درخواست ۵۰ میلیون دلاری سازمان ملل؛ تلفات فروپاشی یخچال طبیعی در نپال از ۱۳۰۰ نفر گذشت

در ۷ سپتامبر ۲۰۲۶، نپال در پی فروپاشی عظیم یک یخچال طبیعی که منجر به سیلاب‌های ناگهانی و کشته شدن بیش از ۱۳۰۰ نفر در منطقه مرزی نپال و تبت شد، عزای عمومی اعلام کرد. رها شدن ناگهانی یخ و آوار، دره‌های پایین‌دست را درنوردید، روستاها را مدفون ساخت و پیش از آنکه مقامات محلی بتوانند دستور تخلیه صادر کنند، کارگران زیرساختی را به دام انداخت.[2][5]

ارزیابی‌های اولیه این رویداد را به عنوان طغیان دریاچه یخچالی دسته‌بندی کرده بودند، اما تحلیل‌های زمین‌شناختی تایید کرد که یک فروپاشی ساختاری مستقیم در یخچال رخ داده است. این تمایز به این معناست که فاجعه بدون تورم تدریجی دریاچه آب ذوب‌شده - که معمولاً علائم هشداردهنده ماهواره‌ای را فراهم می‌کند - به وقوع پیوسته و در عوض، دیواره‌ای پرسرعت از آب، یخ و سنگ را مستقیماً به سیستم رودخانه‌ای پایین‌دست روانه کرده است.[6]

عملیات نجات به شدت بر روی یک پروژه تونل برق‌آبی در مسیر سیل متمرکز بود، جایی که تیم‌های اضطراری روزها را صرف بیرون کشیدن بازماندگان از این زیرساخت غرق‌آب کردند. اگرچه این تلاش‌ها به نجات افراد انجامید، اما با رسیدن تیم‌های امدادی به جوامع کوهستانی پیشتر منزوی‌شده که در آن‌ها کل سکونت‌گاه‌ها از بین رفته بودند، آمار تلفات همچنان افزایش یافت.[5]

در واکنش به این بحران انسانی فوری، سازمان ملل متحد در ۴ سپتامبر یک درخواست کمک اضطراری ۵۰ میلیون دلاری را آغاز کرد. این بودجه به منظور تامین سرپناه موقت، آب آشامیدنی سالم و تثبیت وضعیت پزشکی برای ده‌ها هزار نفر از ساکنان آواره، پیش از آنکه شرایط زمستانی مناطق مرتفع را منجمد کند، اختصاص یافته است.[3][4]

این فاجعه یک آسیب‌پذیری سیستماتیک را در زیرساخت‌های هیمالیا آشکار می‌سازد، زیرا افزایش دما ذخایر یخی منطقه را بی‌ثبات می‌کند. سازمان ملل همزمان با درخواست بودجه خود هشدار داد که میلیون‌ها نفر از ساکنان پایین‌دست این تشکیلات با خطرات مشابهی روبرو هستند، چرا که یکپارچگی ساختاری یخچال‌های مرتفع سریع‌تر از آنچه پیشتر مدل‌سازی شده بود، در حال تخریب است.[1][3]

این فروپاشی همزمان با چرخه ال‌نینو قدرتمندی رخ داده است که در طول سال ۲۰۲۶ گرمای ناهنجاری را به منطقه هندوکش هیمالیا وارد کرده است. این تنش حرارتی ذوب پایه‌ای را تسریع می‌کند - فرآیندی که در آن آب، بستر صخره‌ای زیر یخ را روان می‌سازد - و احتمال وقوع رویدادهای برشی ناگهانی و فاجعه‌بار را به جای ذوب تدریجی افزایش می‌دهد.[1]

چارچوب‌های منطقه‌ای مدیریت بحران که عمدتاً برای مقابله با سیلاب‌های فصلی موسمی ایجاد شده‌اند، برای سرعت و تراکم جریان آوار یخچالی کاملاً ناکارآمد نشان دادند. حجم عظیم مواد جابجا شده، پل‌های حیاتی را ویران کرد و شبکه‌های جاده‌ای اصلی را که مناطق آسیب‌دیده را به پایتخت متصل می‌کردند، قطع نمود.[1][2]

با تخریب مسیرهای زمینی، آژانس‌های امدادی مجبور شده‌اند برای تحویل تدارکات و تخلیه مجروحان بدحال به ناوگان محدودی از بالگردها تکیه کنند. این تنگنای لجستیکی، توزیع بودجه‌های امدادی اولیه سازمان ملل را به تاخیر انداخته و تلاش‌ها برای ارزیابی مقیاس کامل خسارات ساختاری در دره‌های بالادست را پیچیده کرده است.[2][4]

تخریب پروژه تونل برق‌آبی همچنین خطرات مالی و فیزیکی احداث زیرساخت‌های حیاتی انرژی در دشت‌های سیلابی فعال یخچالی را برجسته می‌کند. برنامه‌ریزان اکنون باید در مکان‌یابی سدها و نیروگاه‌های آینده که هسته مرکزی استراتژی توسعه اقتصادی منطقه را تشکیل می‌دهند اما در برابر فروپاشی‌های ناگهانی یخ بسیار آسیب‌پذیرند، تجدید نظر کنند.[5][6]

اولویت عملیاتی فوری، تامین مسکن موقت برای جمعیت آواره پیش از آغاز نخستین بارش‌های برف در ماه اکتبر است. فراتر از مرحله بازیابی، این فاجعه بازنگری بنیادینی را در نحوه مهندسی سیستم‌های هشدار زودهنگام برای تشخیص شکستگی‌های داخلی یخچال پیش از فروپاشی یخ، ایجاب می‌کند.[1][3]