رفتن به محتوای اصلی
توضیح کوهستانمصرف رسانه‌ایمرکز تحقیقات پیو· 8 دقیقه مطالعه· در تحلیل داده

پژوهش جدید پیو: ارتباط مستقیم منابع دریافت خبر با میزان مشارکت سیاسی و مدنی شهروندان

بررسی‌های جدید مرکز تحقیقات پیو نشان می‌دهد که مخاطبان رسانه‌های تحلیلی و تخصصی به شکل معناداری بیش از سایر شهروندان در فعالیت‌های مدنی و سیاسی مشارکت دارند. در مقابل، بینندگان شبکه‌های تلویزیونی بزرگ تصویری نزدیک‌تر به میانگین عمومی جامعه را بازتاب می‌دهند.

به قلم فرشید جمشیدی

این خبر را به اشتراک بگذارید

گوش‌ دهید

به‌طور خلاصه

  1. مخاطبان رسانه‌های تحلیلی مانند آتلانتیک و آکسیوس، بیش از دو برابر میانگین ملی در فعالیت‌های سیاسی مشارکت دارند.
  2. شبکه‌های تلویزیونی بزرگ مانند سی‌ان‌ان و فاکس‌نیوز، مخاطبانی با سطح مشارکت مشابه با میانگین عمومی جامعه جذب می‌کنند.
  3. نزدیک به یک‌سوم جامعه در دسته «تماشاگران» قرار دارند که اخبار را به شدت دنبال می‌کنند اما مشارکت فیزیکی ندارند.

رسانه‌ای که برای خواندن اخبار انتخاب می‌کنید، تنها نشان‌دهنده سلیقه سیاسی شما نیست؛ بلکه بازتاب‌دهنده میزان مشارکت شما در جامعه است. مرکز تحقیقات پیو (Pew Research Center) در مطالعه‌ای که روز جمعه، ۱۳ نوامبر ۲۰۲۶ منتشر شد، نشان داد که مخاطبان رسانه‌های مختلف، الگوهای کاملاً متفاوتی از مشارکت مدنی را به نمایش می‌گذارند.[1]

بر اساس این پژوهش، افرادی که اخبار خود را از خروجی‌های تخصصی و تحلیلی دریافت می‌کنند، به شکل معناداری بیش از سایر شهروندان در فعالیت‌های اجتماعی درگیر هستند. در مقابل، مخاطبان شبکه‌های تلویزیونی بزرگ، تصویری بسیار نزدیک‌تر به میانگین عمومی جامعه را بازتاب می‌دهند و کمتر در فعالیت‌های سیاسی مستقیم شرکت می‌کنند.[1]

بنجامین تاف، پژوهشگر ارشد این مطالعه، در گزارش پیو می‌نویسد: «منابع خبری ایالات متحده مانند سی‌ان‌ان، فاکس‌نیوز و نیویورک‌تایمز مخاطبانی را جذب می‌کنند که نه تنها از نظر حزبی متفاوتند، بلکه در نحوه مشارکت در زندگی عمومی نیز تفاوت‌های بنیادین دارند.» این تفاوت‌ها نشان‌دهنده شکافی عمیق در نحوه تعامل شهروندان با محیط پیرامونشان است.[1]

این مطالعه که با حمایت «ابتکار پیو-نایت» (Pew-Knight Initiative) انجام شده است، رفتار مخاطبان ۳۰ منبع خبری برجسته را بررسی می‌کند. محققان این افراد را بر اساس ۱۹ شاخص مختلف از جمله فعالیت سیاسی، مشارکت محلی، حضور مذهبی و پیگیری اخبار دسته‌بندی کرده‌اند تا تصویر دقیق‌تری از جامعه ارائه دهند.[1]

کالبدشکافی چهارگانه مشارکت مدنی

محققان پیو به جای استفاده از یک طیف ساده برای سنجش مشارکت، از تحلیل خوشه‌ای برای تقسیم‌بندی جامعه به چهار گروه متمایز استفاده کردند. این روش نشان می‌دهد که چگونه ترکیب‌های مختلفی از رفتارها، الگوهای متفاوتی از حضور در عرصه عمومی را شکل می‌دهند و فراتر از دوگانه ساده فعال یا منفعل می‌روند.[1][3]

