هیئت نظارت متا خواستار توقف لغو راستی‌آزمایی در آمریکای لاتین شد

برای حدود ۳۰۰ میلیون کاربر فعال فیس‌بوک و اینستاگرام در سراسر آمریکای لاتین، سازوکاری که تعیین می‌کند آیا یک پست پربازدید به عنوان محتوای نادرست برچسب‌گذاری شود یا خیر، در حال گذراندن یک بازنگری ساختاری است. متا روز چهارشنبه اعلام کرد که آزمایش سیستم جمع‌سپاری «یادداشت‌های کاربری» (Community Notes) را در ۱۶ کشور اسپانیایی‌زبان این منطقه آغاز کرده است؛ اقدامی که نشان‌دهنده گذار از همکاری با راستی‌آزمایان حرفه‌ای است که این شرکت از سال ۲۰۱۶ به آن‌ها متکی بوده است.[1][2]

این توسعه با مداخله فوری هیئت نظارت متا مواجه شد؛ نهادی شبه‌مستقل که با بودجه‌ای ۱۳۰ میلیون دلاری برای بررسی تصمیمات نظارتی این شرکت تأسیس شده است. این هیئت در بیانیه‌ای که در ۱۰ سپتامبر ۲۰۲۶ منتشر شد، از متا خواست تا یادداشت‌های جمع‌سپاری‌شده را به عنوان جایگزین مستقیم راستی‌آزمایان معتبر در نظر نگیرد و هشدار داد که سیستم جدید به تنهایی برای کاهش انتشار اکاذیب مضر کافی نیست.[1][3]

این هیئت نوشت: «یادداشت‌های کاربری می‌توانند به آسیب‌هایی در دنیای واقعی منجر شوند که متا مسئولیت جلوگیری یا جبران آن‌ها را بر عهده دارد.» آن‌ها به طور خاص به خطرات موجود در کشورهای دارای حکومت‌های سرکوبگر، شبکه‌های گسترده اطلاعات نادرست و شرایط پرخطر انتخاباتی اشاره کردند. هیئت نظارت خاطرنشان کرد که خود یادداشت‌های جمع‌سپاری‌شده نیز برای تأیید ادعاها، اغلب به کار بنیادین روزنامه‌نگاران حرفه‌ای متکی هستند.[1][4]

اجرای این طرح در آمریکای لاتین - که کشورهایی از جمله آرژانتین، کلمبیا، مکزیک و ونزوئلا را در بر می‌گیرد - نشان‌دهنده اولین توسعه بزرگ بین‌المللی در تغییر سیاستی است که مارک زاکربرگ، مدیرعامل متا، در ۷ ژانویه ۲۰۲۵ آغاز کرد. در آن زمان، زاکربرگ پایان برنامه راستی‌آزمایی این شرکت در ایالات متحده را اعلام کرد و مدل یادداشت‌های کاربری را که پیشگام آن شبکه ایکس (X) متعلق به ایلان ماسک بود، جایگزین آن کرد.[2][5]

زاکربرگ در پیام ویدیویی خود در سال ۲۰۲۵، این گذار را به عنوان اصلاحی ضروری برای نظارت‌های افراطی توصیف کرد و اظهار داشت که سیستم‌های خودکار و همکاری با اشخاص ثالث منجر به سانسور بیش از حد شده است. زاکربرگ گفت: «راستی‌آزمایان بیش از حد سوگیری سیاسی داشته‌اند و به ویژه در ایالات متحده، بیش از آنکه اعتمادسازی کنند، اعتماد را از بین برده‌اند.» او با این سخنان، سیاست شرکت را با تلاش گسترده‌تر برای احیای آزادی بیان نامحدود همسو کرد.[5]

تحت این سیستم جدید، کاربران متا می‌توانند برای تبدیل شدن به مشارکت‌کنندگانی که قادرند به پست‌های گمراه‌کننده زمینه و توضیح اضافه کنند، درخواست دهند. برای واجد شرایط بودن، متا از مشارکت‌کنندگان می‌خواهد که بالای ۱۸ سال سن داشته باشند، حسابی داشته باشند که بیش از شش ماه بدون نقض جدی قوانین فعال بوده باشد و یک شماره تلفن تأییدشده ارائه دهند.[1]

هیئت نظارت اذعان کرد که یادداشت‌های کاربری می‌توانند زمینه ارزشمندی را به بحث‌های آنلاین اضافه کنند، اما تأکید کرد که این دو سیستم اهداف متفاوتی را دنبال می‌کنند. این هیئت رسماً از متا درخواست کرد که پیش از گذر از مرحله آزمایشی به اجرای کامل، تحلیلی مختص به هر کشور از عوامل خطر ارائه دهد و خاطرنشان کرد که هنوز اولین گزارش درخواستی در مورد معیارهایی که متا قصد استفاده از آن‌ها را دارد، دریافت نکرده است.[1][3]

سازمان‌های راستی‌آزمایی فعال در این منطقه نیز نگرانی‌های هیئت نظارت را تکرار کرده‌اند. نمایندگان «شبکه بین‌المللی راستی‌آزمایی» استدلال کرده‌اند که نظارت جمع‌سپاری‌شده به شدت در برابر دستکاری توسط بازیگران مخرب هماهنگ‌شده آسیب‌پذیر است؛ به ویژه در محیط‌های دوقطبی که جناح‌های سیاسی می‌توانند کاربران را برای رأی مثبت دادن به روایت‌های حزبی بسیج کنند.[2][4]

متا جدول زمانی مشخصی برای تکمیل این گذار ارائه نکرده و تنها اعلام کرده است که اجرای کامل زمانی رخ خواهد داد که شرکت از عملکرد مؤثر این محصول در مقیاس وسیع اطمینان حاصل کند. تا زمانی که متا به درخواست هیئت نظارت مبنی بر بررسی دقیق عملکرد این برنامه در اولین بازار خود پاسخ ندهد، تنش میان دستور اجرایی برای کاهش نظارت متمرکز و مأموریت هیئت نظارت برای جلوگیری از آسیب‌های ناشی از پلتفرم، حل‌نشده باقی می‌ماند.[1][2]