ترکیه خط آهن پرسرعت کاپیکوله را افتتاح کرد؛ مسیر جدید ترانزیتی به سوی اروپا

ترکیه بخش ۱۵۳ کیلومتری خط آهن پرسرعت چرکزکوی به کاپیکوله را افتتاح کرد و یک مسیر ریلی با ظرفیت بالا را به مرز بلغارستان متصل ساخت. این پروژه که با حمایت ۲۷۵ میلیون یورویی اتحادیه اروپا ساخته شده است، در ۹ اکتبر ۲۰۲۶ به بهره‌برداری رسید و زمان سفر بین استانبول و اروپا را به بیش از نصف کاهش خواهد داد.[1][2]

این خط آهن دوخطه و برقی به قطارها اجازه می‌دهد تا با سرعت ۲۰۰ کیلومتر بر ساعت حرکت کنند. خدمات مسافربری تجاری از ۱۰ اکتبر آغاز شد و اکنون روزانه سه قطار پرسرعت بین چرکزکوی و ادرنه تردد می‌کنند.[5][6]

رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه، همراه با عبدالقادر اورال‌اوغلو، وزیر حمل‌ونقل، و مارتا کاس، کمیسر گسترش اتحادیه اروپا، در مراسم افتتاحیه در استان قرقلرایلی حضور یافتند. اردوغان برای نشان دادن اهمیت این نقطه عطف، شخصاً هدایت اولین قطار را از ایستگاه باباسکی تا لوله‌بورگاز بر عهده گرفت.[2][5]

اردوغان در این مراسم اعلام کرد که دولت به اجرای پروژه‌های استراتژیک حمل‌ونقل ادامه می‌دهد. او تاکید کرد که با افتتاح این بخش، طول شبکه ریلی پرسرعت ترکیه به ۲۶۰۴ کیلومتر رسیده و تعداد شهرهای متصل به این شبکه به ۱۴ شهر افزایش یافته است.[2][4]

افزایش ظرفیت و کاهش زمان سفر

بخش جدید، طولانی‌ترین فاز از کریدور ۲۲۹ کیلومتری هالکالی-کاپیکوله محسوب می‌شود. زمانی که بخش‌های باقی‌مانده متصل به استانبول تکمیل شوند، زمان سفر مسافران از چهار ساعت به ۹۰ دقیقه کاهش خواهد یافت.[1][3]

حمل‌ونقل باری شاهد کاهش چشمگیرتری خواهد بود و زمان ترانزیت از ۸.۵ ساعت به ۳.۵ ساعت می‌رسد. این بهره‌وری قرار است ظرفیت کلی خط را چهار برابر کند و لجستیک کریدور میانی را که آسیا را به اروپا متصل می‌کند، متحول سازد.[1][6]

پیش‌بینی می‌شود ظرفیت سالانه مسافر در این مسیر از ۶۰۰ هزار نفر به حدود ۳ میلیون نفر افزایش یابد. در همین حال، ظرفیت حمل بار از ۱.۵ میلیون تن به ۹.۵ میلیون تن در سال جهش خواهد کرد که به مناطق صنعتی تکیرداغ و قوجاایلی خدمات‌رسانی می‌کند.[1][5]

مقیاس مهندسی این پروژه عظیم است؛ در این مسیر ۱۵۳ کیلومتری، ۳۱ پل، هشت تونل، دو روگذر بزرگ و ۱۷۵ آب‌گذر ساخته شده است. کارگران برای تکمیل این بخش دوخطه، در مجموع ۳۵۳ کیلومتر ریل‌گذاری کرده‌اند.[1][6]

در ایستگاه مرزی کاپیکوله، تعداد خطوط ریلی از ۲۳ به ۴۲ خط افزایش یافته است. طول کل خطوط داخل این ایستگاه دو برابر شده و به نزدیک ۲۹.۶ کیلومتر رسیده است تا گلوگاه‌های گمرکی و بازرسی‌های مرزی برطرف شوند.[2][4]