دسته‌بندی چهارگانه شهروندان بر اساس میزان مشارکت مدنی و سیاسی

گروه نخست که «بسیج‌گران» (Mobilizers) نامیده می‌شوند، تنها ۹ درصد از بزرگسالان را تشکیل می‌دهند. این افراد در تمامی عرصه‌های سیاسی، مدنی، خبری و مذهبی به شدت فعال هستند و بیشترین میزان کنشگری را در سطح جامعه، از سازماندهی کمپین‌ها تا شرکت در انتخابات، از خود نشان می‌دهند.[1][3]

گروه دوم با عنوان «مرتبطین» (Connectors)، حدود ۲۸ درصد از جمعیت را در بر می‌گیرند. این دسته به شدت در جوامع محلی و سازمان‌های مدنی درگیر هستند، اما تمایل بسیار کمتری به مشارکت مستقیم در فعالیت‌های حزبی و سیاسی دارند. آن‌ها ترجیح می‌دهند انرژی خود را صرف بهبود محله‌ها و انجمن‌های داوطلبانه کنند.[1][3]

«تماشاگران» (Spectators) سومین گروهی هستند که ۳۱ درصد از جامعه را شامل می‌شوند. آن‌ها اخبار را با دقت دنبال می‌کنند و در فضای آنلاین بسیار فعالند، اما به ندرت در فعالیت‌های مدنی یا سیاسی به صورت علنی و عمومی مشارکت می‌کنند. حضور آن‌ها بیشتر به لایک کردن و اشتراک‌گذاری خصوصی محدود می‌شود.[1][3]

در نهایت، گروه «حاشیه‌نشین‌ها» (Outsiders) قرار دارند که ۳۱ درصد باقی‌مانده را تشکیل می‌دهند. این افراد کمترین میزان مشارکت را در تمامی شاخص‌های اندازه‌گیری شده، از جمله پیگیری اخبار، رای دادن و فعالیت‌های داوطلبانه ثبت کرده‌اند. با این حال، محققان تاکید می‌کنند که این گروه نیز به طور کامل از جامعه منزوی نیستند.[1][3]

شکاف عمیق میان رسانه‌های تخصصی و تلویزیون

داده‌های جدید نشان می‌دهد که رسانه‌های متمرکز بر سیاست، آهن‌ربای قدرتمندی برای جذب «بسیج‌گران» هستند. در حالی که این گروه تنها ۹ درصد جامعه را تشکیل می‌دهند، ۱۹ درصد از مخاطبان ثابت پایگاه خبری «آکسیوس» (Axios) در این دسته قرار می‌گیرند که بیش از دو برابر میانگین ملی است.[1]

این الگو در سایر نشریات تحلیلی نیز تکرار می‌شود. بر اساس گزارش پیو، ۱۸ درصد از خوانندگان مجله «آتلانتیک» (The Atlantic) و ۱۶ درصد از مخاطبان «پلیتیکو» (Politico) و «دهیل» (The Hill) در زمره فعال‌ترین شهروندان و کنشگران سیاسی طبقه‌بندی شده‌اند. این رسانه‌ها به وضوح مخاطبانی را جذب می‌کنند که آماده اقدام عملی هستند.[1]

گروه «مرتبطین» نیز گرایش مشابهی به رسانه‌های خاص دارند. در حالی که آن‌ها ۲۸ درصد از کل جمعیت هستند، ۴۷ درصد از مخاطبان آتلانتیک و ۴۵ درصد از خوانندگان دهیل را تشکیل می‌دهند. رسانه‌هایی مانند «برایت‌بارت» (Breitbart) و «هاف‌پست» (HuffPost) نیز هر کدام سهمی ۴۴ درصدی از این گروه فعال اجتماعی دارند.[1]

