رفتن به محتوای اصلی
· 7 دقیقه مطالعه· در تحلیل داده

پیش‌بینی جدید پیو: اسلام تا سال ۲۰۳۵ بزرگ‌ترین دین جهان می‌شود

مرکز تحقیقات پیو در گزارش جدید خود اعلام کرد که با توجه به نرخ زادولد بالاتر و جمعیت جوان‌تر، اسلام طی یک دهه آینده از مسیحیت پیشی گرفته و به پرجمعیت‌ترین دین جهان تبدیل خواهد شد.

به قلم ساناز امامی

این خبر را به اشتراک بگذارید

گوش‌ دهید

بر اساس داده‌های جدید، تا کمتر از یک دهه دیگر، جمعیت ۲.۵۷ میلیارد نفری مسلمانان از جمعیت ۲.۵۲ میلیارد نفری مسیحیان پیشی خواهد گرفت. این آمار نشان‌دهنده یک نقطه عطف تاریخی در ترکیب جمعیتی جهان است که ساختار جوامع بین‌المللی را تغییر می‌دهد.[1][2]

مرکز تحقیقات پیو (Pew Research Center) در گزارش جامع خود که در ۱۸ نوامبر ۲۰۲۶ منتشر شد، این پیش‌بینی را رسماً اعلام کرد. این نهاد معتبر پژوهشی، روند رشد هفت گروه مذهبی بزرگ را در بیش از ۲۰۰ کشور و قلمرو جغرافیایی مورد بررسی قرار داده است.[1][3]

این پژوهش گسترده که با عنوان «آینده ادیان جهان» منتشر شده، بر اساس هزاران سرشماری ملی، نظرسنجی‌های گسترده و داده‌های ثبت احوال استوار است. محققان در این مدل‌سازی، متغیرهای پیچیده‌ای نظیر تفاوت‌های سنی، نرخ مرگ‌ومیر، الگوهای مهاجرت و تغییرات هویتی را در یک بازه زمانی پنجاه‌ساله ترکیب کرده‌اند.[1]

این تحقیقات نشان می‌دهد که اسلام در حال حاضر سریع‌ترین رشد را در میان تمام ادیان جهان تجربه می‌کند. در حالی که جمعیت کل جهان تا سال ۲۰۷۰ حدود ۲۹ درصد افزایش می‌یابد، جمعیت مسلمانان در همین بازه زمانی با رشدی ۸۰ درصدی همراه خواهد بود.[4][5]

در مقابل، جمعیت مسیحیان جهان در این پنج دهه تنها ۳۰ درصد رشد خواهد کرد که تقریباً همگام با میانگین رشد جهانی است. سایر گروه‌های مذهبی بزرگ مانند هندوها و بودایی‌ها، با وجود رشد عددی در برخی مناطق، سهم کلی خود را از جمعیت جهان از دست خواهند داد.[3][6]

مقایسه نرخ باروری زنان در گروه‌های مختلف مذهبی (۲۰۲۰ تا ۲۰۲۵)

عامل اصلی؛ زادولد و جوانی جمعیت

دلیل اصلی این تغییر شگرف جمعیتی، تفاوت چشمگیر در نرخ باروری است. بین سال‌های ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۵، نرخ باروری زنان مسلمان به طور متوسط ۳.۱ فرزند بوده است، در حالی که این رقم برای زنان مسیحی ۲.۵ و برای سایر گروه‌ها تنها ۱.۶ فرزند ثبت شده است.[1][5]

برای حفظ جمعیت یک نسل بدون در نظر گرفتن مهاجرت، نرخ باروری باید حداقل ۲.۱ فرزند باشد. کانراد هکت (Conrad Hackett)، جمعیت‌شناس ارشد مؤسسه پیو، در توضیح این پدیده می‌گوید: «دلیل اصلی فقط نوزادان هستند؛ نقش تغییر دین در برابر نرخ زادولد بسیار ناچیز است.»[3][6]

آمار زادولد در سال‌های اخیر این ادعا را به روشنی ثابت می‌کند. در بازه زمانی پنج‌ساله منتهی به ۲۰۲۵، حدود ۲۵۲ میلیون نوزاد از مادران مسلمان متولد شدند. این در حالی است که تعداد نوزادان متولد شده از مادران مسیحی در همین مدت حدود ۲۰۸ میلیون نفر بوده است.[2][4]

