توزیع ۴۵۰ هزار بسته معیشتی و جهیزیه در رزمایش بزرگ «بعثت» در پایتخت

سپاه حضرت محمد رسول‌الله (ص) تهران بزرگ روز جمعه ۲۴ مهر ۱۴۰۵، یکی از گسترده‌ترین پویش‌های حمایتی پایتخت را با نام رزمایش «بعثت» به اجرا درآورد. در این طرح، صدها هزار بسته معیشتی و جهیزیه با اتکا به شبکه‌های محلی برای خانواده‌های نیازمند ارسال شد تا بخشی از فشارهای اقتصادی دهک‌های آسیب‌پذیر کاهش یابد.[1][2]

این رزمایش از ساعات ابتدایی صبح با استقرار صدها دستگاه خودروی باری حامل کمک‌های مردمی در حدفاصل میدان امام حسین (ع) تا میدان انقلاب آغاز شد. هدف اولیه و اعلام‌شده این برنامه، تامین و توزیع ۳۱۳ هزار بسته حمایتی بود که با پیوستن گروه‌های مختلف مردمی، ابعاد آن به شکل قابل‌توجهی گسترش یافت.[2][3]

مسئولان در جریان برگزاری این مراسم اعلام کردند که به دلیل مشارکت چشمگیر شهروندان، آمار نهایی توزیع به ۴۵۰ هزار بسته معیشتی و بیش از ۷۰۰ سری جهیزیه کامل ارتقا یافته است. این دستاورد نتیجه مستقیم همکاری محله‌محور و اعتماد عمومی به شبکه‌های یاری‌رسان ارزیابی می‌شود.[1]

سردار حسن حسن‌زاده، فرمانده سپاه تهران بزرگ، درباره ابعاد این مشارکت مردمی گفت: «امروز دنیا شاهد نقش‌آفرینی مردم ایران در صحنه‌های مختلف است و برای ملت ما تفاوتی ندارد که در چه عرصه‌ای حضور پیدا کنند؛ چراکه همدلی مردم روزبه‌روز افزایش می‌یابد.»[1]

نقطه تمایز رزمایش بعثت نسبت به طرح‌های مشابه گذشته، تمرکز بر ظرفیت‌های خرد و شبکه‌های اجتماعی درون‌شهری بود. مساجد، هیئت‌های مذهبی، پایگاه‌های بسیج محلات و اصناف بازار تهران، به جای اتکا به بودجه‌های دولتی، وظیفه تامین مالی، تهیه اقلام و بسته‌بندی آن‌ها را به صورت مستقل بر عهده گرفتند.[2][3]

حضور فعال مدارس و دانش‌آموزان در این پویش، یکی از جنبه‌های نوآورانه و قابل توجه آن به شمار می‌رفت. به گفته سازمان‌دهندگان، بسیاری از کلاس‌های درس در سطح پایتخت به صورت خودجوش اقدام به جمع‌آوری کمک‌های خرد و تهیه بسته‌های معیشتی برای خانواده‌های کم‌برخوردار کردند که جلوه‌ای از آموزش عملی همدلی بود.[2]

اقلام توزیع‌شده در این بسته‌ها شامل کالاهای اساسی خانوار نظیر برنج، روغن، حبوبات، ماکارونی، قند، شکر و پروتئین بود. فرآیند شناسایی خانواده‌های هدف از هفته‌ها پیش از آغاز رزمایش و از طریق معتمدین محلی، ائمه جماعات و پایگاه‌های مساجد انجام گرفت تا کمک‌ها به صورت دقیق به دست نیازمندان واقعی برسد.[1][2]

نحوه توزیع این اقلام نیز با تاکید بر حفظ کرامت انسانی خانواده‌های دریافت‌کننده طراحی شده بود. خودروهای مستقر در میدان انقلاب، پس از پایان مراسم نمادین، اقلام را به صورت مویرگی و به دور از هیاهوی رسانه‌ای به درب منازل افراد شناسایی‌شده در مناطق مختلف حاشیه‌ای و کم‌برخوردار تهران منتقل کردند.[1][3]

