توافق ۱۲۰ میلیارد دلاری آمریکا و کره جنوبی برای ساخت هشت راکتور هسته‌ای بزرگ در خاک ایالات متحده

در تاریخ ۳۰ سپتامبر، وزارت بازرگانی ایالات متحده و دولت کره جنوبی چارچوبی به ارزش ۱۲۰ میلیارد دلار را برای ساخت هشت راکتور بزرگ هسته‌ای در سرتاسر ایالات متحده معرفی کردند. این توافق که با عنوان «پروژه پاور» شناخته می‌شود، ۱۰۰ میلیارد دلار را به هزینه‌های اولیه احداث اختصاص داده و ۲۰ میلیارد دلار را به عنوان ذخیره احتیاطی پیش‌بینی کرده است؛ رویدادی که بزرگ‌ترین بخش از یک بسته سرمایه‌گذاری راهبردی گسترده‌تر برای توسعه زیرساخت‌های انرژی داخلی محسوب می‌شود.[2][4]

ناوگان راکتورهای جدید ترکیبی از فناوری‌های آمریکایی و کره‌ای را به کار خواهد گرفت و شامل شش واحد AP1000 وستینگهاوس و دو واحد APR1400 شرکت برق آبی و هسته‌ای کره (KHNP) خواهد بود. هر دو مدل، راکتورهای آب تحت فشار در مقیاس گیگاواتی هستند؛ راکتور AP1000 ظرفیتی برابر با ۱۱۱۰ مگاوات دارد و APR1400 توان ۱400 مگاوات تولید می‌کند. این همکاری نخستین تجربه استقرار یک راکتور تجاری با طراحی خارجی در خاک آمریکا است.[1][2]

برای شتاب‌بخشی به فرآیند ساخت، دو کشور در نظر دارند تا پایان سال ۲۰۲۶ پیش‌پرداختی معادل ۱۰ میلیارد دلار را منتقل کنند. این منابع مالی برای اقلامی با دوره ساخت طولانی مانند محفظه‌های تحت فشار راکتور و دیگ‌های بخار اختصاص می‌یابد که ساخت آنها چندین سال به درازا می‌کشد. تزریق زودهنگام سرمایه با هدف تثبیت زنجیره تأمین پیش از تعیین قطعی سایت‌ها و جدول زمان‌بندی پروژه‌ها انجام می‌گیرد.[2][3]

چارچوب هسته‌ای یادشده ذیل یک تعهد سرمایه‌گذاری ۳۵۰ میلیارد دلاری تعریف شده که کره جنوبی در اواخر سال ۲۰۲۵ برای بهره‌مندی از معافیت‌های تعرفه‌ای واردات آمریکا پذیرفته بود. دو کشور در کنار برنامه هسته‌ای، اجرای «پروژه استار» را نیز نهایی کردند؛ نیروگاه گازی ۲۲.۳ میلیارد دلاری در تگزاس که هدف آن تأمین برق مراکز داده هوش مصنوعی است. پروژه سومی نیز در زمینه گاز طبیعی مایع‌شده در آلاسکا طراحی شده که در حال ارزیابی تجاری است.[2][3]

حل مناقشات مالکیت معنوی

گنجاندن راکتورهای APR1400 به مناقشه طولانی‌مدت مالکیت معنوی میان شرکت وستینگهاوس و بنگاه‌های هسته‌ای کره جنوبی پایان می‌دهد. این چارچوب معافیتی ایجاد می‌کند که مجوز به‌کارگیری واحدهای کره‌ای در آمریکا را فراهم کرده و بسته جبرانی مشخصی نیز برای پاسداشت فناوری پایه وستینگهاوس در نظر می‌گیرد. هم‌زمان، مذاکراتی در جریان است تا شرکت‌های کره جنوبی سهام اقلیت چشمگیری را در وستینگهاوس به دست آورند.[1][4]