علاوه بر نرخ باروری، ساختار سنی جوان‌تر نیز به عنوان یک موتور محرک عمل می‌کند. در سال ۲۰۲۰، میانگین سنی مسلمانان جهان ۲۴ سال بود که تقریباً یک دهه جوان‌تر از میانگین سنی ۳۳ ساله برای افراد غیرمسلمان محسوب می‌شود. این جمعیت جوان، پتانسیل زادولد در دهه‌های آینده را تضمین می‌کند.[4]

جابه‌جایی قطب‌های جمعیتی در جهان

این رشد سریع، نقشه جغرافیایی حضور مسلمانان را نیز به شدت تغییر خواهد داد. تا سال ۲۰۷۰، پاکستان با پیشی گرفتن از اندونزی، به کشوری با بزرگ‌ترین جمعیت مسلمان در جهان تبدیل خواهد شد. هند نیز با وجود اکثریت هندو، دومین جمعیت بزرگ مسلمانان را در خود جای خواهد داد.[1][5]

قاره آفریقا، به ویژه منطقه جنوب صحرا، نقش بسیار پررنگی در آینده هر دو دین بزرگ ایفا خواهد کرد. پیش‌بینی می‌شود تا سال ۲۰۷۰، حدود یک‌چهارم کل مسلمانان جهان و بیش از نیمی از جمعیت مسیحیان در این منطقه از آفریقا زندگی کنند.[1][2]

کشورهایی که تا سال ۲۰۷۰ بیشترین جمعیت مسلمان را در خود جای خواهند داد.

در کشورهای غربی نیز تغییرات جمعیتی قابل‌توجهی رخ خواهد داد. انتظار می‌رود جمعیت مسلمانان در آمریکای شمالی تا سال ۲۰۷۰ بیش از سه برابر شده و از ۶ میلیون نفر به ۲۰ میلیون نفر برسد. مهاجرت نقش عمده‌ای در این افزایش چشمگیر در قاره آمریکا ایفا می‌کند.[1][4]

اروپا نیز شاهد افزایش سهم مسلمانان از کل جمعیت خود خواهد بود. بر اساس داده‌های پیو، نسبت مسلمانان در اروپا از ۶ درصد در سال ۲۰۲۰ به ۱۳ درصد در سال ۲۰۷۰ افزایش می‌یابد. در این میان، فرانسه با رسیدن به مرز ۲۰ درصد، بالاترین نسبت را تجربه خواهد کرد.[2][3]

علاوه بر فرانسه، کشورهای دیگری نظیر اتریش با ۱۸.۹ درصد، بلژیک با ۱۷.۵ درصد و آلمان با ۱۴.۳ درصد، شاهد حضور پررنگ‌تر مسلمانان در جوامع خود خواهند بود. با این وجود، گزارش پیو تأکید می‌کند که مسلمانان در هیچ‌یک از کشورهای اروپای غربی به اکثریت جمعیتی تبدیل نخواهند شد.[3]

تغییر دین و روند سکولاریسم

برخلاف تصورات رایج، تغییر دین عامل اصلی رشد سریع اسلام نیست. در واقع، پیش‌بینی می‌شود که اسلام تا سال ۲۰۷۰ حدود ۸ میلیون نفر را به دلیل تغییر دین از دست بدهد. با این حال، این رقم در مقایسه با رشد طبیعی جمعیت، تأثیر چندانی بر آمار کلی ندارد.[2][6]

در سوی دیگر، مسیحیت با ریزش بسیار بیشتری مواجه است. برآوردها نشان می‌دهد که این دین در پنج دهه آینده حدود ۱۰۵ میلیون نفر از پیروان خود را به دلیل تغییر عقیده از دست خواهد داد. بیشتر این افراد به گروه افراد «بدون دین» یا سکولارها می‌پیوندند.[1][2]

جالب اینجاست که تبادل مستقیم پیروان بین اسلام و مسیحیت تقریباً برابر است. طبق مدل‌سازی‌های جمعیتی، انتظار می‌رود حدود ۹.۲ میلیون مسلمان به مسیحیت بگروند و در مقابل، حدود ۹ میلیون مسیحی نیز به دین اسلام مشرف شوند. این تبادل متقابل، توازن کلی را تغییر نمی‌دهد.[2]

