حمله سپاه به چهار کشتی نفتی در خلیج فارس و برخورد سه شناور با مین

نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی با صدور اطلاعیه‌ای رسمی در تاریخ ۲۲ اکتبر ۲۰۲۶، مسئولیت هدف قرار دادن چهار کشتی حامل محموله‌های نفتی در بخش شمالی خلیج فارس را بر عهده گرفت. این نیرو اعلام کرده است که این شناورها در حال انتقال غیرقانونی نفت از یک کشتی به کشتی دیگر بوده‌اند و با مداخله مستقیم متوقف شده‌اند.[1][2]

روابط عمومی نیروی دریایی سپاه در بیانیه خود تاکید کرد که این چهار کشتی متخلف همزمان مورد اصابت قرار گرفته و در آتش می‌سوزند. بر اساس این گزارش، عملیات شناسایی و رهگیری در میانه شمالی خلیج فارس انجام شده و نیروهای گشتی پس از تایید انتقال غیرقانونی محموله، اقدام به شلیک کرده‌اند.[2]

در رویدادی موازی و همزمان با عملیات خلیج فارس، سه کشتی دیگر در آب‌های غرب تنگه هرمز با مین‌های دریایی برخورد کرده و دچار سانحه شدند. سپاه پاسداران تایید کرده است که این شناورها نیز شب گذشته در مسیرهای غیرقانونی در حال تردد بوده‌اند که با تله‌های انفجاری برخورد کرده‌اند.[2][3]

گسترش دامنه درگیری‌ها در آبراه‌های استراتژیک

پیش از این حوادث، خبرگزاری‌ها در روز ۲۱ اکتبر گزارش داده بودند که یک نفتکش متعلق به کویت در نزدیکی سواحل عمان و ورودی تنگه هرمز هدف پرتابه‌ای ناشناس قرار گرفته و دچار حریق شده است. مشخص نیست آیا این نفتکش کویتی نیز جزو آمار اعلامی سپاه پاسداران دسته‌بندی می‌شود یا حادثه‌ای کاملا مجزا بوده است.[4]

این درگیری‌ها در شرایطی رخ می‌دهد که گزارش‌های بین‌المللی از پایان یافتن ذخایر نفت شناور ایران در ناوگان سایه خبر می‌دهند. روزنامه وال‌استریت ژورنال پیش‌تر اعلام کرده بود که نفتکش‌های مستقر در آب‌های جنوب شرق آسیا تا اواسط اکتبر کاملا تخلیه شده‌اند و تهران برای حفظ درآمدهای ارزی خود نیازمند سازماندهی مجدد مسیرهای انتقال است.[5]

افزایش تنش‌ها در این آبراه حیاتی، هزینه‌های لجستیک انرژی را به شدت بالا برده است. بانک گلدمن ساکس در گزارشی اعلام کرده که هزینه حمل‌ونقل جهانی نفت طی یک سال گذشته حدود هفت برابر افزایش یافته و متوسط هزینه انتقال هر بشکه نفت خام از ۳ دلار به بیش از ۲۰ دلار رسیده است.[6]

واکنش‌های منطقه‌ای و هشدارهای اقتصادی

در واکنش به این تحولات، کشورهای همسایه نسبت به پیامدهای تخریب زیرساخت‌های دریایی هشدار داده‌اند. دولت قطر با ارسال پیامی دیپلماتیک تاکید کرده است که تهدید کشتیرانی، کابل‌های اینترنتی و زیرساخت‌های تنگه هرمز بیش از آنکه به واشنگتن آسیب برساند، اقتصاد کشورهای منطقه و زنجیره تامین همسایگان را مختل خواهد کرد.[7]

مقامات نظامی ایران هشدار داده‌اند که کنترل عملیاتی تنگه هرمز در اختیار نیروهای مسلح این کشور است و این روند تا زمان تامین منافع تهران ادامه خواهد یافت. سرلشکر مصطفی ایزدی، جانشین فرمانده کل سپاه، در این باره تصریح کرد: «کنترل صحنه جنگ در این منطقه راهبردی در اختیار رزمندگان اسلام است و این تسلط ادامه دارد.»[8]