سهم بالای کنشگران فعال در میان مخاطبان رسانه‌های تحلیلی و تخصصی

در سوی دیگر این طیف، شبکه‌های تلویزیونی بزرگ قرار دارند که مخاطبانشان آینه‌ای تمام‌نما از کل جامعه است. شبکه‌هایی مانند ای‌بی‌سی نیوز، سی‌بی‌اس، ان‌بی‌سی، سی‌ان‌ان و فاکس‌نیوز، سهمی از گروه «حاشیه‌نشین‌ها» دارند که تقریباً برابر با میانگین ۳۱ درصدی در سطح ملی است. این شبکه‌ها توانسته‌اند طیف وسیع‌تری از افراد کمتر فعال را پای برنامه‌های خود بنشانند.[1]

با این حال، در میان رسانه‌های تصویری نیز استثنائاتی وجود دارد. شبکه‌های اسپانیایی‌زبان مانند «تلموندو» (Telemundo) و «یونیویژن» (Univision) با ۳۸ درصد، سهم بیشتری از مخاطبان حاشیه‌نشین را به خود اختصاص داده‌اند. در مقابل، شبکه‌هایی مانند بی‌بی‌سی نیوز و پی‌بی‌اس (PBS) سهم کمتری (حدود ۲۲ درصد) از این گروه منفعل‌تر دارند.[1]

پارادوکس تماشاگران و پدیده‌های نوظهور

یکی از جذاب‌ترین یافته‌های این پژوهش، رفتار گروه «تماشاگران» است. این افراد که نزدیک به یک‌سوم جامعه را تشکیل می‌دهند، مصرف‌کنندگان سیری‌ناپذیر اطلاعات هستند، اما این آگاهی بالا به ندرت به کنشگری فیزیکی یا حضور در خیابان‌ها و صندوق‌های رای ترجمه می‌شود. آن‌ها جهان را می‌بینند، اما در آن مداخله نمی‌کنند.[1][3]

یکی از جذاب‌ترین یافته‌های این پژوهش، رفتار گروه «تماشاگران» است.

این گروه در پلتفرم‌های نوظهور و رسانه‌های جایگزین حضور پررنگی دارند. به عنوان مثال، ۳۷ درصد از مخاطبان ثابت پادکست محبوب «تجربه جو روگان» (The Joe Rogan Experience) در دسته تماشاگران قرار می‌گیرند. این رقم برای شبکه‌های یونیویژن و تلموندو نیز به ترتیب ۴۰ و ۳۶ درصد است که نشان‌دهنده الگوی مصرف منفعلانه در این رسانه‌هاست.[1]

لوکسوان وانگ، از پژوهشگران تیم پیو، در تحلیل این گروه می‌گوید: «آن‌ها اخبار را ذخیره می‌کنند، می‌پسندند و به صورت خصوصی به اشتراک می‌گذارند. اما آنچه کمتر انجام می‌دهند، اعلام عمومی مشارکت یا حضور فیزیکی در رویدادهای مدنی است.» این رفتار، ارزیابی میزان واقعی درگیری مخاطبان را برای رسانه‌ها دشوار می‌کند.[3]

این رفتار به ویژه در میان نسل‌های جوان‌تر شایع‌تر است. داده‌ها نشان می‌دهد که نزدیک به نیمی از بزرگسالان زیر ۳۰ سال در دسته تماشاگران قرار می‌گیرند، در حالی که این رقم برای افراد بالای ۶۵ سال تنها حدود ۲۰ درصد است. جوانان ترجیح می‌دهند ارتباط خود را با عرصه عمومی در فضای دیجیتال حفظ کنند.[3]

این پدیده برای اتاق‌های خبر یک هشدار جدی به همراه دارد. معیارهای سنتی تعامل دیجیتال مانند تعداد کلیک‌ها یا نظرات، ممکن است تصویر کاملی از میزان درگیری واقعی مخاطبان ارائه ندهند. وانگ تاکید می‌کند که «نظردهندگان شما، تمام مخاطبان شما نیستند» و بسیاری از خوانندگان پیگیر، ترجیح می‌دهند در سکوت اخبار را دنبال کنند.[3]

پیامدهای این شکاف برای دموکراسی و اعتماد

ارتباط میان مصرف خبر و مشارکت مدنی، پرسش‌های مهمی را درباره اعتماد به نهادهای دموکراتیک مطرح می‌کند. پژوهشگران دریافتند که مصرف بالای اخبار لزوماً به معنای اعتماد بی‌چون‌وچرا به رسانه‌ها نیست. بسیاری از مخاطبان فعال، رویکردی انتقادی به پوشش‌های خبری دارند و همزمان با استفاده از رسانه‌ها، نسبت به آن‌ها شکاک هستند.[3][4]

تصویرسازی: گروه «تماشاگران» اخبار را با دقت دنبال می‌کنند اما به ندرت در رویدادهای عمومی مشارکت فیزیکی دارند.

