ذخایر موشک‌های پاتریوت آمریکا در اروپا در بحبوحه جنگ با ایران به سطح بحرانی رسید

ارتش ایالات متحده با کمبود شدید موشک‌های رهگیر پیشرفته در اروپا روبرو است، کمبودی که مستقیماً ناشی از جنگ جاری آمریکا با ایران است. به گفته مقامات ناشناس دفاعی و ناتو، انتقال سریع مهمات به خاورمیانه، ذخایر اروپایی را به سطحی رسانده که «فراتر از بحرانی» توصیف می‌شود. این وضعیت یک آسیب‌پذیری ساختاری در موضع دفاعی ائتلاف را آشکار می‌کند و برنامه‌ریزان نظامی را مجبور می‌سازد تا بین نیازهای فوری نبردهای فعال و ضرورت حفظ بازدارندگی در برابر تجاوز احتمالی روسیه، توازن برقرار کنند.[1][4]

سازوکار این کمبود ساده است: رهگیرهایی که در ابتدا برای دفاع از حریم هوایی اروپا در نظر گرفته شده بودند، به طور سیستماتیک برای مقابله با عملیات ایران تغییر مسیر داده‌اند. طی شش ماه گذشته، نیروهای آمریکایی و متحدانش در خلیج فارس به شدت به این سامانه‌ها برای خنثی‌سازی پهپادها و موشک‌های بالستیک ورودی متکی بوده‌اند.

این سرعت عملیاتی پایدار، ذخایر را با سرعتی تخلیه کرده که پایگاه صنعتی دفاعی در حال حاضر قادر به تأمین آن نیست و توزیع دارایی‌های نظامی آمریکا در سطح جهان را به طور اساسی تغییر داده است.[2][5]

این کاهش عمدتاً بر سامانه موشکی پاتریوت متمرکز است، که سنگ بنای دفاع هوایی غرب و قادر به رهگیری تهدیدات بالستیک با سرعت بالاست. تحلیلگران دفاعی تخمین می‌زنند که ایالات متحده تقریباً ۶۵ درصد از موجودی پاتریوت خود پیش از جنگ را مصرف کرده است. این میزان معادل حدود ۱,۵۰۰ فروند از ۲,۳۳۰ رهگیری است که ارتش قبل از تشدید درگیری در اختیار داشت. حجم عظیم مهمات مورد نیاز برای حفظ چتر دفاعی در خاورمیانه، جبهه‌های ثانویه را در معرض خطر قرار داده است.[3][5]

در هسته این بحران، عدم تقارن شدید هزینه و تولید قرار دارد. نیروهای ایرانی از پهپادهای شاهد استفاده می‌کنند که ساخت آن‌ها نسبتاً ساده است و هزینه تخمینی هر واحد ۲۰,۰۰۰ دلار است. این پهپادها معمولاً در دسته‌های انبوه پرتاب می‌شوند که به طور خاص برای غلبه بر شبکه‌های دفاعی پیچیده طراحی شده‌اند. در مقابل، هزینه یک رهگیر پاتریوت بین ۳ تا ۴ میلیون دلار است و ارزش کل یک سامانه پاتریوت بیش از ۱ میلیارد دلار برآورد می‌شود.[2]

این نابرابری اقتصادی با محدودیت‌های صنعتی تشدید می‌شود. در سال ۲۰۲۵، شرکت لاکهید مارتین (Lockheed Martin) در کل سال ۶۲۰ موشک پاتریوت تولید کرد. در مقابل، ایران ظرفیت صنعتی تولید تا ۱۰,۰۰۰ پهپاد در یک ماه را دارد. محاسبات نرخ تبادل نشان می‌دهد که ایالات متحده نمی‌تواند به طور نامحدود یک استراتژی دفاعی را حفظ کند که متکی بر رهگیری پهپادهای ارزان و تولید انبوه با موشک‌های بسیار پیچیده و با تولید کند است.[2]

پیامدهای استراتژیک این محاسبات اکنون در اروپا در حال آشکار شدن است. یک مقام دفاعی آمریکا مستقر در این قاره هشدار داد که ناتو ممکن است خود را در وضعیتی مشابه اوکراین بیابد، که با کمبود شدید دفاع هوایی دست و پنجه نرم کرده است. اگر روسیه یک حمله موشکی بالستیک پایدار به یک مقر نظامی یا نیروگاه اروپایی انجام دهد، این مقام خاطرنشان کرد، ائتلاف مجبور خواهد شد «ضربه پشت ضربه را تحمل کند.»[1][3]

ارزیابی‌های کنونی نشان می‌دهد که نیروهای آمریکایی در اروپا فاقد سامانه‌های پاتریوت لازم برای متوقف کردن یک حمله طولانی‌مدت هستند. مقامات اذعان دارند که ارتش توانایی‌های بسیار محدودی برای دفاع در برابر حتی یک حمله موشکی بالستیک هدفمند یا یک مهمات سرگردان که از مسیر منحرف می‌شود، خواهد داشت. چتر حفاظتی که تضمین‌های امنیتی ناتو بر آن استوار است، به دلیل الزامات جبهه خاورمیانه به طور مادی تضعیف شده است.[3][4]

