دومین پویش ملی نهال‌کاری با شعار پیوند ورزش و محیط زیست آغاز می‌شود

موفقیت هر طرح کلان محیط زیستی نه در لحظه نمادین کاشت یک نهال، بلکه در انتخاب دقیق گونه‌های بومی و تضمین مراقبت‌های پس از آن رقم می‌خورد. به همین دلیل، سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور در دور جدید برنامه‌های احیای پوشش گیاهی، تمرکز راهبردی خود را از ارائه آمارهای کمی به سمت استقرار پایدار و ماندگاری گیاهان تغییر داده است.[1][3]

در همین راستا، دومین پویش ملی نهال‌کاری سال ۱۴۰۵، روز یکشنبه ۲۶ مهرماه و هم‌زمان با روز تربیت‌بدنی در سراسر استان‌ها و شهرستان‌های کشور کلید می‌خورد. این برنامه هماهنگ با شعار «با ورزش و درختکاری، برای طبیعتی سالم و جامعه‌ای تندرست» و با هدف استفاده حداکثری از ظرفیت ورزشکاران، جوانان و تشکل‌های مردمی طراحی و اجرا می‌شود.[2][3]

ترحم بهزاد، مدیرکل دفتر آموزش، ترویج و مشارکت‌های مردمی سازمان منابع طبیعی، با اشاره به اهمیت تغییر نگاه در این رویداد می‌گوید: «موفقیت برنامه‌های درختکاری تنها به کاشت نهال محدود نمی‌شود، بلکه استقرار، رشد و ماندگاری نهال‌ها و کمک به پایداری منابع طبیعی باید در کانون توجه مجریان قرار گیرد.»[1][2]

اجرای این پویش سراسری بخشی از طرح کلان و مردمی کاشت یک میلیارد درخت در ایران است که اکنون با رویکردی کیفی‌تر و علمی‌تر دنبال می‌شود. کارشناسان منابع طبیعی تاکید دارند که انتخاب گونه‌های سازگار با اقلیم هر منطقه و توجه جدی به ظرفیت منابع آب و خاک، شرط اصلی جلوگیری از هدررفت سرمایه‌های زیست‌محیطی است.[1][3]

شیوه‌نامه اجرایی این پویش‌های فرهنگ‌ساز پیش‌تر تدوین و به تمامی ادارات کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان‌ها ابلاغ شده است. این دستورالعمل‌های جامع، نحوه دقیق انتخاب عرصه‌ها، نوع گونه‌های گیاهی مجاز، نحوه هماهنگی دستگاه‌ها و الزامات فنی آبیاری را با جزئیات مشخص کرده‌اند تا از هرگونه کاشت غیراصولی و نمایشی جلوگیری شود.[3]

پیوند زدن مناسبت‌های تقویمی مانند روز ملی ورزش با فعالیت‌های داوطلبانه، راهکاری موثر و خلاقانه برای جذب نسل جوان به موضوعات حیاتی محیط زیستی محسوب می‌شود. حضور چهره‌های شاخص ورزشی، جوانان پرانرژی و سازمان‌های مردم‌نهاد در این برنامه‌ها، انگیزه جوامع محلی را برای مشارکت عملی در حفظ طبیعت دوچندان می‌کند.[2]

تجربه سال‌های گذشته به وضوح نشان داده است که پروژه‌های احیای جنگل‌ها و مراتع بدون همراهی و پذیرش ساکنان بومی به نتیجه مطلوب و ماندگار نمی‌رسد. واگذاری مسئولیت نگهداری از نهال‌های کاشته‌شده به دهیاری‌ها، شهرداری‌ها و فعالان محلی، حس تعلق خاطر را افزایش داده و ضریب بقای گیاهان را به میزان چشمگیری بالا می‌برد.[1][3]

در دستورالعمل‌های جدید ابلاغی، علاوه بر نظارت بر فرآیند کاشت، بر مستندسازی دقیق و گزارش‌دهی مستمر از وضعیت نگهداری نهال‌ها نیز تاکید ویژه‌ای شده است. این تغییر رویه ساختاری نشان می‌دهد که سیاست‌گذاران به دنبال ایجاد چرخه‌ای پایدار، قابل ارزیابی و شفاف از مشارکت عمومی برای احیای اکوسیستم‌های آسیب‌دیده کشور هستند.[3]

کارشناسان حوزه پایداری امیدوارند با ورود جدی‌تر نهادهای مدنی و هیئت‌های ورزشی به عرصه محیط زیست، فرهنگ درختکاری از یک اقدام نمادین یک‌روزه به یک رفتار مستمر و مسئولانه اجتماعی تبدیل شود. حفظ پوشش گیاهی موجود در کنار توسعه اصولی آن، تنها راهکار علمی مقابله با پیامدهای مخرب تغییرات اقلیمی در مناطق خشک و نیمه‌خشک است.[1][2]

طرح مردمی کاشت یک میلیارد درخت که این پویش‌ها ذیل آن تعریف شده‌اند، با هدف ترسیب کربن و مقابله با بیابان‌زایی در یک دوره چهار ساله برنامه‌ریزی شده است. کارشناسان معتقدند تحقق این هدف بلندپروازانه تنها با بسیج تمامی امکانات دولتی و مشارکت داوطلبانه آحاد مردم امکان‌پذیر خواهد بود.[1][3]

در نهایت، ارزیابی عملکرد این پویش‌های مشارکتی در پایان سال نشان خواهد داد که تا چه حد شعار پیوند ورزش و طبیعت توانسته است به نتایج ملموس و ماندگار در عرصه‌های طبیعی کشور منجر شود. مشارکت آگاهانه و مسئولیت‌پذیری شهروندان، کلید اصلی عبور از بحران‌های زیست‌محیطی پیش‌رو و تضمین آینده‌ای سبزتر است.[2][3]

سازمان منابع طبیعی از تمامی اقشار جامعه دعوت کرده است تا با حضور در عرصه‌های تعیین‌شده، سهم خود را در این حرکت ملی ایفا کنند. این حضور همگانی نه تنها به تلطیف هوا و بهبود منظر شهری و روستایی کمک می‌کند، بلکه گامی عملی در مسیر تحقق عدالت بین‌نسلی در بهره‌مندی از مواهب طبیعی به شمار می‌رود.[1][2]