روند رشد جمعیت دو دین بزرگ جهان و نقطه تقاطع در سال ۲۰۳۵

روند سکولار شدن در کشورهای غربی به شدت بر کاهش سهم مسیحیت تأثیرگذار است. در ایالات متحده، پیش‌بینی می‌شود که تا سال ۲۰۷۰، مسیحیان به زیر ۵۰ درصد از کل جمعیت کشور برسند و جایگاه اکثریت مطلق خود را از دست بدهند، هرچند همچنان بزرگ‌ترین گروه مذهبی باقی می‌مانند.[3][5]

وضعیت مشابهی در کانادا نیز پیش‌بینی می‌شود؛ جایی که انتظار می‌رود جمعیت مسیحیان تا سال ۲۰۳۰ به زیر ۵۰ درصد سقوط کند. در این کشور، گروه افراد بدون وابستگی مذهبی با سرعت بالایی در حال رشد هستند و تا سال ۲۰۷۰ از جمعیت مسیحیان پیشی خواهند گرفت.[5]

چشم‌انداز نهایی تا پایان قرن

با ادامه این روندهای جمعیتی، چهره مذهبی جهان در نیمه دوم قرن بیست‌ویکم کاملاً متفاوت خواهد بود. تا سال ۲۰۷۰، جمعیت مسلمانان به بیش از ۳.۶ میلیارد نفر می‌رسد و ۳۶ درصد از کل ساکنان کره زمین را تشکیل خواهد داد.[1][4]

در همان زمان، جمعیت مسیحیان اندکی کمتر از ۳ میلیارد نفر خواهد بود و سهم آن‌ها از جمعیت جهانی در همان محدوده ۲۹ درصد ثابت باقی می‌ماند. این نخستین بار در تاریخ ثبت‌شده جمعیتی مدرن است که اسلام به جایگاه نخست صعود می‌کند.[2][4]

آلن کوپرمن (Alan Cooperman)، مدیر بخش تحقیقات مذهبی در مؤسسه پیو، تأکید می‌کند که رشد اسلام به معنای نابودی یا تضعیف مسیحیت نیست. او هشدار می‌دهد که نباید این تغییرات جمعیتی را به عنوان یک «برخورد تمدن‌ها» یا نبرد میان ادیان در تیتر اخبار تفسیر کرد.[2]

مهاجرت بین‌المللی، اگرچه آمار کل جهانی را تغییر نمی‌دهد، اما بافت محلی کشورها را دگرگون می‌سازد. پیش‌بینی می‌شود تا سال ۲۰۷۰ بیش از ۱۱۲ میلیون مسلمان بین مناطق مختلف جهان جابه‌جا شوند که بیشترین خروجی از خاورمیانه و آسیا-اقیانوسیه خواهد بود.[1]

تصویرسازی: مهاجرت بین‌المللی نقش مهمی در تغییر بافت جمعیتی کشورهای غربی ایفا می‌کند.

از منظر اقتصادی، این جوانی جمعیت در کشورهای مسلمان‌نشین می‌تواند به عنوان یک فرصت بی‌نظیر برای توسعه عمل کند. در حالی که کشورهای غربی و شرق آسیا با بحران پیری جمعیت و کمبود نیروی کار مواجه‌اند، نیروی کار جوان در خاورمیانه و آفریقا پتانسیل بالایی برای رشد اقتصادی ارائه می‌دهد.[1]

این گزارش به عنوان یک آینه برای جامعه امروز عمل می‌کند و نشان می‌دهد که تصمیمات فردی در زمینه خانواده چگونه روندهای کلان جهانی را شکل می‌دهند. با این حال، پژوهشگران تأکید دارند که عواملی مانند جنگ‌ها، بلایای طبیعی و تغییرات اقتصادی می‌توانند این پیش‌بینی‌ها را دستخوش تغییر کنند.[1][6]

