حمله موشکی حوثی‌ها به پایگاه نظامی شبوه؛ دست‌کم ۲۰ نظامی یمنی کشته شدند

در پی شلیک یک فروند موشک بالستیک از سوی نیروهای حوثی به پایگاه نظامی ارتش یمن در استان جنوبی شبوه در ۱۹ اکتبر ۲۰۲۶، دست‌کم ۲۰ نظامی جان خود را از دست دادند. این حمله پس از دوره‌ای آرامش نسبی صورت گرفت و نشان‌دهنده شدت گرفتن مجدد درگیری‌ها در این کشور است.

در ساعات اولیه پس از این حمله که حوالی ساعت ۶ صبح رخ داد، آمارهای متفاوتی از میزان تلفات از سوی منابع محلی و درمانی مخابره شد. خبرگزاری دولتی چین (شین‌هوا) به نقل از منابع میدانی گزارش داد که ۲۵ نظامی کشته و ۳۰ نفر دیگر مجروح شده‌اند.[2]

سایر رسانه‌ها آمار تلفات را با ارقام دیگری مخابره کردند. اسوشیتدپرس و تایمز آو ایندیا از کشته شدن دست‌کم ۲۰ نظامی خبر دادند، در حالی که روزنامه نشنال تعداد قطعی جان‌باختگان در ساعات ابتدایی را ۱۸ نفر اعلام کرد.[1][4][6]

یک مقام نظامی محلی در گفتگو با خبرگزاری آناتولی تصریح کرد: «موشک دقیقاً در جریان مراسم صبحگاه به مرکز پایگاه اصابت کرد و ویرانی گسترده‌ای به بار آورد.» او مجموع کشته‌ها و مجروحان را نزدیک به ۴۰ نفر برآورد کرد.[3]

گسترش پهنه حملات

حمله به پایگاه شبوه بخشی از رویکرد گسترده‌تر حوثی‌ها در تجدید حملات علیه اهداف داخلی و منطقه‌ای محسوب می‌شود. درست ۱۴ روز پیش از این رویداد، نیروهای حوثی موشکی به سوی دفتر مرکزی شرکت سعودی آرامکو در ظهران شلیک کرده بودند که موجب آتش‌سوزی محدودی در آن مکان شد.

حمله پیشین به غول نفتی عربستان نشان داد که حوثی‌ها کماکان توانایی هدف قرار دادن نقاط مرزی و فرامرزی را حفظ کرده‌اند؛ امری که آسیب‌پذیری زیرساخت‌های انرژی در شبه‌جزیره عربستان و حساسیت بالای بازارهای نفت به این‌گونه حوادث را برجسته‌تر می‌کند.

استان شبوه، در حدود ۳۰۰ کیلومتری شرق عدن، به دلیل منابع غنی نفتی نقشی کلیدی در محاسبات جنگ یمن دارد. تسلط بر این استان پیوسته از نقاط محوری درگیری میان دولت رسمی یمن و نیروهای حوثی بوده و این منطقه به‌منزله پلی حیاتی میان مناطق شمالی و جنوبی کشور عمل می‌کند.

پایگاه هدف‌قرارگرفته محل استقرار یگان‌هایی وابسته به دولت رسمی یمن بود که از حمایت ائتلاف به رهبری عربستان سعودی بهره‌مند هستند. این نیروها طی ۳۶ ماه گذشته مانع پیشروی نیروهای حوثی به مناطق غنی از منابع در جنوب شده بودند.

از زمان آغاز درگیری‌های فراگیر در سال ۲۰۱۵، کنترل استان شبوه بارها دست‌به‌دست شده است. نیروهای دولتی با پشتیبانی تیپ‌های العمالقه (غول‌ها) اخیراً توانسته بودند مواضع خود را در محدوده تأسیسات انرژی تثبیت کنند؛ موقعیتی که حفظ آن مستلزم رویارویی دائم با حملات نامتقارن است.

گزارش‌های تلفات و عملیات امدادی

عملیات امداد و نجات در این مرکز نظامی تا بعدازظهر دوشنبه ادامه داشت و مجروحان با آمبولانس به مراکز درمانی اطراف انتقال یافتند. با این حال، بیمارستان‌های استان که با کمتر از ۴۰ درصد توان پیش از جنگ فعالیت می‌کنند، با ورود ناگهانی موجی از مصدومان بدحال با بحران مواجه شدند.

