چین سازمان همکاری جهانی هوش مصنوعی (WAICO) را با ۲۹ کشور برای رقابت با حکمرانی غرب تأسیس کرد

چین رسماً سازمان همکاری جهانی هوش مصنوعی (WAICO) را افتتاح کرد؛ ائتلافی ۲۹ کشوری که برای ایجاد یک چارچوب جهانی جایگزین برای توسعه و حکمرانی هوش مصنوعی طراحی شده است.[1][2]

این ائتلاف که در یک نشست سطح بالا در پکن رونمایی شد، شامل اقتصادهای نوظهور بزرگی مانند برزیل، آفریقای جنوبی، عربستان سعودی، امارات متحده عربی و اندونزی است.[2][4]

تشکیل WAICO نشان‌دهنده یک شکاف قطعی در دیپلماسی فناوری جهانی است و عملاً حکمرانی هوش مصنوعی را به دو حوزه تقسیم می‌کند: یک حوزه تحت رهبری غرب که بر محدودیت‌های ایمنی تمرکز دارد و یک بلوک تحت رهبری پکن که انتقال فناوری و حاکمیت دولتی را در اولویت قرار می‌دهد.[3][7]

در هسته منشور WAICO، مفهوم «هوش مصنوعی حاکمیتی» قرار دارد—این اصل که ملت‌ها حق مطلق دارند تا هوش مصنوعی را در مرزهای خود بدون دخالت خارجی یا الزامات ایدئولوژیک توسعه، تنظیم و مستقر کنند.[5][6]

این موضع در تضاد شدید با ابتکارات اخیر غرب، مانند فشار تحت رهبری ایالات متحده برای کنترل‌های صادراتی جهانی بر مدل‌های پیشرفته و قانون سخت‌گیرانه هوش مصنوعی اتحادیه اروپا است، که اعضای WAICO آن را به عنوان اقدامات حمایت‌گرایانه طراحی شده برای محروم کردن کشورهای در حال توسعه از انقلاب هوش مصنوعی مورد انتقاد قرار داده‌اند.[1][4]

برای مقابله با تنگنای محاسباتی ناشی از تحریم‌های نیمه‌رسانای ایالات متحده، WAICO یک صندوق مشترک زیرساختی ۵۰ میلیارد دلاری پیشنهاد کرده است. هدف این ابتکار، ساخت مراکز داده غیرمتمرکز و فرامرزی است که برای آموزش مدل‌های زبان بزرگ بومی در دسترس کشورهای عضو قرار گیرد.[3][8]

علاوه بر این، این ائتلاف به چارچوبی برای اشتراک‌گذاری مدل‌های متن‌باز متعهد شده است. انتظار می‌رود غول‌های فناوری چینی، که اخیراً پیشرفت‌های چشمگیری در مدل‌های با وزن باز داشته‌اند، معماری بنیادی را برای کشورهای شریک فراهم کنند تا برنامه‌های کاربردی هوش مصنوعی محلی‌سازی شده را بسازند.[2][8]

رسانه‌های دولتی در پکن این سازمان را به عنوان نقطه عطفی برای پیشرفت فناوری «فراگیر و عادلانه» ستودند و استدلال کردند که جنوب جهانی دیگر نمی‌تواند برای دیکته کردن شرایط انقلاب صنعتی بعدی به سیلیکون ولی متکی باشد.[5]

با این حال، تحلیلگران و سیاست‌گذاران غربی با شک و تردید عمیق به این تحول می‌نگرند. منتقدان استدلال می‌کنند که WAICO در درجه اول ابزاری برای چین است تا با هدایت منابع محاسباتی از طریق کشورهای شریک، کنترل‌های صادراتی ایالات متحده را دور بزند و استانداردهای فنی خود را به عنوان پیش‌فرض جهانی تثبیت کند.[3][7]

کارشناسان امنیتی همچنین هشدار می‌دهند که چارچوب «هوش مصنوعی حاکمیتی» پوشش ایدئولوژیکی برای رژیم‌های اقتدارگرا فراهم می‌کند تا ابزارهای پیشرفته نظارتی و سانسور را با استفاده از سیستم‌های بینایی کامپیوتری و پردازش زبان طبیعی توسعه‌یافته توسط چین، بدون رعایت ملاحظات اخلاقی الزامی آزمایشگاه‌های غربی، مستقر کنند.[1][7]

برای بسیاری از کشورهای شرکت‌کننده، با این حال، فوریت اقتصادی بر خطرات ژئوپلیتیکی می‌چربد. کشورهای خاورمیانه و آسیای جنوب شرقی به طور فزاینده‌ای عدم تمایل خود را برای انتخاب یک طرف در جنگ فناوری آمریکا و چین نشان داده‌اند و در عوض به دنبال استفاده از هر دو اکوسیستم برای تسریع قابلیت‌های هوش مصنوعی داخلی خود هستند.[4][6]

امارات متحده عربی و عربستان سعودی، که هر دو سرمایه‌گذاری زیادی در زیرساخت‌های هوش مصنوعی داخلی انجام داده‌اند، WAICO را به عنوان یک سازوکار حیاتی برای تضمین دسترسی بدون وقفه به مدل‌ها و استعدادهای پیشرفته می‌بینند و در برابر نوسانات سیاست‌های صادراتی ایالات متحده پوشش ریسک ایجاد می‌کنند.[4]

تأسیس WAICO اساساً تلاش‌های جاری سازمان ملل متحد برای ایجاد یک نهاد واحد و یکپارچه حکمرانی جهانی هوش مصنوعی را پیچیده می‌کند و نشان می‌دهد که آینده هوش مصنوعی با رژیم‌های نظارتی رقیب و اکوسیستم‌های فناوری تکه‌تکه تعریف خواهد شد.[1][7]

قرار است اولین گروه‌های کاری این سازمان اواخر امسال در شانگهای تشکیل جلسه دهند، جایی که کشورهای عضو شروع به تدوین پروتکل‌های استاندارد شده برای جریان‌های داده فرامرزی و نهایی کردن ساختار حکمرانی برای صندوق محاسباتی ۵۰ میلیارد دلاری پیشنهادی خواهند کرد.[2][8]