با وجود آنکه چارچوب کنونی ساختار مالی و فناورانه را روشن کرده، مکان دقیق استقرار راکتورها هنوز نهایی نشده است. با این حال مقامات آمریکایی اشاره کرده‌اند که این تأسیسات در اراضی فدرال و در مناطقی مشخص احداث خواهند شد.[2][3]

هاوارد لوتنیک، وزیر بازرگانی ایالات متحده در نشست خبری ۳۰ سپتامبر تصریح کرد: «این واحدها در اوهایو، تنسی، کارولینای جنوبی و کنتاکی مستقر خواهند شد.»[2]

استقرار این راکتورها مرحله‌بندی شده است و با ساخت دو راکتور AP1000 آغاز می‌شود، سپس دو واحد APR1400 ساخته خواهد شد و در نهایت چهار واحد باقی‌مانده از مدل AP1000 به بهره‌برداری خواهند رسید. این شیوه استقرار مرحله‌ای بازتاب‌دهنده سازش میان دو کشور درباره اولویت‌بندی بهره‌گیری از فناوری‌هاست.[1]

مدیریت موانع قانونی و مالی

واشنگتن در آغاز بر احداث کامل ناوگانی متشکل از ۱۰ راکتور AP1000 تأکید داشت تا ظرفیت تولید داخلی از طریق وستینگهاوس را به اوج برساند. در مقابل، سئول بر استفاده از مدل بومی APR1400 خود پافشاری می‌کرد تا توانمندی‌های مهندسی‌اش را نشان دهد و جای پایی در بازار آمریکا باز کند.[1][4]

تقسیم این طرح به هشت راکتور، امکان دسترسی هر دو کشور به اولویت‌های صنعتی‌شان را مهیا می‌سازد. راکتور AP1000 با حفظ دو جایگاه نخست ساخت، جایگاه خود را به عنوان ستون پایه نوسازی هسته‌ای ایالات متحده تثبیت می‌کند. از سوی دیگر، ورود APR1400 به فاز دوم، پروژه‌ای نمادین و آزمون‌شده برای کره جنوبی فراهم می‌آورد که انتظار می‌رود اعتماد به این مدل راکتور را در مناقصات صادراتی به کشورهای ثالث بالا ببرد.[1]

توسعه این تأسیسات مقیاس گیگاواتی مستلزم عبور از شبکه‌ای پیچیده از مقررات است. اگرچه کمیسیون تنظیم مقررات هسته‌ای آمریکا در سال ۲۰۱۹ گواهینامه طراحی را برای APR1400 صادر کرده است، اما هر سایت نیازمند مجوزهای مجزای ساخت و بهره‌برداری خواهد بود. زمان‌بندی بررسی این مجوزها تعیین‌کننده زمان دقیق کلنگ‌زنی واحدهای کره‌ای است و نوعی عدم‌قطعیت زمانی در فاز دوم ایجاد می‌کند.[2][4]

حجم سرمایه‌گذاری ۱۲۰ میلیارد دلاری بازتابی از الزامات سرمایه‌ای سنگین در پروژه‌های مدرن ساخت نیروگاه‌های هسته‌ای است. ذخیره احتیاطی ۲۰ میلیارد دلاری مشخصاً برای پوشش افزایش هزینه‌های احتمالی در نظر گرفته شده که از گذشته همواره گریبان‌گیر طرح‌های هسته‌ای بزرگ در غرب بوده است. این چارچوب با قفل کردن زودهنگام حاشیه اطمینان مالی، در پی آسوده‌خاطر کردن سرمایه‌گذاران و زنجیره تأمین است تا طرح‌ها بر اثر کمبود نقدینگی دچار وقفه نشوند.[1][3]

