رفتن به محتوای اصلی
ممیزی نمایش خانگیپلتفرم فیلم‌نت· 6 دقیقه مطالعه· در فرهنگ

توقف پخش سریال «یل» با دستور قضایی؛ آغوش مادر و فرزند دردسرساز شد

دادسرای فرهنگ و رسانه تهران پخش سریال معمایی «یل» را پس از انتشار قسمت ششم متوقف کرد. این تصمیم ناگهانی به دلیل نمایش سکانسی از در آغوش گرفتن مادر و فرزند توسط بازیگران این مجموعه اتخاذ شده است.

به قلم تارا نوری

این خبر را به اشتراک بگذارید

گوش‌ دهید

دادسرای فرهنگ و رسانه تهران با صدور یک دستور قضایی قاطع، پخش سریال پرمخاطب «یل» را در پلتفرم فیلم‌نت به طور کامل متوقف کرد. این تصمیم ناگهانی درست پس از انتشار قسمت ششم این مجموعه معمایی و جنایی اتخاذ شد و بازتاب‌های بسیار گسترده‌ای در میان مخاطبان شبکه نمایش خانگی به همراه داشت.

دلیل اصلی این توقیف پرسرصدا، نمایش یک سکانس احساسی میان دو شخصیت اصلی داستان عنوان شده است. در این صحنه خاص، شخصیتی که بابک حمیدیان نقش آن را ایفا می‌کند، مادر خود را با بازی سهیلا رضوی در آغوش می‌گیرد؛ صحنه‌ای که از نگاه مراجع قضایی عبور آشکار از خطوط قرمز تلقی شده است.[2]

بر اساس اطلاعیه رسمی منتشرشده، دادسرای ناحیه ۳۵ تهران که به صورت تخصصی به پرونده‌های فرهنگ و رسانه رسیدگی می‌کند، محتوای این قسمت را «مجرمانه و مغایر با عفت و اخلاق عمومی» توصیف کرده است. این نهاد قضایی تأکید کرده که نمایش چنین تصاویری با موازین شرعی و عرف جامعه ایرانی در تعارض جدی است.

تقابل با ساترا و تلاش‌های بی‌نتیجه

پیش از ورود مستقیم و قهری دستگاه قضایی به این پرونده، سازمان تنظیم مقررات رسانه‌های صوت و تصویر فراگیر (ساترا) نیز به این سکانس واکنش نشان داده بود. طبق گزارش‌های منتشرشده، ساترا اصلاحیه‌هایی را به سازندگان سریال ابلاغ کرده بود تا صحنه مورد بحث پیش از پخش عمومی تعدیل و اصلاح شود.[1]

خبرگزاری تسنیم در گزارشی اختصاصی فاش کرد که سازندگان سریال برای فرار از تیغ سانسور کامل و جلب رضایت ناظران، حدود ۲۰ ثانیه از این صحنه جنجالی را پیش از انتشار حذف کرده بودند. با این حال، این اصلاحیه کوتاه نتوانست مانع از توقف انتشار سریال شود و دادسرا به صورت مستقل وارد عمل شد.[1]

ورود مستقیم دادسرای فرهنگ و رسانه به پرونده سریال «یل»، مرزهای جدیدی از ممیزی را در پلتفرم‌های آنلاین ترسیم کرد.

نسخه نهایی منتشرشده در پلتفرم فیلم‌نت ظاهراً با اصلاحیه‌های دقیق ابلاغی ساترا تطابق کامل نداشته است. همین امر باعث شد تا پرونده از دست نهادهای نظارتی معمول خارج شده و مستقیماً روی میز دادسرای فرهنگ و رسانه قرار بگیرد که در نهایت به صدور حکم توقیف تا اطلاع ثانوی انجامید.[1]

واکنش‌های حقوقی و افکار عمومی

توقیف این سریال به دلیل نمایش آغوش مادر و فرزند، بحث‌های حقوقی دامنه‌داری را در فضای رسانه‌ای و مجازی کشور ایجاد کرده است. محسن برهانی، حقوقدان برجسته و وکیل دادگستری، در واکنشی صریح اعلام کرد که بازسازی محبت مادر و فرزند در قالب نمایش، هیچ‌گونه منع شرعی روشنی در فقه اسلامی ندارد.

