حمله پهپادی گسترده اوکراین به روسیه در روز پایانی انتخابات پارلمانی؛ اهداف و پیامدها

هدف کی‌یف از حمله پهپادی بی‌سابقه به روسیه در جریان انتخابات پارلمانی، درهم‌شکستن روایت کرملین از امنیت داخلی و نشان دادن این واقعیت بود که هزینه‌های جنگ را نمی‌توان از جامعه روسیه پنهان کرد. در فاصله روزهای ۱۸ تا ۲۰ سپتامبر ۲۰۲۶، اوکراین بیش از ۱۶۰۰ پهپاد را به سمت ۱۶ منطقه روسیه پرتاب کرد که ۴۵۰ فروند از آن‌ها مستقیماً مسکو را هدف قرار دادند؛ عملیاتی که دقیقاً با زمان رأی‌گیری برای دومای دولتی همزمان شد.[1][2]

زمان‌بندی این عملیات کاملاً حساب‌شده بود. این نخستین انتخابات پارلمانی روسیه از زمان آغاز تهاجم همه‌جانبه در فوریه ۲۰۲۲ است. اوکراین با هدف قرار دادن پایتخت و زیرساخت‌های کلیدی دقیقاً در زمانی که رأی‌دهندگان به پای صندوق‌ها می‌رفتند، تلاش کرد واقعیت درگیری را به زندگی روزمره شهروندانی بکشاند که دولت روسیه سعی در دور نگه داشتن آن‌ها از پیامدهای مستقیم جنگ داشته است.[3][4]

اهداف فیزیکی این حمله نشان‌دهنده یک استراتژی دوگانه مبتنی بر فرسایش اقتصادی و فشار روانی است. پهپادها پالایشگاه نفت مسکو در منطقه کاپوتنیا را که یکی از بزرگ‌ترین تامین‌کنندگان سوخت پایتخت است، هدف قرار دادند و باعث آتش‌سوزی در آن شدند. این اقدام در ادامه کمپین سیستماتیک اوکراین علیه زیرساخت‌های انرژی روسیه است که پیش از این نیز عرضه داخلی سوخت را با محدودیت مواجه کرده بود.[2]

پیامدهای انسانی و غیرنظامی در منطقه مسکو قابل‌توجه بود. در منطقه رامنسکی، برخورد یک پهپاد به یک ساختمان مسکونی ۲۱ طبقه در بزرگراه سورنویه، منجر به آتش‌سوزی در سقف و تخلیه ۴۰۰ نفر از ساکنان شد. مقامات محلی تایید کردند که دو نفر (یک زن ۴۴ ساله و یک مرد ۷۴ ساله) کشته و حدود ۲۰ نفر دیگر در سراسر این منطقه مجروح شدند.[2][4]

این اختلالات فراتر از خسارات فیزیکی، به فلج شدن سیستم‌های لجستیکی نیز انجامید. قطب‌های اصلی حمل‌ونقل از جمله فرودگاه‌های ونوکووا، دوموده‌دوو، شرمتیوو و ژوکوفسکی مجبور به تعلیق پروازها و فرودهای خود شدند. در شهر تفریحی سوچی در جنوب روسیه نیز، تهدید پهپادهای دریایی منجر به تعطیلی موقت سواحل و توقف رأی‌گیری در حوزه‌های انتخابیه در روز نخست انتخابات شد.[2][5]

مقامات روسی بلافاصله این حملات را به عنوان هجومی به روند دموکراتیک کشور چارچوب‌بندی کردند. سرگئی سوبیانین، شهردار مسکو، این رگبار پهپادی را یک «حمله بی‌سابقه» توصیف کرد که آشکارا برای اخلال در انتخابات برنامه‌ریزی شده بود، هرچند او تاکید کرد که «دشمن در این زمینه موفق نشد». وزارت دفاع روسیه نیز اعلام کرد که سامانه‌های پدافند هوایی و جنگ الکترونیک این کشور اکثریت قریب به اتفاق پهپادهای مهاجم را رهگیری کرده‌اند.[1][4]

درک زمینه انتخاباتی برای پی بردن به اهمیت این رویداد ضروری است. انتخابات ۴۵۰ کرسی دومای دولتی به شدت مدیریت می‌شود؛ انتظار می‌رود حزب حاکم «روسیه متحد» تسلط خود را حفظ کند و نامزدهای مخالف جنگ نیز تا حد زیادی از برگه‌های رأی حذف شده‌اند. با این حال، کرملین همچنان برای به تصویر کشیدن ثبات و اجماع داخلی به این روند متکی است.[3][5]

فراتر از حملات پهپادی، خود زیرساخت‌های انتخاباتی نیز با فشارهای هماهنگی مواجه شدند. کمیسیون مرکزی انتخابات از حملات سایبری به سیستم رأی‌گیری الکترونیکی از راه دور خبر داد. در مناطق اشغالی مانند لوهانسک که روسیه در آن‌ها نیز رأی‌گیری برگزار می‌کند، حملات پهپادی به زیرساخت‌های انرژی باعث قطع موقت برق در چندین حوزه انتخابیه شد.[3]

برای کی‌یف، این عملیات به عنوان یک پیام استراتژیک هم برای مسکو و هم برای متحدان غربی‌اش عمل می‌کند. این حملات نشان‌دهنده توانمندی‌های رو به رشد اوکراین در تولید سلاح‌های دوربرد بومی است؛ آن هم در زمانی که محدودیت‌های استفاده از تسلیحات تامین‌شده توسط غرب در عمق خاک روسیه همچنان یک نقطه اختلاف دیپلماتیک محسوب می‌شود.

در نهایت، رویدادهای این آخر هفته نشان‌دهنده مرحله‌ای در حال تغییر در این درگیری است. آنچه به عنوان یک دفاع محلی آغاز شد، اکنون به جنگی با حملات در عمق خاک دشمن گسترش یافته است؛ جایی که اوکراین به طور فزاینده‌ای قادر است قدرت خود را در قلب سیاسی و اقتصادی روسیه اعمال کند و اطمینان یابد که رویدادهای مهم داخلی مانند انتخابات دوما، زیر سایه جنگ جاری برگزار می‌شوند.[5]