ترامپ ناتو را به دلیل جنگ ایران سرزنش می‌کند؛ کاخ سفید ۸۷.۶ میلیارد دلار برای تجهیز مجدد ارتش درخواست کرد

روز چهارشنبه، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، علناً متحدان اروپایی را به شدت سرزنش کرد و در دفتر بیضی به مارک روته، دبیرکل ناتو، گفت که آمریکا از خودداری این ائتلاف از پیوستن به کارزار اخیر بمباران ایران «ناامید» شده است. این تنش دیپلماتیک بر سر «عملیات خشم حماسی» در لحظه‌ای حساس برای دولت آمریکا رخ می‌دهد که همزمان از کنگره‌ای که عمیقاً با تردید به او می‌نگرد، می‌خواهد بسته بودجه تکمیلی ۸۷.۶ میلیارد دلاری را برای پر کردن ذخایر نظامی خالی‌شده تصویب کند.[1]

آمریکا این کارزار عظیم هوایی و دریایی پیشگیرانه را برای تخریب تأسیسات موشکی، پهپادی و هسته‌ای ایران آغاز کرد. با این حال، متحدان سنتی مانند بریتانیا، فرانسه و آلمان از شرکت در حملات جنبشی (عملیاتی) خودداری کردند. ترامپ در کنار روته به خبرنگاران گفت: «ما اصلاً به کمک نیاز نداشتیم. ما عملاً در هفته اول آن‌ها را نابود کردیم. اما خوب بود اگر می‌گفتند: 'ما دوست داریم کمک کنیم.'»[1][3]

روته با مأموریت آرام کردن شکاف فراآتلانتیکی پیش از نشست مهم ناتو وارد واشنگتن شد. دبیرکل ناتو با ترکیبی از تملق و مخالفت ملایم، ابزارهای بصری را به دفتر بیضی آورد، از جمله پوسترهایی با حروف طلایی و نمودارهای میله‌ای قرمز روشن با برچسب‌های «تریلیون ترامپ» و «اثر ترامپ ۴۷». این نمودارها افزایش سرسام‌آور هزینه‌های دفاعی اروپا از زمان روی کار آمدن ترامپ را برجسته می‌کردند؛ تلاشی برای اثبات اینکه این ائتلاف در حال به اشتراک گذاشتن بار امنیتی گسترده‌تر است، حتی اگر از حملات ایران خودداری کرده باشد.[2][3]

رئیس ناتو استدلال کرد که موارد عدم تمایل اروپا «موارد منفرد» بوده‌اند و بر کمک‌های مستمر ائتلاف به ثبات منطقه تأکید کرد. روته اشاره کرد که نیروی دریایی اروپا در حال حاضر عملیات امنیت دریایی و مین‌روبی را در تنگه هرمز، یک گلوگاه حیاتی برای عرضه جهانی نفت که در طول درگیری به شدت مین‌گذاری شده بود، رهبری می‌کند.[2]

با این حال، تلاش‌های روته برای دفاع از پشتیبانی لجستیکی اروپا ناخواسته باعث ایجاد بحران سیاسی در رم شد. روته در جریان یک مصاحبه، به داده‌های عملیاتی اشاره کرد که نشان می‌داد تقریباً ۵۰۰ هواپیمای آمریکایی برای پشتیبانی از عملیات «خشم حماسی» از پایگاه‌های آمریکایی در ایتالیا به پرواز درآمده‌اند. این افشاگری با روایت دولت جورجیا ملونی، نخست‌وزیر ایتالیا، که به مردم اطمینان داده بود مشارکت این کشور محدود است، در تضاد بود.

این اظهارات بلافاصله طوفانی از خشم را در میان رهبران مخالف ایتالیا برانگیخت که خواستار توضیح فوری در مورد اینکه آیا ایتالیا در جنگی که رسماً خود را از آن دور نگه داشته بود، «نقش عظیمی» ایفا کرده است یا خیر، شدند.

وزارت دفاع ایتالیا مجبور شد بیانیه‌ای شتاب‌زده صادر کند و توضیح دهد که تنها «فعالیت‌های فنی و لجستیکی غیرجنبشی» تحت معاهدات دوجانبه موجود مجاز بوده‌اند. این وزارتخانه همچنین شکایت کرد که اظهارات روته نتوانسته است «تصویر واقعی» از محدودیت‌های سختگیرانه‌ای که بر پروازهای آمریکا اعمال شده بود، ارائه دهد.