به گفته این حقوقدان شناخته‌شده، اکثریت قاطع جامعه ایران چنین صحنه‌ای را مصداق جریحه‌دار کردن عفت عمومی نمی‌دانند و با آن همدلی می‌کنند. با این وجود، رسانه‌های نزدیک به حاکمیت معتقدند که عادی‌سازی تماس فیزیکی میان بازیگران زن و مرد، حتی در نقش‌های خانوادگی، می‌تواند راه را برای عبور از سایر خطوط قرمز باز کند.[2]

در شبکه‌های اجتماعی نیز کاربران واکنش‌های بسیار متفاوتی به این رویداد نشان داده‌اند. بسیاری از مخاطبان با انتقاد شدید از این تصمیم، توقیف یک اثر هنری به دلیل نمایش یک رابطه انسانی و خانوادگی را سخت‌گیرانه خوانده و آن را نشانه‌ای نگران‌کننده از افزایش فشارهای سانسور بر شبکه نمایش خانگی دانسته‌اند.[2]

جایگاه سریال یل در نمایش خانگی

سریال «یل» به کارگردانی جمشید محمودی و تهیه‌کنندگی نوید محمودی، یکی از مهم‌ترین و پرهزینه‌ترین تولیدات پلتفرم فیلم‌نت در سال ۱۴۰۵ به شمار می‌رود. این مجموعه که پخش آن از ۱۷ مهرماه آغاز شده بود، توانست در مدت کوتاهی مخاطبان بسیاری را به پای گیرنده‌های هوشمند بکشاند و رکوردهای تماشا را جابه‌جا کند.

داستان جذاب این سریال در یک روستای دورافتاده و مرموز در دهه ۱۳۵۰ خورشیدی روایت می‌شود. محور اصلی قصه، وقوع قتل‌های زنجیره‌ای و هولناک دختران جوان است که پای یک کارآگاه باهوش و سرسخت را برای کشف حقیقت و حل این معمای پیچیده به این روستای پر از راز باز می‌کند.

حضور ستارگان سرشناس و محبوب سینمای ایران از جمله نوید محمدزاده، میلاد کی‌مرام، حسین یاری، پردیس احمدیه و ندا جبرائیلی، وزن اعتبار این مجموعه را به شدت بالا برده است. ترکیب این بازیگران توانمند در کنار فضای ملتهب و معمایی داستان، «یل» را به یکی از پربحث‌ترین سریال‌های فصل پاییز تبدیل کرده بود.

فضاسازی ملتهب و حضور بازیگران سرشناس، «یل» را به یکی از مهم‌ترین تولیدات سال ۱۴۰۵ تبدیل کرده بود.

پیامدهای اقتصادی برای پلتفرم‌ها

توقف ناگهانی پخش یک سریال پرطرفدار در میانه راه، ضربه اقتصادی سنگین و جبران‌ناپذیری به پلتفرم‌های پخش آنلاین وارد می‌کند. فیلم‌نت که سرمایه‌گذاری کلانی روی تولید و تبلیغات گسترده «یل» انجام داده بود، اکنون با خطر جدی ریزش کاربرانی مواجه است که اشتراک خود را صرفاً برای تماشای این مجموعه تهیه کرده بودند.

این اتفاق تلخ بار دیگر ریسک بسیار بالای سرمایه‌گذاری در شبکه نمایش خانگی ایران را برای فعالان این عرصه برجسته می‌کند. تهیه‌کنندگان و سرمایه‌گذاران همواره در سایه ابهام ناشی از تصمیمات موازی نهادهای نظارتی مانند ساترا و مراجع قضایی فعالیت می‌کنند که می‌تواند هر پروژه‌ای را در یک قدمی پخش متوقف کند.[1]

در حال حاضر، وضعیت پخش قسمت‌های آینده سریال «یل» در هاله‌ای از ابهام عمیق قرار دارد. خبرگزاری‌های داخلی گزارش داده‌اند که تا زمان بازنگری اساسی در محتوای سریال و تأیید نهایی مراجع نظارتی و قضایی، امکان ادامه انتشار این مجموعه پرمخاطب در پلتفرم فیلم‌نت به هیچ وجه وجود نخواهد داشت.[1]

سازندگان این اثر هنری تاکنون هیچ‌گونه واکنش رسمی و علنی به این توقیف نشان نداده‌اند و مشخص نیست آیا حاضر به تن دادن به سانسورهای گسترده‌تر برای بازگشت به جدول پخش خواهند بود یا خیر. این سکوت معنادار، گمانه‌زنی‌ها درباره آینده این پروژه پرهزینه و سرنوشت شخصیت‌های داستان را به شدت افزایش داده است.[1]

آینده مبهم ممیزی در ایران

پیش از این نیز سریال‌های متعددی در شبکه نمایش خانگی با دخالت مستقیم نهادهای قضایی یا فشارهای فزاینده ساترا دچار توقف پخش یا ممیزی‌های سنگین شده بودند. این روند مستمر نشان‌دهنده تشدید نظارت‌ها بر محتوای تولیدی پلتفرم‌هایی است که در سال‌های اخیر به رقیبی جدی و قدرتمند برای سازمان صداوسیما تبدیل شده‌اند.[2]

تصویرسازی: توقف ناگهانی پخش سریال‌ها، ریسک سرمایه‌گذاری در شبکه نمایش خانگی را به شدت افزایش داده است.