در این میان، اخبار محلی همچنان از مزیت اعتماد برخوردارند. شهروندانی که در دسته «مرتبطین» قرار دارند و در جوامع محلی خود فعال هستند، تمایل بیشتری به پیگیری اخبار منطقه‌ای نشان می‌دهند. آن‌ها این اطلاعات را ابزاری کاربردی برای بهبود محیط زندگی خود و حل مشکلات روزمره محله‌هایشان می‌دانند.[3][4]

با این حال، تمرکز شدید فعال‌ترین شهروندان در چند رسانه خاص ملی، خطر شکل‌گیری اتاق‌های پژواک (Echo Chambers) را افزایش می‌دهد. وقتی کنشگران سیاسی تنها از منابعی تغذیه می‌کنند که همفکرانشان در آنجا حضور دارند، گفت‌وگوی سازنده میان گروه‌های مختلف دشوارتر شده و قطبی‌سازی سیاسی در جامعه تشدید می‌شود.[1][4]

بزرگترین چالش برای نهادهای مدنی، دسترسی به ۳۱ درصد «حاشیه‌نشین» است. از آنجا که این گروه حتی از طریق شبکه‌های تلویزیونی جریان اصلی نیز به سختی درگیر مسائل روز می‌شوند، یافتن کانال‌های ارتباطی جدید برای ادغام آن‌ها در روندهای دموکراتیک ضروری است. بدون حضور آن‌ها، تصمیم‌گیری‌ها تنها توسط اقلیتی فعال انجام خواهد شد.[1][3]

این پژوهش نشان می‌دهد که بحران مشارکت تنها ریشه در بی‌تفاوتی ندارد، بلکه به تکه-تکه شدن چشم‌انداز رسانه‌ای گره خورده است. درک این پویایی‌ها می‌تواند به سیاست‌گذاران کمک کند تا استراتژی‌های موثرتری برای بازگرداندن شهروندان به عرصه عمومی طراحی کنند و از ظرفیت‌های رسانه‌های مختلف برای بسیج افکار عمومی بهره ببرند.[1][3][4]

نقش شبکه‌های اجتماعی در بازتعریف مصرف خبر

در کنار رسانه‌های سنتی، پلتفرم‌های دیجیتال نقش فزاینده‌ای در شکل‌دهی به رژیم خبری شهروندان ایفا می‌کنند. بر اساس داده‌های تکمیلی پیو که در اکتبر ۲۰۲۶ منتشر شد، اکنون ۵۹ درصد از بزرگسالان آمریکایی حداقل گاهی اوقات اخبار خود را از شبکه‌های اجتماعی دریافت می‌کنند که نشان‌دهنده یک روند صعودی تثبیت‌شده است.[2]

این میزان وابستگی در پلتفرم‌های مختلف متفاوت است. حدود ۵۷ درصد از کاربران شبکه ایکس (توییتر سابق) و فیس‌بوک اعلام کرده‌اند که به طور منظم اخبار را از این شبکه‌ها دنبال می‌کنند. این آمار خط بطلانی بر این تصور قدیمی می‌کشد که شبکه‌های اجتماعی تنها فضایی برای سرگرمی و ارتباطات خانوادگی هستند.[2]

رشد مداوم استفاده از شبکه‌های اجتماعی به عنوان منبع اصلی دریافت خبر

یکی از تغییرات قابل توجه، رشد مصرف خبر در پلتفرم‌های محله‌محور مانند «نکست‌دور» (Nextdoor) است. در سال جاری، ۴۵ درصد از کاربران این شبکه اعلام کردند که اخبار محلی را از این طریق پیگیری می‌کنند. این پلتفرم‌ها به ابزاری قدرتمند برای گروه «مرتبطین» تبدیل شده‌اند تا فعالیت‌های اجتماعی خود را سازماندهی کنند.[2]