شرایط فعلی اقتصاد، نوسانات قیمتی و فشارهای تورمی بر سبد مصرفی خانوارها، ضرورت اجرای چنین طرح‌های حمایتی را دوچندان کرده است. سازمان‌دهندگان این رزمایش تاکید دارند که مقابله با تبعات جنگ اقتصادی نیازمند پیوستگی در حمایت‌های اجتماعی و پرهیز از اقدامات مقطعی و زودگذر است.[1][3]

فرمانده سپاه تهران بزرگ در حاشیه این مراسم تایید کرد که رزمایش‌های مواسات و کمک‌های مؤمنانه محدود به یک رویداد سالانه نخواهد بود. بر اساس برنامه‌ریزی‌های انجام‌شده و توافق با شبکه‌های مردمی، این طرح حمایتی قرار است به صورت فصلی و مستمر در سطح محلات پایتخت تکرار شود.[1]

گسترش این مدل مشارکتی به سایر کلان‌شهرهای کشور می‌تواند گام بعدی نهادهای حمایتی و خیریه‌ها باشد. تجربه موفق هماهنگی میان بازار، نظام آموزشی و نهادهای مذهبی در تهران، الگویی عملی و قابل تکرار برای کاهش آسیب‌های معیشتی در جوامع شهری ارائه می‌دهد که وابستگی به بودجه‌های متمرکز ندارد.[2][3]

تامین بیش از ۷۰۰ سری جهیزیه کامل برای زوج‌های جوانی که به دلیل مشکلات مالی قادر به آغاز زندگی مشترک خود نبودند، بخش حیاتی دیگری از این رزمایش را تشکیل می‌داد. این اقلام شامل لوازم خانگی اساسی تولید داخل بود که علاوه بر حمایت از خانواده‌ها، به چرخه تولید ملی نیز کمک کرد.[1][2]

فراتر از ارزش ریالی و مادی کمک‌های توزیع‌شده، این رزمایش کارکردی عمیقاً فرهنگی در تقویت روحیه ایثار و همبستگی عمومی داشت. حضور اقشار مختلف مردم از بازاریان باسابقه تا جوانان و دانش‌آموزان در کنار یکدیگر برای تحقق یک هدف مشترک، نشان‌دهنده زنده بودن سنت‌های یاری‌گری در جامعه شهری ایران است.[1][2]

حجت‌الاسلام سرافراز، مسئول دفتر نمایندگی ولی‌فقیه در سپاه تهران، پیش از این اشاره کرده بود که تشکیل پایگاه‌های بعثت در میادین مختلف شهر، بستری برای تجمیع کمک‌های خرد مردمی فراهم کرده است. این پایگاه‌ها به عنوان حلقه‌های واسط میان خیرین محلی و نیازمندان عمل کرده و شفافیت در توزیع را تضمین می‌کنند.[3]

مسئولان برگزاری و کارشناسان اجتماعی معتقدند که شکل‌گیری چنین اجتماعات هدفمندی، علاوه بر رفع نیازهای فوری اقشار ضعیف، تاب‌آوری اجتماعی را در برابر بحران‌های اقتصادی افزایش می‌دهد. شبکه‌های ارتباطی ایجادشده در جریان این رزمایش، زیرساختی ارزشمند برای مدیریت بحران‌های احتمالی آینده محسوب می‌شوند.[1][3]

در نهایت، موفقیت رزمایش بزرگ بعثت نشان داد که هرگاه نهادهای رسمی نقش تسهیل‌گر و هماهنگ‌کننده را ایفا کنند و اجرای کار به شبکه‌های مردمی و معتمدین محلی سپرده شود، نتایج به دست آمده بسیار فراتر از ظرفیت‌های محدود دولتی خواهد بود. این رویکرد می‌تواند مبنای سیاست‌گذاری‌های رفاهی آینده قرار گیرد.[1][2]