در نهایت، آنچه هنوز مشخص نیست، نحوه واکنش سیاست‌گذاران جهانی به این تغییرات عظیم است. اینکه چگونه سیستم‌های آموزشی، قوانین مهاجرتی و ساختارهای اقتصادی در کشورهای میزبان با این ترکیب جدید جمعیتی سازگار خواهند شد، سؤالی است که دهه‌های آینده به آن پاسخ خواهد داد.[1][3]

نکات کلیدی

  • بر اساس داده‌های جدید، اسلام با پشت سر گذاشتن مسیحیت، تا سال ۲۰۳۵ به پرجمعیت‌ترین دین جهان تبدیل می‌شود.
  • نرخ باروری ۳.۱ فرزندی و میانگین سنی ۲۴ سال، عوامل اصلی این رشد سریع ۸۰ درصدی هستند.
  • تا سال ۲۰۷۰، پاکستان و هند بیشترین جمعیت مسلمان جهان را در خود جای خواهند داد.
  • تغییر دین نقش اندکی در این روند دارد و ریزش مسیحیت بیشتر به سمت سکولاریسم است.

آنچه نمی‌دانیم

  • تأثیر دقیق تغییرات اقلیمی و بحران‌های اقتصادی بر الگوهای مهاجرت در دهه‌های آینده.
  • میزان موفقیت کشورهای میزبان در ادغام فرهنگی و اقتصادی این جمعیت جدید.
  • احتمال تغییر در نرخ باروری کشورهای در حال توسعه با افزایش سطح رفاه و آموزش.

روند رویداد

  1. ۲۰۲۰

    جمعیت مسیحیان ۲.۲۷ میلیارد و مسلمانان ۲.۰۲ میلیارد نفر برآورد شد.

  2. ۲۰۲۶

    انتشار گزارش جدید پیو مبنی بر سرعت گرفتن رشد جمعیت مسلمانان.

  3. ۲۰۳۵

    سال پیش‌بینی‌شده برای عبور جمعیت مسلمانان از مسیحیان (۲.۵۷ در برابر ۲.۵۲ میلیارد).

  4. ۲۰۷۰

    رسیدن جمعیت مسلمانان به ۳.۶ میلیارد نفر و تشکیل ۳۶ درصد از جمعیت کل زمین.

Demographic Researchers 40%Global News Outlets 40%Regional Observers 20%
Demographic Researchers
تمرکز بر داده‌های زادولد و ساختار سنی به عنوان محرک‌های اصلی تغییرات جهانی.
Global News Outlets
بررسی تأثیر سکولاریسم و افزایش جمعیت بدون دین در کاهش سهم مسیحیت در اروپا و آمریکا.
Regional Observers
نگاه به جوانی جمعیت کشورهای در حال توسعه به عنوان یک مزیت رقابتی در برابر جوامع پیر غربی.

دیدگاه‌هایی که این گزارش پوشش نداده

  • سیاست‌گذاران آموزشی
  • برنامه‌ریزان اقتصادی کشورهای در حال توسعه

منابع

پوشش منابع

6 منبع

3 دیدگاه شناسایی‌شده

Demographic Researchers 40%Global News Outlets 40%Regional Observers 20%
  1. [1]Pew Research CenterDemographic Researchers

    The Future of World Religions: Population Growth Projections, 2020-2070

    مطالعه در Pew Research Center →
  2. [2]PBSGlobal News Outlets

    Islam is expected to surpass Christianity as the world's largest religion by 2035

    مطالعه در PBS →
  3. [3]Anadolu AgencyRegional Observers

    Muslim population to grow 80% by 2070, outpacing Christians: Report

    مطالعه در Anadolu Agency →
  4. [4]Al JazeeraGlobal News Outlets

    Islam will soon be the world's largest religion, taking Christianity's place by 2035

    مطالعه در Al Jazeera →
  5. [5]India TodayRegional Observers

    Hindu population growth to lag as Islam expands faster, Pew report projects

    مطالعه در India Today →
  6. [6]South China Morning PostGlobal News Outlets

    Islam to surpass Christianity as world’s largest religion by 2035, Pew says

    مطالعه در South China Morning Post →
گوش‌ دهید

نظرات

همیشه در جریان باشید

هر زاویه. هر روز.

اخبار تحلیل داده با پوشش کامل منابع و تحلیل دیدگاه‌ها، هر روز و رایگان.