سهیلا رضوی، بازیگر پیشکسوت و ۷۲ ساله سینما و تئاتر ایران، در این سریال نقش مادری رنج‌کشیده و نگران را ایفا می‌کند. منتقدان توقیف معتقدند که برخورد قهری با صحنه در آغوش گرفتن چنین بازیگری توسط بازیگر نقش پسرش، نشان‌دهنده نگاهی به شدت فرمالیستی به قوانین ممیزی است که با واقعیت‌های هنری همخوانی ندارد.[2]

در نقطه مقابل، رسانه‌های اصولگرا با حمایت قاطع از تصمیم دادسرای فرهنگ و رسانه، تأکید دارند که پلتفرم‌های نمایش خانگی نباید به حیاط خلوتی امن برای دور زدن قوانین رسمی کشور تبدیل شوند. آن‌ها معتقدند که تساهل در برابر چنین صحنه‌هایی، به تدریج مرزهای اخلاقی جامعه را جابه‌جا کرده و هنجارشکنی را ترویج می‌کند.

با گذشت چند روز از این اتفاق پرحاشیه، چشم‌ها به مذاکرات احتمالی میان مدیران ارشد فیلم‌نت، برادران محمودی و مقامات قضایی دوخته شده است. نتیجه این رایزنی‌های پشت پرده نه تنها سرنوشت سریال «یل»، بلکه مرزهای جدید ممیزی در شبکه نمایش خانگی ایران را برای تولیدات آینده به روشنی مشخص خواهد کرد.[1]

نکات کلیدی

  • دادسرای فرهنگ و رسانه تهران پخش سریال «یل» را پس از انتشار قسمت ششم متوقف کرد.
  • دلیل این توقیف، نمایش سکانس در آغوش گرفتن مادر و فرزند توسط سهیلا رضوی و بابک حمیدیان عنوان شده است.
  • سازندگان سریال پیش از توقیف، ۲۰ ثانیه از این صحنه را برای جلب رضایت ساترا حذف کرده بودند.
  • این تصمیم واکنش‌های گسترده‌ای را در میان حقوقدانان و مخاطبان شبکه نمایش خانگی به همراه داشته است.

آنچه نمی‌دانیم

  • مشخص نیست آیا سازندگان سریال به سانسورهای بیشتر برای ادامه پخش تن خواهند داد یا خیر.
  • هنوز اعلام نشده که آیا پلتفرم فیلم‌نت خسارت کاربرانی که اشتراک خریده‌اند را جبران می‌کند یا نه.

روند رویداد

  1. ۱۷ مهر ۱۴۰۵

    پخش قسمت اول سریال «یل» به صورت اختصاصی در پلتفرم فیلم‌نت آغاز شد.

  2. اوایل آبان ۱۴۰۵

    ساترا اصلاحیه‌هایی را در خصوص برخی سکانس‌های سریال به سازندگان ابلاغ کرد.

  3. ۲۴ آبان ۱۴۰۵

    دادسرای فرهنگ و رسانه پس از پخش قسمت ششم، دستور توقف کامل سریال را صادر کرد.

مراجع قضایی 40%حقوقدانان و منتقدان 40%پلتفرم‌ها و سازندگان 20%
مراجع قضایی
معتقدند نمایش تماس فیزیکی میان بازیگران زن و مرد، حتی در نقش‌های خانوادگی، مجرمانه و مغایر با عفت عمومی است.
حقوقدانان و منتقدان
استدلال می‌کنند که بازسازی محبت مادر و فرزند منع شرعی روشنی ندارد و اکثریت جامعه آن را ناقض اخلاق عمومی نمی‌دانند.
پلتفرم‌ها و سازندگان
بر این باورند که دخالت‌های موازی و توقف ناگهانی پروژه‌ها، امنیت سرمایه‌گذاری در شبکه نمایش خانگی را تهدید می‌کند.

دیدگاه‌هایی که این گزارش پوشش نداده

  • کارگردان و تهیه‌کننده سریال یل
  • مدیران ارشد پلتفرم فیلم‌نت

منابع

پوشش منابع

2 منبع

3 دیدگاه شناسایی‌شده

مراجع قضایی 40%حقوقدانان و منتقدان 40%پلتفرم‌ها و سازندگان 20%
  1. [1]تسنیممراجع قضایی

    توقیف سریال «یل» با دستور قضایی؛ اصلاح20 ثانیه‌ای مانع توقف انتشار نشد

    مطالعه در تسنیم →
  2. [2]صدای آمریکاحقوقدانان و منتقدان

    بابک حمیدیان و سهیلا رضوی در سریال یل

    مطالعه در صدای آمریکا →
گوش‌ دهید

نظرات

همیشه در جریان باشید

هر زاویه. هر روز.

اخبار فرهنگ با پوشش کامل منابع و تحلیل دیدگاه‌ها، هر روز و رایگان.