آلودگی کربن عامل «گسترش عظیم» امواج گرمای دریایی اروپا بوده است؛ یافته‌های یک تحلیل سریع

برای جوامع و صنایع ساحلی در سراسر اروپا، اقیانوس هم به عنوان یک موتور اقتصادی و هم به عنوان یک تنظیم‌کننده حیاتی دما عمل می‌کند. هنگامی که این آب‌ها گرمایش بی‌سابقه‌ای را تجربه می‌کنند، پیامدهای آن به سمت خشکی سرازیر می‌شود و شیلات را تهدید می‌کند، الگوهای آب و هوایی محلی را تغییر می‌دهد و دمای شبانه را بالا می‌برد.

این حائل اکولوژیکی و اقتصادی اکنون تحت فشار شدید قرار دارد، زیرا یک تحلیل علمی جدید نشان می‌دهد که تغییرات اقلیمی ناشی از انسان تا چه حد دریاهای اطراف این قاره را دگرگون کرده است.[1][4]

یک مطالعه انتساب سریع که این هفته توسط «انتساب آب و هوای جهانی» (World Weather Attribution) منتشر شد، نتیجه گرفت که آلودگی کربن باعث «گسترش عظیمی» از امواج گرمای دریایی در آب‌های اروپا در تابستان ۲۰۲۶ شده است. محققان دریافتند که دمای شدید سطح دریا که در ماه‌های جولای و آگوست مشاهده شد، در سه منطقه از چهار منطقه اصلی مورد تجزیه و تحلیل، در یک اقلیم پیشاصنعتی «تقریباً غیرممکن» بود. در برخی مناطق، دمای آب تا ۶ درجه سانتی‌گراد بالاتر از میانگین‌های تاریخی عادی افزایش یافته بود.[1][2]

این تحلیل بر دریاهای سلتیک، خلیج بیسکای و شبه‌جزیره ایبری، مدیترانه غربی و مدیترانه شرقی متمرکز بود. بر اساس یافته‌ها، تغییرات اقلیمی ناشی از انسان مسئول تقریباً دو سوم گرمای اضافی مشاهده شده بود. این امر به گرمایش تخمینی ۲ درجه سانتی‌گراد در مدیترانه، ۱.۴ درجه سانتی‌گراد در اطراف خلیج بیسکای و شبه‌جزیره ایبری، و ۱.۳ درجه سانتی‌گراد در منطقه سلتیک، که بخش زیادی از آب‌های اطراف جزایر بریتانیا را در بر می‌گیرد، منجر شده است.[1][3]

در منطقه سلتیک، این مطالعه اشاره کرد که گرمای شدید به سطوحی رسیده است که قبلاً تنها حدود یک بار در هر قرن رخ می‌داد. محققان تأکید کردند که این ارقام تخمین‌های محافظه‌کارانه‌ای هستند، زیرا روندهای گرمایش مشاهده شده در برخی مناطق حتی قوی‌تر از آنهایی بودند که توسط مدل‌های استاندارد اقلیمی شبیه‌سازی شده‌اند. این تحلیل امواج گرمای دریایی را به عنوان دوره‌هایی تعریف کرد که در آن دما برای حداقل پنج روز متوالی از آستانه ۹۰امین صدک محلی فراتر رود.[2][3]

ردپای فضایی این امواج گرمای دریایی به طور چشمگیری گسترش یافته است. این مطالعه نشان داد که تقریباً ۹۰ درصد از منطقه ساحلی خلیج بیسکای و ایبری، همراه با ۸۰ درصد از مدیترانه غربی، در سال ۲۰۲۶ امواج گرمای دریایی را تجربه کرده‌اند.

دانشمندان تخمین زدند که در یک اقلیم فرضی بدون گرمایش ناشی از انسان، مناطق تحت تأثیر به طور قابل توجهی کوچک‌تر می‌شدند – به طوری که در مدیترانه شرقی از ۷۰ درصد به تنها ۹ درصد، و در منطقه سلتیک از ۸۰ درصد به ۳۰ درصد کاهش می‌یافت.[1][2]

این گرمایش سریع، تنش شدیدی را به اکوسیستم‌های دریایی وارد می‌کند. قرار گرفتن طولانی‌مدت در معرض دماهای بالا می‌تواند باعث مرگ و میر گسترده در میان گونه‌هایی شود که زیستگاه‌ها را تشکیل می‌دهند، مانند مرجان‌ها و جلبک‌های دریایی بزرگ (ماکروآلگ‌ها).

تخریب این گونه‌های بنیادی، شبکه غذایی گسترده‌تر دریایی را مختل می‌کند و به مرگ و میر قابل توجه ماهی‌ها و پرندگان دریایی کمک می‌کند. برای صنایع شیلات اروپا، این یک تهدید مستقیم برای ظرفیت تولید است، به طوری که برخی مناطق در حال حاضر کاهش‌های قابل توجهی در زیست‌توده جانوران دریایی را تجربه می‌کنند.[3][5]

فراتر از آب، امواج گرمای دریایی تأثیر عمیقی بر سامانه‌های آب و هوایی خشکی دارند. اقیانوس‌ها معمولاً در طول ماه‌های تابستان اثر خنک‌کنندگی ایجاد می‌کنند؛ با این حال، با جذب گرمای اضافی، این عملکرد تنظیم‌کننده کاهش می‌یابد. دریاهای گرم‌تر رطوبت جوی را افزایش می‌دهند و می‌توانند مناطق ساحلی را در طول شب به طور خطرناکی گرم نگه دارند.

علاوه بر این، گرمای ذخیره شده در اقیانوس می‌تواند بارش باران در خشکی‌های مجاور را تشدید کند، به طوری که تحقیقات قبلی نشان می‌دهد بارندگی‌های شدید تحت تأثیر امواج گرمای دریایی قوی می‌توانند ۲۰ تا ۳۰ درصد سنگین‌تر باشند.[1][3]

این یافته‌ها یک خطر سیستمی رو به رشد را برجسته می‌کنند که نیازمند واکنش‌های سیاستی هماهنگ است. همانطور که تأثیرات زیست‌محیطی آلودگی کربن آشکارتر می‌شود، فوریت برای استراتژی‌های قوی کاهش و سازگاری با تغییرات اقلیمی افزایش می‌یابد. به عنوان مثال، در بریتانیا، نشانه‌های اقلیمی تشدیدشونده، نیاز به راه‌حل‌های ذخیره‌سازی انرژی طولانی‌مدت را برای ادغام بهتر منابع انرژی تجدیدپذیر و تضمین پایداری شبکه برق برجسته کرده است، که منعکس‌کننده یک تلاش گسترده‌تر اروپایی برای گذار از سوخت‌های فسیلی است.[4]

اگرچه این تحلیل یک مطالعه انتساب سریع است و هنوز تحت بررسی رسمی همتایان قرار نگرفته است، اما با مجموعه رو به رشدی از ادبیات علمی که تأثیرات شتابان تغییرات اقلیمی بر اقیانوس‌های جهانی را مستند می‌کنند، همسو است.

محققان هشدار می‌دهند تا زمانی که انتشار گازهای گلخانه‌ای به به دام انداختن گرمای اضافی ادامه دهد، اکوسیستم‌های دریایی با اختلالات مکرر و شدیدتری روبرو خواهند شد. ظرفیت این محیط‌ها برای بازیابی بین رویدادهای شدید در حال کاهش است، که نشان‌دهنده یک نقطه عطف حیاتی هم برای حفاظت از محیط زیست دریایی و هم برای سیاست‌های اقلیمی است.[2]