اوپک پلاس با افزایش ۱۸۸ هزار بشکه‌ای تولید نفت در ماه اوت موافقت کرد؛ عرضه جهانی در حال عادی‌سازی است

سازمان کشورهای صادرکننده نفت و متحدانش، که مجموعاً با نام اوپک پلاس شناخته می‌شوند، اوایل روز دوشنبه اعلام کردند که تولید نفت خام خود را از ماه اوت (مرداد/شهریور) روزانه ۱۸۸ هزار بشکه افزایش خواهند داد. این تصمیم که در جریان نشست وزرا در وین نهایی شد، گامی محتاطانه اما قاطع در جهت کاهش تدریجی کاهش‌های داوطلبانه عمیق عرضه است که استراتژی این کارتل را طی دو سال گذشته تعریف کرده بود.[1]

رقم ۱۸۸ هزار بشکه در روز نشان‌دهنده تزریقی بسیار کالیبره شده است که برای تطبیق با تقاضای جهانی در حال بهبود و بدون اشباع کردن بازار طراحی شده است. طبق بیانیه رسمی، این افزایش به طور متناسب بین اعضای اصلی که پیش از این سنگین‌ترین کاهش‌های داوطلبانه را متحمل شده بودند، عمدتاً عربستان سعودی، روسیه و امارات متحده عربی، توزیع خواهد شد.[1][4]

طی چند فصل گذشته، بازار جهانی نفت با کسری مصنوعی فعالیت می‌کرد، زیرا اوپک پلاس تقریباً ۵.۸ میلیون بشکه در روز را از بازار دور نگه داشته بود تا قیمت‌ها را بالا نگه دارد. تصمیم برای بازگرداندن کسری از این بشکه‌ها نشان می‌دهد که کارتل معتقد است بازار فیزیکی سرانجام عادی شده و موجودی‌های اضافی انباشته شده در طول رکودهای اقتصادی قبلی را جذب کرده است.[2]

مکانیسم این بازگشت ریشه در حذف تدریجی کاهش‌های داوطلبانه اضافی دارد که در اواخر سال ۲۰۲۳ و اوایل سال ۲۰۲۴ اعمال شده بود. رهبری به جای اصلاح کل سیستم سهمیه‌بندی پایه، که فرآیندی است که از لحاظ تاریخی درگیری‌های شدید بین کشورهای عضو را به دنبال داشته است، تصمیم گرفتند صرفاً میزان کاهش‌های داوطلبانه را تعدیل کنند و اجازه دهند جریان متوسطی از نفت خام دوباره به پایانه‌های صادراتی سرازیر شود.

گزارش شده است که عربستان سعودی و روسیه، رهبران بالفعل این ائتلاف، در مورد لزوم افزایش ماه اوت کاملاً همسو بوده‌اند. هر دو کشور با فشارهای مالی داخلی مواجه هستند که نیازمند درآمدهای نفتی ثابت است، اما به همان اندازه نگران از دست دادن سهم بازار به تولیدکنندگان غیر اوپک مانند ایالات متحده، گویان و برزیل هستند که طی سال گذشته به طور پیوسته تولید خود را افزایش داده‌اند.[4]

بازارهای مالی با خوش‌بینی سنجیده‌ای به این اعلامیه واکنش نشان دادند. قیمت نفت برنت، معیار بین‌المللی، در معاملات اولیه اروپا در حدود ۸۲ دلار در هر بشکه تثبیت شد. عدم کاهش شدید قیمت نشان می‌دهد که معامله‌گران تا حد زیادی افزایش عرضه متوسطی را پیش‌بینی کرده بودند و رقم ۱۸۸ هزار بشکه در روز را به عنوان حجمی «متعادل» می‌بینند که نه آنقدر کم است که باعث جهش قیمت شود و نه آنقدر زیاد که منجر به سقوط قیمت گردد.[2][6]

برای مصرف‌کنندگان در ایالات متحده و اتحادیه اروپا، این تغییر سیاست کورسوی امیدی برای کاهش قیمت در پمپ بنزین‌ها ارائه می‌دهد. اگرچه ۱۸۸ هزار بشکه در روز کسری از تقریباً ۱۰۲ میلیون بشکه مصرف جهانی روزانه است، اما راهنمایی رو به جلوی اوپک پلاس مبنی بر تمایل به افزودن عرضه، به کنترل ریسک صعودی قیمت بنزین و گازوئیل در طول اوج فصل رانندگی تابستانی کمک می‌کند.[3]

