آغاز رزمایش مشترک دریایی چین و روسیه در اقیانوس آرام؛ نشانه‌ای از تعمیق روابط نظامی

نیروی دریایی چین و روسیه رسماً رزمایش بزرگ نظامی دوجانبه «دریایی مشترک ۲۰۲۶» را که در آب‌ها و حریم هوایی سواحل چینگ‌دائو در شرق چین برگزار می‌شود، آغاز کردند.[1][5]

این رزمایش‌ها که از ۶ تا ۱۳ جولای (۱۵ تا ۲۲ تیر) ادامه دارند، جدیدترین نمونه از یک برنامه همکاری نظامی سالانه هستند که طی دهه گذشته به طور پیوسته بر پیچیدگی آن افزوده شده است.[1][4]

پس از مراحل بندری و ساحلی، بخشی از ناوگان ترکیبی جدا شده و یک گشت‌زنی دریایی مشترک را در مناطق نامشخصی از اقیانوس آرام بزرگتر انجام خواهد داد.[1][2]

از نظر تحلیلگران دفاعی، این رزمایش کمتر یک نمایش قدرت است و بیشتر به منظور آزمایش واقعیت مکانیکی قابلیت همکاری بین دو ساختار فرماندهی متمایز انجام می‌شود.[6][8]

ناوگان اقیانوس آرام روسیه یک نیروی ضربتی سنگین را به رهبری رزم‌ناو موشک‌انداز هدایت‌شونده کلاس اسلاوا، «واریگ»، اعزام کرده است.[7][8]

ناوچه «رزکی»، زیردریایی بزرگ دیزل-الکتریک «اوفا» و کشتی نجات «ایگور بلوسوف» به «واریگ» پیوسته‌اند. همه این شناورها با استقبال رسمی نیروی دریایی چین وارد بندر چینگ‌دائو شدند.[7][8]

نیروی دریایی فرماندهی تئاتر شمالی چین نیز با اعزام شناورهای رزمی پیشرفته سطحی خود، از جمله ناوشکن‌های موشک‌انداز هدایت‌شونده «کایفنگ» و «آنشان»، به این آرایش پاسخ داده است.[5][7]

ناوچه موشک‌انداز هدایت‌شونده «ووهو»، کشتی پشتیبانی جامع «کککسیلیهو»، یک کشتی نجات زیردریایی و یک زیردریایی تهاجمی، ترکیب نیروهای چینی را تکمیل می‌کنند.[7]

این رزمایش حول سه مرحله متمایز ساختار یافته است که با تجمع نیروها و برنامه‌ریزی‌های بندری آغاز می‌شود؛ جایی که فرماندهان هر دو کشور پروتکل‌های ارتباطی مشترک و قوانین تاکتیکی درگیری را تعیین می‌کنند.[5][8]

بخش اصلی این رویداد، مرحله عملیاتی در دریا است که تمرکز زیادی بر شناسایی مشترک، دفاع یکپارچه هوایی و موشکی، و عملیات‌های هماهنگ حمله دریایی دارد.[1][5]

با تمرین جنگ ضدزیردریایی و حملات سطحی به صورت یک آرایش ترکیبی، این دو نیروی دریایی تلاش می‌کنند تا اصطکاک‌هایی را که به طور طبیعی هنگام تداخل سیستم‌های راداری، پیوندهای داده و دکترین‌های تاکتیکی مختلف رخ می‌دهد، برطرف سازند.[5][8]

گنجاندن بالگردهای مستقر در کشتی و یگان‌های ویژه دریایی، دامنه رزمایش‌ها را بیشتر گسترش می‌دهد و امکان تمرین فرود متقابل بر روی عرشه کشتی‌ها و شبیه‌سازی‌های مشترک جستجو و نجات را فراهم می‌کند.[5][7]

چارچوب «دریایی مشترک» جدید نیست؛ پکن و مسکو از سال ۲۰۱۲ این رزمایش‌های دریایی دوجانبه را به صورت سالانه برگزار کرده‌اند و محل میزبانی بین آب‌های روسیه و چین در حال چرخش بوده است.[2][4]

با این حال، وزن ژئوپلیتیکی این رزمایش‌ها در سال‌های اخیر به شدت تغییر کرده است، به ویژه در شرایطی که پایتخت‌های غربی در بحبوحه جنگ جاری در اوکراین، روابط عمیق‌تر بین این دو کشور را زیر نظر گرفته‌اند.[1][6]

این رزمایش‌ها تقریباً دو ماه پس از سفر ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، به پکن برگزار می‌شود؛ سفری که در آن او روابط دوجانبه را به عنوان رسیدن به «سطحی بی‌سابقه بالا» توصیف کرد.[2][4]

شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین، نیز این احساس را تکرار کرد و شراکت استراتژیک را «تسلیم‌ناپذیر» خواند و همکاری نظامی را به عنوان نیرویی تثبیت‌کننده در برابر سلطه غرب معرفی کرد.[2][4]

برای همسایگان منطقه‌ای مانند ژاپن و کره جنوبی، گشت‌زنی‌های مشترک پس از رزمایش در اقیانوس آرام، مورد توجه‌ترین عنصر عملیات است.[1][8]

گشت‌زنی‌های مشترک قبلی شاهد عبور شناورهای چینی و روسی از گلوگاه‌های حساس دریایی بوده‌اند که توکیو و سئول را وادار کرده تا هواپیماهای نظارتی را به پرواز درآورده و حرکات ناوگان‌ها را دنبال کنند.[2][8]

در حالی که چین ادعا می‌کند در درگیری اوکراین بی‌طرف است و این رزمایش‌ها هیچ کشور ثالثی را هدف قرار نمی‌دهند، تصویر ناوهای جنگی روسیه و چین که هماهنگ با هم عمل می‌کنند، یک پیام بازدارنده واضح ارسال می‌کند.[4][6]

در نهایت، «دریایی مشترک ۲۰۲۶» هم به عنوان یک آزمایشگاه عملی برای ادغام نظامی و هم به عنوان یک بیانیه دیپلماتیک بسیار آشکار عمل می‌کند و شراکتی را تقویت می‌نماید که همچنان در حال تغییر شکل معماری امنیتی جهانی است.[2][6]