رفتن به محتوای اصلی
حقوق بشردادگاه انقلاب مشهد· 2 دقیقه مطالعه· در اخبار و سیاست

افشای کارنامه حسین یزدان‌خواه؛ صدور دست‌کم ۱۱ حکم اعدام برای معترضان در مشهد

تحقیقات رسانه‌ای نشان می‌دهد که رئیس شعبه پنجم دادگاه انقلاب مشهد از آغاز اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴ تاکنون، دست‌کم ۱۱ معترض را به اعدام محکوم کرده است.

به قلم الهام قاسمی

این خبر را به اشتراک بگذارید

گوش‌ دهید

بررسی‌ها و تحقیقات جدید پرده از هویت یکی از قضات کمتر شناخته‌شده دادگاه‌های انقلاب برداشته است که نقش پررنگی در صدور احکام سنگین برای معترضان داشته است. حسین یزدان‌خواه، رئیس شعبه پنجم دادگاه انقلاب مشهد، به عنوان یکی از عوامل اصلی صدور احکام اعدام در استان خراسان رضوی شناسایی شده است.[1][2]

بر اساس این گزارش‌های تحقیقی، از زمان آغاز اعتراضات سراسری دی‌ماه ۱۴۰۴، این قاضی دست‌کم ۱۱ معترض زندانی را به اعدام محکوم کرده است. این احکام در شرایطی صادر شده‌اند که نهادهای حقوق بشری بارها نسبت به فقدان دادرسی عادلانه و عدم دسترسی متهمان به وکلای انتخابی هشدار داده‌اند.[1]

نقش حسین یزدان‌خواه تنها به صدور این ۱۱ حکم محدود نمی‌شود. اسناد و شواهد نشان می‌دهد که او همزمان عضو هیئت قضاتی بوده است که حکم اعدام دو معترض دیگر را نیز تایید کرده‌اند؛ احکامی که اخیراً به مرحله اجرا درآمده و واکنش‌های گسترده‌ای را در پی داشته است.[1][2]

روند دادرسی در دادگاه‌های انقلاب

افشای نام و عملکرد قضاتی نظیر یزدان‌خواه، که در رسانه‌ها از او با عنوان «قاضی مرگ» یاد شده، نشان‌دهنده تمرکز دستگاه قضایی بر استفاده از اشخاص خاص برای پیشبرد سیاست‌های سرکوبگرانه در شهرستان‌ها است. دادگاه انقلاب مشهد در ماه‌های اخیر یکی از کانون‌های اصلی صدور احکام سنگین امنیتی بوده است.[2]

تصویرسازی: اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴ با بازداشت‌های گسترده و احکام سنگین قضایی مواجه شد.

در پی صدور و اجرای این احکام، تشکل‌های مدنی و صنفی واکنش‌های تندی نشان داده‌اند. کانون صنفی معلمان ایران با انتشار بیانیه‌ای، ضمن ابراز نگرانی عمیق از افزایش اعدام‌ها پس از اعتراضات دی‌ماه، خواستار توقف فوری صدور و اجرای این احکام غیرقابل بازگشت شده است.[3]

این تشکل صنفی تاکید کرده است که حق حیات و دادرسی منصفانه از حقوق بنیادین شهروندان است و استفاده از مجازات اعدام به عنوان ابزاری برای ایجاد رعب و وحشت در جامعه، تنها به تعمیق شکاف‌ها و افزایش نارضایتی‌های عمومی منجر خواهد شد.[3]

واکنش‌ها به احکام صادره

فعالان حقوق بشر معتقدند که محاکمات در شعبه پنجم دادگاه انقلاب مشهد غالباً پشت درهای بسته و با استناد به اعترافاتی برگزار می‌شود که تحت فشارهای امنیتی اخذ شده‌اند. متهمان در این دادگاه‌ها از حقوق اولیه دفاعی خود محروم بوده و روند رسیدگی به پرونده‌های آنان با سرعت غیرمعمولی طی می‌شود.[1]

با توجه به تداوم بازداشت‌ها و پابرجا بودن احکام صادره، نگرانی‌ها در خصوص سرنوشت سایر معترضان زندانی در مشهد و دیگر شهرهای ایران همچنان بالاست. افشای هویت قضات صادرکننده این احکام، گامی در جهت مستندسازی نقض حقوق بشر و پاسخگو کردن مقامات قضایی در آینده تلقی می‌شود.[1][2]

نکات کلیدی

  • حسین یزدان‌خواه، رئیس شعبه پنجم دادگاه انقلاب مشهد، دست‌کم ۱۱ معترض دی‌ماه را به اعدام محکوم کرده است.
  • این قاضی در تایید حکم اعدام دو معترض دیگر که اخیراً اجرا شد نیز نقش مستقیم داشته است.
  • نهادهای صنفی و مدنی، از جمله کانون صنفی معلمان، خواستار توقف فوری صدور و اجرای این احکام شده‌اند.
  • روند دادرسی در این پرونده‌ها با ابهامات جدی در زمینه دسترسی به وکیل و دادرسی عادلانه مواجه است.

آنچه نمی‌دانیم

  • وضعیت دقیق پرونده و شرایط نگهداری تمامی ۱۱ معترض محکوم به اعدام در حال حاضر مشخص نیست.
  • هنوز اطلاعات کاملی از هویت تمامی متهمانی که توسط این شعبه محاکمه شده‌اند در دست نیست.

روند رویداد

  1. دی ۱۴۰۴

    آغاز اعتراضات سراسری و بازداشت گسترده شهروندان در مشهد.

  2. طی ماه‌های گذشته

    برگزاری دادگاه‌های غیرعلنی و صدور احکام سنگین در شعبه پنجم دادگاه انقلاب مشهد.

  3. آبان ۱۴۰۵

    افشای هویت قاضی صادرکننده احکام و تایید صدور دست‌کم ۱۱ حکم اعدام.

مدافعان حقوق بشر 70%مقامات قضایی 30%
مدافعان حقوق بشر
معتقدند احکام اعدام در دادگاه‌های انقلاب بدون رعایت اصول دادرسی عادلانه و برای ایجاد رعب و وحشت صادر می‌شوند.
مقامات قضایی
این احکام را در راستای برخورد قاطع با برهم‌زنندگان امنیت ملی و اجرای قوانین کیفری کشور توجیه می‌کنند.

دیدگاه‌هایی که این گزارش پوشش نداده

  • خانواده‌های محکومان به اعدام
  • وکلای مستقل دادگستری

منابع

پوشش منابع

3 منبع

2 دیدگاه شناسایی‌شده

مدافعان حقوق بشر 70%مقامات قضایی 30%
  1. [1]Iran Internationalمدافعان حقوق بشر

    چهره پنهان حسین یزدان‌خواه، قاضی مرگ که دستور اعدام ۱۱ معترض دی‌ماه را صادر کرد

    مطالعه در Iran International →
  2. [2]Gooya News

    چهره پنهان حسین یزدان‌خواه - Gooya News

    مطالعه در Gooya News →
  3. [3]Melliunمدافعان حقوق بشر

    کانون صنفی معلمان خواستار توقف فوری صدور و اجرای احکام اعدام شد

    مطالعه در Melliun →
گوش‌ دهید

نظرات

همیشه در جریان باشید

هر زاویه. هر روز.

اخبار اخبار و سیاست با پوشش کامل منابع و تحلیل دیدگاه‌ها، هر روز و رایگان.