پیامدهای اقتصاد کلان بسیار فراتر از پمپ بنزین است. بانک‌های مرکزی، از جمله فدرال رزرو ایالات متحده و بانک مرکزی اروپا، هزینه‌های انرژی را به عنوان عامل اصلی تورم عمومی به دقت زیر نظر دارند. یک بازار نفت باثبات و قابل پیش‌بینی، فضای تنفسی لازم را برای این نهادها فراهم می‌کند تا نرخ بهره را بدون تهدید شوک تورمی ناگهانی ناشی از انرژی، حفظ یا تنظیم کنند.[5]

با این حال، موفقیت اجرای طرح ماه اوت کاملاً به پایبندی اعضا بستگی دارد. از لحاظ تاریخی، اوپک پلاس برای وادار کردن اعضای خود به رعایت دقیق سهمیه‌های تعیین شده با مشکل مواجه بوده است. تحلیلگران خاطرنشان می‌کنند که کشورهایی مانند عراق و قزاقستان اغلب بیش از حد مجاز خود تولید کرده‌اند، که این امر سؤالاتی را در مورد اینکه آیا افزایش ۱۸۸ هزار بشکه در روز صرفاً بشکه‌هایی را که قبلاً به بازار خاکستری نشت کرده بودند، مشروعیت می‌بخشد یا خیر، مطرح می‌کند.

امارات متحده عربی نیز نقش محوری در شکل‌دهی توافق نهایی ایفا کرد. امارات میلیاردها دلار برای گسترش ظرفیت تولید خود هزینه کرده و مدت‌هاست برای سهمیه پایه بالاتر لابی می‌کند تا زیرساخت‌های جدید خود را منعکس کند. توافق ماه اوت تا حدی این موضوع را با اجازه دادن به امارات برای بازگرداندن درصد کمی بزرگتر از ظرفیت کنار گذاشته شده خود در مقایسه با سایر اعضا، تسهیل می‌کند.[6]

در سمت تقاضا، مدل‌سازی داخلی کارتل نشان می‌دهد که مصرف در آسیا سرانجام در حال تثبیت است. بهبود اقتصادی چین، که نامتوازن بوده و به شدت به محرک‌های دولتی متکی است، نشانه‌هایی از فعالیت صنعتی پایدار را نشان می‌دهد، در حالی که هند همچنان رشد سال به سال قوی در تقاضای سوخت را ثبت می‌کند. این عوامل اعتماد لازم را برای وزرای اوپک پلاس فراهم کرد تا افزایش عرضه را مجاز بدانند.

این اقدام همچنین به عنوان یک سیگنال استراتژیک برای صنعت شیل ایالات متحده عمل می‌کند. اوپک پلاس با نگه داشتن قیمت‌ها در محدوده راحت ۸۰ دلار، سودآوری خود را تضمین می‌کند، اما با محدود کردن افزایش قیمت از طریق عرضه جدید، از جهش قیمت‌ها به سطوحی که باعث رونق حفاری گسترده و مبتنی بر بدهی در حوضه پرمین شود، جلوگیری می‌کند.[3]

با نگاه به آینده، تمرکز بازار همچنان بر روی اقدامات اوپک پلاس در سه ماهه چهارم سال ۲۰۲۶ است. کارتل تأکید کرده است که کاهش تدریجی تولید، مشروط و قابل برگشت خواهد بود. اگر داده‌های اقتصادی جهانی تضعیف شود یا موجودی‌ها به طور غیرمنتظره‌ای افزایش یابد، رهبری اختیار دارد که افزایش‌های بیشتر را متوقف کند یا حتی کاهش‌ها را به طور کامل دوباره اعمال کند.[5]

در نهایت، توافق ۱۸۸ هزار بشکه در روز نشان‌دهنده تعادل ظریفی است که اوپک پلاس باید در یک چشم‌انداز انرژی در حال گذار انجام دهد. این ائتلاف باید امروز درآمد کافی برای کشورهای عضو خود تولید کند و در عین حال عرضه را با دقت مدیریت کند تا از نوسانات قیمتی که می‌تواند انتقال جهانی از سوخت‌های فسیلی را تسریع کند، جلوگیری نماید.[1][6]