یوفا، کونکاکاف و ای‌اف‌سی فیفا را به «فریبکاری» متهم کردند و تهدید به اقدام قانونی بر سر طرح شکست‌خورده فروش حق پخش جام جهانی کردند

این جبهه متحد بی‌سابقه از سوی سه کنفدراسیون قدرتمند فوتبال جهان، ساختار حاکم بر این ورزش را در معرض فروپاشی قرار داده و زمینه را برای یک رویارویی حقوقی و سیاسی تاریخی فراهم کرده است. روز دوشنبه، یوفا (UEFA)، کونکاکاف (CONCACAF) و کنفدراسیون فوتبال آسیا (AFC) با انتشار یک نامه سرگشاده مشترک، جیانی اینفانتینو، رئیس فیفا، را به «نقض اساسی اعتماد» بر سر طرحی که اکنون کنار گذاشته شده است (فروش بخشی از حقوق تجاری جام جهانی به سرمایه‌گذاران خصوصی)، متهم کردند.

این سرزنش هماهنگ، تشدید خیره‌کننده‌ای در جنگ داخلی جاری در فوتبال جهانی است و یک اختلاف نظر در مورد استراتژی تجاری را به چالشی مستقیم علیه رهبری اینفانتینو تبدیل کرده است. برای هواداران و فدراسیون‌های عضو، این درگیری حیاتی است: این مناقشه تقویم یکپارچه فوتبال بین‌المللی را به خطر می‌اندازد و شبح یک بازی جهانی تقسیم‌شده را درست در زمانی که این ورزش برای نمایش ۴۸ تیمی گسترش‌یافته خود در آمریکای شمالی آماده می‌شود، مطرح می‌کند.[2][4]

در این نامه تند که توسط الکساندر چفرین، رئیس یوفا، سلمان بن ابراهیم آل خلیفه، رئیس ای‌اف‌سی، و ویکتور مونتالیانی، رئیس کونکاکاف، امضا شده بود، به صراحت اعلام شد که اینفانتینو «از طریق فریبکاری» اعتماد را زیر پا گذاشته و خود را بالاتر از جمعی قرار داده است که به او اختیار داده بودند. این کنفدراسیون‌ها نوشتند: «فوتبال بزرگترین اشتیاق مشترک جهان است. این ورزش متعلق به هیچ فرد یا نهادی نیست.» آنها خواستار بررسی کاملاً مستقل کل این ماجرا شدند.

فدراسیون‌ها استدلال کردند که تلاش برای خصوصی‌سازی بخشی از گنجینه اصلی این ورزش، صرفاً یک اشتباه رویه‌ای نبوده، بلکه یک شکست عمیق در قضاوت است که نشان‌دهنده درک نادرست اساسی از مالکیت این بازی است. لحن به کار رفته در بیانیه مشترک تقریباً تا مرز درخواست استعفای فوری اینفانتینو پیش رفت، اما منابع نزدیک به این روند نشان دادند که کنفدراسیون‌ها این نامه را فرصتی برای رئیس تحت فشار می‌دانند تا قبل از تلاش برای انتخاب مجدد در ماه مارس آینده، با حفظ آبروی خود کناره‌گیری کند.[2][6]

این جنجال حول محور طرح محرمانه «شرکت پیشروی فیفا» (FIFA Forward Enterprise یا FFE) می‌چرخد؛ طرحی که اینفانتینو از آن حمایت می‌کرد و قرار بود ۲۰ درصد از سهام یک نهاد حقوق تجاری تازه تأسیس را به سرمایه‌گذاران خصوصی بفروشد تا حدود ۴.۲ میلیارد دلار درآمد کسب کند.

این طرح که گفته می‌شود شرکت سرمایه‌گذاری «تایو کپیتال» (Thrive Capital) – که توسط جاشوا کوشنر تأسیس شده – در آن دخیل بوده است، برای کسب درآمد از جام‌های جهانی مردان و زنان، در کنار سایر تورنمنت‌های جهانی، به منظور تأمین مالی توسعه گسترده برنامه‌های فیفا طراحی شده بود.

با این حال، این طرح تقریباً بدون هیچ مشورتی با نهادهای قاره‌ای اصلی که بخش عمده استعداد و درآمد این ورزش را تولید می‌کنند، تدوین شد. هنگامی که جزئیات فاش شد، این طرح با واکنش فوری و قاطع جهانی مواجه شد و اینفانتینو را مجبور کرد تا در تاریخ ۱ آگوست آن را لغو کند. با این حال، عقب‌نشینی سریع از این طرح، خشم کنفدراسیون‌ها را که احساس می‌کنند خود این تلاش از یک خط قرمز نابخشودنی عبور کرده است، کاهش نداده است.[2][3][4][5][6]

یوفا تهاجمی‌ترین و صریح‌ترین منتقد طرح FFE بوده و از قدرت مالی و رقابتی عظیم خود برای تحت فشار قرار دادن فیفا استفاده کرده است. قبل از لغو طرح، ۵۵ فدراسیون عضو یوفا یک جلسه اضطراری آنلاین برگزار کردند و به اتفاق آرا رأی دادند که اگر فروش تجاری ادامه یابد، تمام مسابقات فیفا – از جمله جام جهانی بسیار سودآور ۲۰۳۰ – را تحریم خواهند کرد.

وکلای یوفا با تهدید جدی‌تر، یک نامه رسمی حفظ مدارک به مقر فیفا در زوریخ ارسال کردند و هشدار دادند که این نهاد اروپایی به طور جدی در حال بررسی اقدامات قانونی، داوری و شکایات نظارتی است.