روزنامه داون گزارش داد که در پی هجوم مجروحان با وضعیت بحرانی، مسئولان درمانی خواستار اهدای فوری خون از سوی مردم شده‌اند. شدت انفجار و کمبود امکانات درمانی احتمال افزایش شمار قربانیان را بالا برده است.[5]

تا لحظه انتشار این گزارش، سخنگوی نظامی حوثی‌ها به شکل رسمی مسئولیت حمله به پایگاه شبوه را بر عهده نگرفته است. با این حال، استفاده از موشک‌های بالستیک دقیق، الگوی رفتاری شناخته‌شده این گروه در هدف قرار دادن مراکز نظامی وابسته به ائتلاف است.

یک کارشناس امنیتی در منطقه در واکنش به این حمله خاطرنشان کرد: «این رویداد پیامی شفاف دارد؛ حوثی‌ها قصدی برای کاهش تنش ندارند.» به باور تحلیل‌گران، این حمله عملاً تلاش‌های دیپلماتیک محرمانه برای برقراری یک آتش‌بس ۹۰ روزه را متوقف می‌کند.

پیامدهای امنیتی در سطح منطقه

حملات پیاپی به ظهران و شبوه حاکی از راهبردی هماهنگ برای اعمال فشار بر دولت یمن و متحدان بین‌المللی آن است. حوثی‌ها با هدف قرار دادن توأم نیروهای نظامی و زیرساخت‌های انرژی تلاش می‌کنند موقعیت چانه‌زنی خود را ارتقا دهند.

عربستان سعودی مبالغ هنگفتی صرف تقویت پدافند مرزهای جنوبی و حفظ تأسیساتی همچون آرامکو کرده است، اما اصابت موشک در ظهران بار دیگر نشان داد که مقابله با حملات ارتفاع پایین یا شلیک‌های انبوه همچنان با دشواری‌هایی همراه است.

در صحنه داخلی یمن، از دست رفتن دست‌کم ۲۰ نیروی نظامی ورزیده شکستی تاکتیکی برای ساختار دفاعی دولت در شبوه به شمار می‌آید. فرماندهان ناچار خواهند بود برای پوشش خلاء امنیتی و مقابله با نفوذ زمینی، یگان‌هایی را از سایر جبهه‌ها به این منطقه منتقل کنند.

ناظران بین‌المللی نسبت به وخامت ناگهانی اوضاع ابراز نگرانی کرده‌اند. فرستاده ویژه سازمان ملل متحد پیش‌تر هشدار داده بود که استمرار این دست حملات پراکنده می‌تواند جنگ ۱۱ ساله یمن را بار دیگر به آتشی منطقه‌ای بدل سازد.

پیامدهای دیپلماتیک و مسیر پیش‌رو

فشارهای دیپلماتیک بر طرف‌های درگیر افزایش یافته است. دیپلمات‌های غربی با محکوم کردن حملات، بازگشت بی‌درنگ به میز مذاکرات تحت نظارت سازمان ملل را خواستار شده‌اند و میانجی‌های منطقه‌ای نیز دو طرف را به خویشتن‌داری فراخوانده‌اند.

با توجه به وسعت تلفات شبوه، دست‌یابی به راه‌حل دیپلماتیک دشوارتر شده است. دولت یمن همواره از مذاکره زیر سایه حملات موشکی به مراکز نظامی خود پرهیز کرده و این رویه، تدوین هر چارچوب تازه برای گفتگو را پیچیده می‌سازد.

روزهای پیش‌رو آزمونی اساسی برای توان دفاعی و بازدارندگی ائتلاف به رهبری عربستان خواهد بود. طراحان نظامی ائتلاف اکنون باید سناریوی تکرار حملات بالستیک علیه خطوط مقدم یمن و اهداف مرزی را در محاسبات خود بگنجانند؛ امری که موجب افزایش پروازهای شناسایی بر فراز مناطق درگیری شده است.

اولویت فوری فرماندهان ائتلاف، شناسایی سکوهای پرتاب موشک به‌کاررفته در حمله ۱۹ اکتبر است. تصمیم‌گیری درباره آتش متقابل یا اجرای حملات هوایی تلافی‌جویانه ظرف ۴۸ ساعت آینده مشخص خواهد کرد که آیا این حمله رویدادی منفرد باقی می‌ماند یا شعله جنگی وسیع‌تر را برمی‌افروزد.

در شرایطی که شمار نهایی جان‌باختگان در حال بررسی است، خانواده‌های نظامیان جان‌باخته چشم‌انتظار تشییع رسمی فرزندان خود هستند. رویکرد دولت یمن در نحوه پاسخگویی و تقویت مواضع باقی‌مانده طی هفته‌های آینده سمت‌وسوی بحران را روشن‌تر خواهد کرد.