فشار بر ذخایر اروپایی تنها به دفاع هوایی محدود نمی‌شود. ارتش آمریکا در اروپا همچنین با کمبودهای حیاتی در سامانه موشکی تاکتیکی ارتش (ATACMS) دست و پنجه نرم می‌کند. این موشک‌های بالستیک میان‌برد برای حمله به عمق خطوط دشمن و مختل کردن زنجیره‌های تأمین طراحی شده‌اند. کمبود دوگانه رهگیرهای دفاعی و موشک‌های تاکتیکی تهاجمی، انعطاف‌پذیری عملیاتی فرماندهان مستقر در این قاره را به شدت محدود می‌کند.[1][3]

با وجود این ارزیابی‌ها از سوی برنامه‌ریزان خط مقدم، رهبری رسمی دفاعی در واشنگتن و بروکسل به شدت با توصیف این کمبود مخالفت می‌کند. پنتاگون ادعاهای مربوط به آسیب‌پذیری نیروهای خود را به طور کامل رد کرده است. شان پارنل (Sean Parnell)، سخنگوی ارشد پنتاگون، اظهار داشت که ادعاهای کمبود مهمات آمریکا «نادرست» است و تأکید کرد که ارتش هر آنچه برای حمله در زمان و مکان انتخابی دولت لازم است، در اختیار دارد.[1][6]

رهبری ناتو نیز این موضع علنی آمادگی را تکرار کرده است. سرهنگ مارتین اودانل (Martin O'Donnell) از ارتش آمریکا، سخنگوی ارشد نظامی ناتو، برچسب «فراتر از بحرانی» را به طور کامل رد کرد. او تأکید کرد که ائتلاف همچنان کاملاً قادر به دفاع از خود است و در صورت لزوم می‌تواند «ضربات را دفع کند». اودانل همچنین تأکید کرد که ناتو مهمات دفاع هوایی کافی برای حفاظت از قلمرو خود را حفظ کرده و در عین حال به تأمین اوکراین ادامه می‌دهد.[1][6]

این گسست بین هشدارهای ناشناس خط مقدم و اطمینان‌های عمومی رسمی، بر توازن ظریف بازدارندگی تأکید دارد. اذعان به یک آسیب‌پذیری حیاتی در اروپا می‌تواند دشمنان را جسورتر کند و رهبری را وادار سازد که صرف نظر از محاسبات موجودی زیربنایی، اعتماد به نفس را نشان دهد. با این حال، واقعیت فیزیکی زنجیره تأمین بدون تغییر باقی می‌ماند: موشک‌هایی که در خاورمیانه شلیک می‌شوند، نمی‌توانند همزمان در سیلوهای اروپایی قرار داشته باشند.[1][5]

کسری فعلی پیش از این با کاهش‌های قبلی همراه بود. پیش از شروع جنگ با ایران، ایالات متحده صدها موشک پاتریوت را به اوکراین منتقل کرده بود تا در دفاع در برابر حملات روسیه به این کشور کمک کند. در حالی که آن انتقال‌ها برنامه‌ریزی شده و سنجیده بودند، نیازهای ناگهانی و شدید درگیری با ایران به نقطه عطفی تبدیل شد و تخلیه ذخایر را بسیار فراتر از مدل‌های پیش‌بینی‌شده تسریع کرد.[6][7]

رفع این کمبود به زمان قابل توجه و گسترش صنعتی نیاز دارد. بخش دفاعی قصد دارد نرخ تولید را تا سال ۲۰۳۰ به ۲,۰۰۰ موشک پاتریوت در سال افزایش دهد. علاوه بر این، ناتو انتظار دارد اولین کارخانه موشک پاتریوت در اروپا در آلمان افتتاح شود و تحویل‌ها احتمالاً اوایل سال آینده آغاز گردد. این ابتکارات با هدف ایجاد یک زنجیره تأمین انعطاف‌پذیرتر انجام می‌شوند، اما هیچ تسکین فوری برای شکاف موجودی فعلی ارائه نمی‌دهند.[3]

تا زمانی که این نقاط عطف تولید محقق شوند، ایالات متحده با دوره‌ای از ریسک استراتژیک بالا روبرو است. ارتش باید ضرورت تاکتیکی فوری حفاظت از نیروها و متحدانش در خاورمیانه را مدیریت کند، در حالی که آسیب‌پذیری ساختاری ایجاد شده در اروپا را نیز کنترل نماید. این وضعیت بر محدودیت‌های یک استراتژی دفاعی که به شدت متکی بر مهمات نفیس و کم‌حجم است، در عصر جنگ نامتقارن و تولید انبوه، تأکید می‌کند.[2][5]