استرالیا پیشنهاد کرد: پلتفرم‌های شبکه‌های اجتماعی باید الگوریتم‌ها را اختیاری کنند

نتیجه تجربه کاربری شما در شبکه‌های اجتماعی درست در لحظه‌ای رقم می‌خورد که اپلیکیشن را باز می‌کنید و با یک پیام پاپ‌آپ اجباری مواجه می‌شوید که می‌پرسد چه نوع فیدی را می‌خواهید ببینید. این اعلان ساده، همان مکانیزمی است که سال‌ها شرطی‌سازی الگوریتمی را در هم می‌شکند.

با مجبور کردن پلتفرم‌های فناوری به پرسش از کاربران درباره اینکه آیا توصیه‌های شخصی‌سازی‌شده می‌خواهند یا یک فید زمانی از حساب‌هایی که فعالانه دنبال می‌کنند، حق انتخاب از منوی پنهان تنظیمات به صفحه اصلی اپلیکیشن منتقل می‌شود. این نقطه اصطکاک همان جایی است که نبرد بر سر توجه انسان، یا توسط پلتفرم برده می‌شود یا توسط کاربر پس گرفته می‌شود.[1][4]

دولت استرالیا در ۸ سپتامبر ۲۰۲۶ پیش‌نویس قانونی را منتشر کرد که دقیقاً همین پاپ‌آپ را به یک الزام قانونی در سراسر کشور تبدیل می‌کند. این اقدام که پیشنهاد «فید من، راه من» (My Feed, My Way) نام گرفته، هسته اصلی چارچوب گسترده‌تر «وظیفه مراقبت دیجیتال» است که با هدف مهار آسیب‌های ناشی از الگوریتم‌های مبتنی بر تعامل طراحی شده است.

آنتونی آلبانیزی، نخست‌وزیر استرالیا، این لایحه را انتقال بنیادین قدرت از سیلیکون‌ولی به مردم توصیف کرد و گفت: «این درباره کنترل دولت نیست. درباره کنترل دادن به مردم است. این یعنی بازگرداندن حق انتخاب به دست استرالیایی‌ها در فضای آنلاین.»[1][6]

بر اساس قوانین پیشنهادی، پلتفرم‌های بزرگی مانند متا، تیک‌تاک و گوگل موظفند به کاربران جدید و فعلی بالای ۱۶ سال درباره گزینه‌های فیدشان اطلاع‌رسانی کنند. کاربران می‌توانند صراحتاً فید الگوریتمی را انتخاب کنند، یا فیدی را برگزینند که فقط شامل دنبال‌شوندگان است و توصیه‌های شخصی‌سازی‌شده را کاملاً حذف می‌کند. آنیکا ولز، وزیر ارتباطات، خاطرنشان کرد که اگرچه «بسیاری از استرالیایی‌ها الگوریتم را به دلیل لذت یا کاربردی که برایشان دارد می‌پسندند»، اما پلتفرم‌ها باید یک انتخاب واقعی و پایدار ارائه دهند، نه اینکه خودشان برای کاربر تصمیم بگیرند.[1][5]

ریسک مالی برای شرکت‌های فناوری متخلف بسیار بالاست که نشان‌دهنده موضع تهاجمی دولت در قانون‌گذاری دیجیتال است. پلتفرم‌هایی که از دستورالعمل حق انتخاب فید یا وظیفه مراقبت گسترده‌تر پیروی نکنند، با جریمه‌های مالی تا سقف ۱۰۹.۲ میلیون دلار استرالیا به ازای هر تخلف مواجه خواهند شد.

اجرای این قوانین بر عهده کمیسر ایمنی الکترونیک (eSafety Commissioner) خواهد بود؛ یک نهاد نظارتی ملی مستقل که اختیارات گسترده‌تری برای صدور اخطارهای حذف فوری محتوای مضر، سوءاستفاده سایبری از بزرگسالان و اپلیکیشن‌های برهنه‌کننده (nudify) دریافت خواهد کرد. این مکانیزم اجرایی تضمین می‌کند که این دستورالعمل وزن مالی کافی برای تحمیل تغییرات ساختاری در نحوه عملکرد پلتفرم‌ها را دارد.[3][6]

در حالی که امکان لغو الگوریتم برای کاربران بالای ۱۶ سال اعمال می‌شود، این قانون تنظیمات پیش‌فرض بسیار سخت‌گیرانه‌تری را برای نوجوانان کم‌سن‌تر تحمیل می‌کند. برای کاربران زیر ۱۸ سال، پلتفرم‌ها موظفند الگوریتم‌های شخصی‌سازی‌شده و قابلیت اسکرول بی‌نهایت را کاملاً غیرفعال کنند و مکانیزم‌هایی که معمولاً با اعتیاد دیجیتال مرتبط هستند را حذف نمایند.