بزرگترین پروژه مشترک با اتحادیه اروپا

اتحادیه اروپا ۲۷۵ میلیون یورو (۳۰۸ میلیون دلار) کمک بلاعوض از طریق «ابزار کمک‌های پیش از الحاق» برای این طرح ارائه کرده است. این رقم، خط آهن کاپیکوله را به بزرگترین پروژه زیرساختی اجرا شده در تاریخ همکاری‌های مالی اتحادیه اروپا و ترکیه تبدیل می‌کند.[3][4]

مارتا کاس، این خط آهن را یک دستاورد کلیدی در دستور کار اتصال منطقه‌ای اتحادیه اروپا توصیف کرد. او در ایستگاه باباسکی گفت که این خط ریلی یک داستان موفقیت‌آمیز از همکاری‌های دوجانبه است که اروپا و ترکیه را به هم نزدیک‌تر می‌کند.[2][3]

کاس افزود که در یک جهان غیرقابل پیش‌بینی، همه از یک مشارکت قوی‌تر سود می‌برند. او اشاره کرد که این خط جایگزینی مطمئن برای حمل‌ونقل جاده‌ای فراهم می‌کند که به معنای صف‌های کوتاه‌تر کامیون‌ها در مرز و تجارت سریع‌تر است.[2][3]

وزیر حمل‌ونقل ترکیه نیز این پروژه را به عنوان یک پل ژئوپلیتیک معرفی کرد. اورال‌اوغلو اظهار داشت که با راه‌اندازی این خط، ترکیه بار دیگر قاره‌ها را به هم متصل کرده و پیوندهای خود را با اتحادیه اروپا مستحکم‌تر می‌سازد.[2][5]

بخش‌های ناتمام و چشم‌انداز آینده

با وجود تکمیل بخش مرزی، اتصال کامل قطار پرسرعت به مرکز استانبول همچنان در حال ساخت است. مسافرانی که از استانبول سفر می‌کنند، در حال حاضر باید از یک قطار منطقه‌ای روزانه از هالکالی استفاده کنند تا در چرکزکوی به خط جدید متصل شوند.[5][6]

عملیات عمرانی در فاز ۶۷ کیلومتری اسپارتاکوله-چرکزکوی و اتصال ۸.۴ کیلومتری هالکالی-اسپارتاکوله ادامه دارد. بخش دوم شامل ۶.۴ کیلومتر تونل‌های دوقلو است که در زیر حومه غربی شهر حفر شده‌اند.[2][5]

وزارت حمل‌ونقل برنامه‌ریزی کرده است که این مراحل نهایی در سمت استانبول را تا پایان سال ۲۰۲۶ به اتمام برساند و بهره‌برداری کامل در سال ۲۰۲۷ آغاز شود. تا آن زمان، حداکثر صرفه‌جویی در زمان برای مسافران کل مسیر به طور کامل محقق نخواهد شد.[1][5]

برنامه حرکت قطارها در بخش افتتاح شده شامل سه سرویس رفت و برگشت روزانه است. قطارها در ایستگاه‌های جدید بویوک‌کاریشتران، لوله‌بورگاز و باباسکی توقف می‌کنند و قطار خواب سنتی مسیر هالکالی-صوفیه نیز به این مسیر جدید و برقی منتقل شده است.[5][6]

این پروژه با چشم‌انداز حمل‌ونقل ۲۰۵۳ ترکیه همسو است که هدف آن گسترش شبکه ریلی ملی به ۲۸ هزار و ۵۹۰ کیلومتر است. در حال حاضر، ۴۸۵۸ کیلومتر خطوط جدید در سراسر کشور در دست ساخت قرار دارد.[2][6]

این مسیر همچنین انتهای غربی «جاده توسعه» را تشکیل می‌دهد؛ شبکه‌ای که قرار است بندر فاو عراق را از طریق ترکیه به اروپا متصل کند. این امر گذرگاه کاپیکوله را به یک گره حیاتی برای تجارت خاورمیانه تبدیل می‌کند.[2]

برای کریدور میانی که چین و اروپا را از طریق آسیای مرکزی متصل می‌کند، این دروازه اروپایی یک گلوگاه تاریخی را از بین می‌برد. این زیرساخت، نقش ترکیه را به عنوان قطب اصلی ترانزیت بین قفقاز جنوبی و بازار اروپا تثبیت می‌کند.[3][4]