این تحولات نشان می‌دهد که مسیرهای ورود به زندگی مدنی در حال تغییر است. رسانه‌ها دیگر تنها انتقال‌دهنده اطلاعات نیستند، بلکه به عنوان زیرساخت‌هایی عمل می‌کنند که تعیین می‌کنند چه کسی، چگونه و با چه شدتی در آینده جامعه خود نقش‌آفرینی خواهد کرد. شناخت این زیرساخت‌ها، گام اول در بازسازی مشارکت عمومی است.[1][2][4]

بررسی عمیق دیدگاه‌ها

پژوهشگران علوم ارتباطات

تاکید بر لزوم بازنگری در معیارهای سنجش تعامل مخاطب

پژوهشگران ارتباطات استدلال می‌کنند که تمرکز بیش از حد بر معیارهای قابل مشاهده مانند لایک و کامنت، باعث نادیده گرفتن بخش بزرگی از مخاطبان پیگیر می‌شود. گروه «تماشاگران» که اخبار را می‌خوانند اما واکنش علنی نشان نمی‌دهند، نیازمند استراتژی‌های متفاوتی برای درگیر شدن در بحث‌های عمومی هستند.

مدیران اتاق‌های خبر

تلاش برای ایجاد تعادل میان جذب مخاطب فعال و حفظ اعتماد عمومی

برای مدیران رسانه، این داده‌ها نشان می‌دهد که اتکای صرف به مخاطبان پر سر و صدا می‌تواند به سوگیری در پوشش خبری منجر شود. آن‌ها معتقدند رسانه‌ها باید راه‌هایی بیابند تا علاوه بر راضی نگه داشتن «بسیج‌گران»، اعتماد گروه «حاشیه‌نشین‌ها» را نیز جلب کنند تا از انزوای بیشتر آن‌ها جلوگیری شود.

پژوهشگران علوم ارتباطات 40%مدیران رسانه‌های خبری 35%تحلیل‌گران داده‌های مدنی 25%
پژوهشگران علوم ارتباطات
معتقدند معیارهای سنتی مانند کلیک و نظردهی، تصویر کاملی از میزان درگیری واقعی مخاطبان با اخبار ارائه نمی‌دهند.
مدیران رسانه‌های خبری
بر این باورند که شناخت دقیق دسته‌بندی‌های مخاطبان برای توزیع موثرتر محتوا و جلب اعتماد عمومی ضروری است.
تحلیل‌گران داده‌های مدنی
تاکید دارند که تکه‌تکه شدن مصرف رسانه‌ای، مستقیماً به قطبی‌سازی سیاسی و کاهش مشارکت گروه‌های حاشیه‌نشین منجر می‌شود.

دیدگاه‌هایی که این گزارش پوشش نداده

  • شهروندان فاقد دسترسی به اینترنت پرسرعت
  • مخاطبان رسانه‌های غیرانگلیسی‌زبان در جوامع کوچک

منابع

پوشش منابع

4 منبع

3 دیدگاه شناسایی‌شده

پژوهشگران علوم ارتباطات 40%مدیران رسانه‌های خبری 35%تحلیل‌گران داده‌های مدنی 25%
  1. [1]Pew Research Centerپژوهشگران علوم ارتباطات

    Where Americans Get News Relates to How They Engage in Public Life

    مطالعه در Pew Research Center →
  2. [2]Pew Research Centerپژوهشگران علوم ارتباطات

    Social Media and News Fact Sheet

    مطالعه در Pew Research Center →
  3. [3]Local Media Associationمدیران رسانه‌های خبری

    Pew research offers newsrooms a broader way to think about audience engagement

    مطالعه در Local Media Association →
  4. [4]تیم سردبیری کوهستانتحلیل‌گران داده‌های مدنی

    تحلیل تیم سردبیری کوهستان

    مطالعه در تیم سردبیری کوهستان →
گوش‌ دهید

نظرات

همیشه در جریان باشید

هر زاویه. هر روز.

اخبار تحلیل داده با پوشش کامل منابع و تحلیل دیدگاه‌ها، هر روز و رایگان.