این اخطار حقوقی به طور خاص ۱۸ مدیر اجرایی فیفا، از جمله اینفانتینو و توماس پِیِر، مدیر ارشد مالی، را نام برد و از آنها خواست تا تمام داده‌ها، اسناد و پیام‌های الکترونیکی را به عنوان شواهد احتمالی شکست‌های حکمرانی حفظ کنند. این تهدید قریب‌الوقوع به دعوی قضایی، نشان‌دهنده فروپاشی کامل رابطه کاری بین نهاد حاکم جهانی و قدرتمندترین وابسته قاره‌ای آن است.[1][5]

بحران داخلی در مقر فیفا زمانی به طور قابل توجهی عمیق‌تر شد که کوین لامور، مدیر ارشد عملیاتی، ناگهان از سمت خود کناره‌گیری کرد و شکاف‌های عمیقی را در رده‌های اجرایی خود سازمان آشکار ساخت. لامور پیش از این با صدور بیانیه‌ای عمومی تند، تأکید کرده بود که کارکنان فیفا احساس می‌کنند به دلیل عدم شفافیت اینفانتینو در مورد طرح ۲۰ میلیارد دلاری شرکت تابعه تجاری، فریب خورده‌اند.

کناره‌گیری او همزمان با استعفای کارلوس کوردیرو، مشاور ارشد اینفانتینو، بود که پس از توصیف طرح FFE به عنوان «معامله‌ای بد برای فوتبال»، از سمت خود کنار رفت. این خروج‌های سطح بالا، تلاش‌های فیفا برای نمایش ثبات داخلی را به شدت تضعیف کرده و تصویری از یک دولت در آشفتگی ارائه می‌دهد که حتی معاونان ارشد نیز از استراتژی‌ای که قرار بود معماری مالی فوتبال بین‌المللی را به طور اساسی تغییر دهد، بی‌خبر بودند.[4][5]

با وجود این شورش بی‌سابقه از سوی اروپا، آمریکای شمالی و آسیا، اینفانتینو توانسته است حمایت حیاتی را از سایر نقاط جهان حفظ کند و از فروپاشی کامل ریاست خود جلوگیری نماید. پس از یک جلسه بحرانی که با عجله در رباط، مراکش، ترتیب داده شد، کمیته مدیریت ارشد فیفا بیانیه‌ای منتشر کرد و حمایت کامل خود را از اینفانتینو به عنوان تنها مقام منتخب توسط ۲۱۱ فدراسیون عضو، تأیید نمود.

کنفدراسیون آفریقا (CAF)، که ۵۴ عضو رأی‌دهنده را نمایندگی می‌کند، بیانیه‌ای متحد در حمایت از رئیس منتشر کرد و چندین کشور آمریکای جنوبی و فدراسیون مکزیک نیز به آنها پیوستند. اینفانتینو حتی از خارج از ساختارهای قدرت سنتی این ورزش، حمایت صریحی دریافت کرد؛ دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در یک پست در شبکه‌های اجتماعی از رهبر فیفا دفاع کرد و اعلام نمود که جایگزینی مردی که ریاست موفق‌ترین جام جهانی تاریخ را بر عهده داشت، «اشتباهی وحشتناک» خواهد بود.[2][3]

با این حال، سه کنفدراسیون مخالف، از تلاش‌های فیفا برای کنترل خسارت کاملاً ناراضی هستند و عذرخواهی‌های این سازمان را علناً رد کرده‌اند. آنها به شدت از جلسه اضطراری در مراکش انتقاد کردند و اشاره نمودند که این جلسه فقط شامل کارکنان ارشد استخدام‌شده فیفا بود و نه اعضای منتخب شورا یا فدراسیون‌های عضو. در نامه مشترک خود، کنفدراسیون‌ها استدلال کردند که توصیف فیفا از این بحران به عنوان صرفاً «شکست در ارتباطات»، واقعیت وضعیت را عمداً پنهان می‌کند.

آنها اصرار دارند که تلاش برای فروش منافع در جام جهانی، یک شکست عمیق در قضاوت بود که نمی‌توان آن را با اعلامیه‌های مدیریت داخلی سرپوش گذاشت. تقاضا برای بررسی کاملاً مستقل و خارجی طرح FFE همچنان یک خط قرمز برای یوفا، کونکاکاف و ای‌اف‌سی باقی مانده است و زمینه را برای یک نبرد حکمرانی طولانی مدت فراهم می‌کند که احتمالاً بر چشم‌انداز سیاسی این ورزش در آینده قابل پیش‌بینی غالب خواهد بود.[2][6]

در حالی که اینفانتینو برای انتخاب مجدد خود در کنگره فیفا در ماه مارس آینده آماده می‌شود، این بن‌بست فوتبال جهانی را در یک مقطع حساس و خطرناک قرار داده است. ساختار یکپارچه بازی جهانی با شدیدترین آزمون استرس خود در دهه‌های اخیر روبرو است، با احتمال بسیار واقعی یک انشعاب دائمی.

به گفته منابع نزدیک به کنفدراسیون‌ها، یوفا، کونکاکاف و ای‌اف‌سی به طور فعال در حال بررسی امکان برگزاری مسابقات بین‌کنفدراسیونی سودآور خود هستند تا در صورت عدم حل بحران با فیفا، به بازیکنان خود فرصت رقابت در بالاترین سطح را بدهند.

چنین اقدامی عملاً فیفا را به طور کامل دور می‌زند، ستاره‌های باارزش‌ترین آن را از نهاد حاکم جهانی سلب می‌کند و تقویم بین‌المللی را به طور اساسی تغییر می‌دهد. در حال حاضر، دنیای فوتبال در یک بازی پرمخاطره از لبه پرتگاه قرار دارد و منتظر است تا ببیند آیا جایزه نهایی این ورزش، کاتالیزوری برای تقسیم نهایی آن خواهد بود یا خیر.[3][6]