وظیفه مراقبت همچنین ایجاب می‌کند که خدمات دیجیتال - از جمله بازی‌های آنلاین و چت‌بات‌های هوش مصنوعی - فعالانه از خردسالان در برابر ویژگی‌های طراحی که بر عزت نفس تأثیر منفی می‌گذارند یا اختلالات خوردن، زن‌ستیزی و بدل‌کاری‌های خطرناک را ترویج می‌کنند، محافظت کنند. این یک سیستم نظارتی چندلایه ایجاد می‌کند که در آن بزرگسالان حق انتخاب دارند، اما خردسالان به طور پیش‌فرض محافظت می‌شوند.[2][3][6]

طرح «فید من، راه من» در ادامه مستقیم ممنوعیت سنی شبکه‌های اجتماعی در استرالیا - که در نوع خود در جهان اولین بود - ارائه می‌شود؛ قانونی که در دسامبر ۲۰۲۵ اجرایی شد و داشتن حساب کاربری را برای کودکان زیر ۱۶ سال ممنوع کرد.

داده‌های اولیه نشان می‌دهد که اجرای ممنوعیت‌های مطلق در سطح دستگاه دشوار است؛ سه ماه پس از آغاز این ممنوعیت، ۸۱ درصد از کودکان استرالیایی همچنان از حداقل یک پلتفرم محدودشده استفاده می‌کردند که تنها افت اندکی نسبت به آمار ۸۶ درصدی پیش از قانون داشت. قانون جدید با تنظیم محیطی که کودکان به آن دسترسی دارند، به جای تلاش صرف برای مسدود کردن درهای ورود، این واقعیت را می‌پذیرد.[4][5]

با تغییر تمرکز نظارتی از ممنوعیت کاربران به طراحی پلتفرم، «وظیفه مراقبت دیجیتال» تلاش می‌کند تا مکانیزم ریشه‌ای آسیب‌های آنلاین را برطرف کند. الگوریتم‌ها برای به حداکثر رساندن تعامل طراحی شده‌اند و اغلب با نمایش محتوای جنجالی یا افراطی، کاربران را تا حد امکان در حال اسکرول نگه می‌دارند.

منتقدان استدلال می‌کنند که این گزینش خودکار، دامنه اطلاعاتی که کاربران می‌بینند را محدود می‌کند و شکل‌گیری یک دیدگاه همه‌جانبه درباره یک موضوع را دشوار می‌سازد، در حالی که پلتفرم‌ها مدعی‌اند فیدهای شخصی‌سازی‌شده بالاترین میزان کاربرد را ارائه می‌دهند. قانون جدید پلتفرم‌ها را مجبور می‌کند ثابت کنند که کاربردشان واقعاً مورد ترجیح کاربر است.[4][5]

این پیشنهاد از همین حالا اصطکاک سیاسی قابل‌توجهی در پارلمان استرالیا ایجاد کرده است. سارا هندرسون، وزیر سایه ارتباطات، این اقدام را «تهدیدی مطلق برای آزادی بیان» خواند که نشان می‌دهد دولت کارگر احتمالاً برای تصویب این لایحه در اواخر سال جاری، نیاز به مذاکره برای جلب حمایت حزب سبزها دارد.

در همین حال، حامیان صنعت هشدار می‌دهند که اجباری کردن پیش‌فرض فید زمانی می‌تواند به شدت به معیارهای تعاملی که درآمد تبلیغات دیجیتال را هدایت می‌کنند آسیب برساند و به طور بالقوه باعث رویارویی بین دولت و بزرگترین شرکت‌های فناوری جهان شود.[2][3]

در صورت تصویب، چارچوب استرالیا به عنوان یک الگوی آماده برای سایر کشورهایی که با قانون‌گذاری پلتفرم‌ها و تأثیرات اجتماعی شبکه‌های اجتماعی دست‌وپنجه نرم می‌کنند، عمل خواهد کرد. این قانون با تعیین یک جریمه مالی صد میلیونی بر معماری انتخاب کاربر، آزمایش می‌کند که آیا یک دولت می‌تواند با موفقیت صنعت فناوری را مجبور به از بین بردن سودآورترین مکانیزم خود کند یا خیر.

انتظار می‌رود این لایحه قبل از پایان سال ۲۰۲۶ به پارلمان برسد و یک نبرد قانون‌گذاری تعیین‌کننده را بر سر آینده اینترنت و الگوریتم‌هایی که آن را شکل می‌دهند، رقم بزند.[3][4]