در حالی که ترامپ و روته در مورد سازوکارهای تقسیم بار بحث می‌کردند، دفتر مدیریت و بودجه کاخ سفید رسماً درخواست بودجه تکمیلی ۸۷.۶ میلیارد دلاری را به کنگره ارائه کرد. این بسته مالی عظیم عمدتاً برای پر کردن موجودی‌های وزارت دفاع از مهمات هدایت‌شونده دقیق، موشک‌های کروز و رهگیرهای دفاع هوایی طراحی شده است که در طول هفته‌های شدید کارزار بمباران ایران مصرف شده بودند.

این درخواست بودجه در کنگره‌ای دوپاره با موانع جدی روبرو است، جایی که قانون‌گذاران به خوبی از تغییر افکار عمومی آگاه هستند. یک نظرسنجی ملی جدید از دانشگاه کوئینی‌پیاک که این هفته منتشر شد، یک واقعیت تلخ داخلی را آشکار می‌کند: ۶۰ درصد از رأی‌دهندگان آمریکایی اکنون معتقدند اقدام نظامی علیه ایران «ارزشش را نداشت»، در حالی که تنها ۳۴ درصد احساس می‌کنند این عملیات موجه بود.

داده‌های نظرسنجی شکاف عمیق حزبی بر سر استفاده از نیروی نظامی را نشان می‌دهد. در حالی که ۷۵ درصد از جمهوری‌خواهان مورد بررسی گفتند که این درگیری ارزش هزینه کردن را داشت، ۹۳ درصد از دموکرات‌ها و ۶۶ درصد از مستقل‌ها با این نظر مخالف بودند. علاوه بر این، ۷۴ درصد از کل رأی‌دهندگان با هرگونه اعزام نیروی زمینی آمریکا به منطقه مخالف هستند.

تردید عمومی فراتر از خود عملیات نظامی، به نتایج نهایی دیپلماتیک نیز کشیده شده است. پس از امضای آتش‌بس شکننده ۶۰ روزه و تفاهم‌نامه با تهران، ۵۹ درصد از رأی‌دهندگان به کوئینی‌پیاک گفتند که به دوام این توافق اطمینان ندارند. ۶۱ درصد انتظار دارند که ایران در نهایت، صرف نظر از حملات اخیر، به سلاح هسته‌ای دست یابد.

هسته اصلی اصطکاک بین واشنگتن و پایتخت‌های اروپایی در سازوکار اساسی ائتلاف ناتو نهفته است. ماده ۵ منشور ناتو دفاع متقابل را در صورتی که یکی از اعضا در اروپا یا آمریکای شمالی مورد حمله قرار گیرد، تضمین می‌کند. با این حال، عملیات تهاجمی یا پیشگیرانه در خاورمیانه خارج از این مأموریت است و نیازمند «ائتلاف داوطلبان» است. رهبران اروپایی، از ترس یک درگیری منطقه‌ای گسترده‌تر و واکنش شدید داخلی ضد جنگ، تا حد زیادی از پیوستن به ائتلاف آمریکا خودداری کردند.[1][3]

با وجود اختلافات تاکتیکی، روته علناً با ارزیابی استراتژیک گسترده‌تر دولت آمریکا همسو شد و هشدار داد که ایران مجهز به سلاح هسته‌ای به «صادرکننده هرج و مرج» و تروریسم تبدیل خواهد شد. با این حال، خودداری متحدان کلیدی از اعطای حق استفاده از پایگاه‌ها برای حملات جنبشی – و واکنش شدید سیاسی در کشورهایی مانند ایتالیا هنگامی که پشتیبانی لجستیکی علنی می‌شود – محدودیت‌های نفوذ آمریکا بر سیاست خارجی اروپا را زمانی که واشنگتن یک‌جانبه عمل می‌کند، آشکار می‌سازد.[3]

در آینده، این ائتلاف با یک چالش دوگانه روبرو است: مدیریت پیامدهای دیپلماتیک فوری جنگ ایران و در عین حال حفظ جبهه‌ای متحد در برابر سایر تهدیدات جهانی. در همین حال، نبرد بودجه ۸۷.۶ میلیارد دلاری در کنگره، آزمون بزرگ بعدی خواهد بود که نشان می‌دهد آیا نظام سیاسی آمریکا مایل است هزینه‌های مالی سرسام‌آور اقدام نظامی یک‌جانبه را در بحبوحه تردید عمیق عمومی، تقبل کند یا خیر.[1]