ایجاد تعادل میان تقاضای فوری و پروژه‌های بلندمدت

این توافق، فراتر از خود راکتورها، از تغییر رویکرد دولت‌های متحد نسبت به امنیت انرژی و سیاست صنعتی حکایت دارد. بسته کلان سرمایه‌گذاری ۳۵۰ میلیارد دلاری در ابتدا برای مصون‌سازی اقتصاد کره جنوبی از تعرفه‌های وارداتی ۲۵ درصدی طراحی شده بود، اما دو کشور با هدایت این منابع به سوی زیرساخت‌های آمریکا عملاً سیاست تجاری را مستقیماً به توسعه تولید برق کم‌کربن گره زده‌اند.[3]

نیروگاه گازی تگزاس، معروف به پروژه استار، نشان‌دهنده فشارهای ناشی از تقاضای فوری صنعتی است که این سرمایه‌گذاری‌های انرژی را پیش می‌برد. تأسیسات سیکل ترکیبی ۶۴۷۲ مگاواتی در انسینال با برآورد هزینه ۲۲.۳ میلیارد دلار برق مورد نیاز مراکز داده هوش مصنوعی همجوار خود را تأمین خواهد کرد. فاز نخست توربین‌های گازی قرار است در سال ۲۰۲۹ آغاز به کار کند و بازدهی سریع‌تری ارائه دهد، در حالی که پروژه‌های هسته‌ای دوره‌های توسعه‌ای بسیار طولانی‌تری را طی می‌کنند.[3]

بخش سوم بسته سرمایه‌گذاری، موسوم به پروژه نورث، چالش‌های مرتبط با توجیه‌پذیری تجاری را برجسته می‌کند. این پروژه ۵۰ میلیارد دلاری گاز طبیعی مایع با احداث خط لوله‌ای ۱۳۰۰ کیلومتری گاز را از شمال آلاسکا به پایانه‌های صادراتی جنوب منتقل خواهد کرد. با این حال مقامات کره جنوبی تصریح کرده‌اند که این طرح در دست بررسی است و تنها در صورت مثبت بودن ارزیابی‌های تجاری پیش خواهد رفت.[2]

برای صنعت هسته‌ای ایالات متحده، این چارچوب فرصتی تاریخی جهت احیای زنجیره تولید به شمار می‌رود. پیش‌پرداخت ۱۰ میلیارد دلاری برای اقلام سنگین با زمان تحویل طولانی به بخش‌های آهنگری سنگین و سازندگان قطعات تخصصی تزریق خواهد شد؛ بخش‌هایی که همواره از نوسان سفارش‌ها آسیب دیده‌اند. برقراری مسیر باثباتی برای ساخت هشت راکتور، قطعیت مورد نیاز تولیدکنندگان را برای سرمایه‌گذاری بر ابزارآلات و آموزش نیروی کار تأمین می‌کند.[2][4]

با گذار توافق از مرحله دیپلماتیک به مرحله اجرای تجاری، تمرکز اصلی بر انتخاب سایت و مهندسی تفصیلی معطوف خواهد شد. انتخاب اراضی فدرال در ایالت‌هایی همچون اوهایو و تنسی با هدف عبور از موانع منطقه‌بندی محلی انجام گرفته است؛ موانعی که پیش از این توسعه زیرساخت‌های بزرگ را کند می‌کردند. با این حال، اتصال هشت راکتور مقیاس گیگاواتی به شبکه‌های انتقال منطقه‌ای مستلزم ارتقای زیرساختی خطوط انتقال و پست‌های برق موجود است.[2]

موفقیت نهایی پروژه پاور وابسته به هم‌راستایی مداوم سیاسی و مالی در طول دهه‌ها ساخت‌وساز خواهد بود. هرچند تخصیص ۱۲۰ میلیارد دلاری بنیانی محکم می‌گذارد، اما استقرار عملیاتی این راکتورها ظرفیت‌های صنعتی آمریکا و کره جنوبی را محک خواهد زد. این چارچوب زیرساخت لازم برای یک جهش بزرگ هسته‌ای را ایجاد کرده، اما تجسم فیزیکی این چشم‌انداز همچنان سال‌ها به درازا خواهد کشید.[1][2]