فشار ترامپ بر زلنسکی در سازمان ملل برای آتش‌بس انرژی در بحبوحه جهش قیمت گازوئیل

برای دولت آمریکا، کارزار پهپادی اوکراین علیه پالایشگاه‌های نفت روسیه یک بار اقتصادی است که قیمت جهانی گازوئیل را به سطوحی با پیامدهای مخرب سیاسی رسانده است. اما برای کی‌یف، همین حملات یک سلاح نامتقارن و حیاتی است که توانایی مسکو برای تامین مالی عملیات نظامی‌اش را تضعیف می‌کند.

اکنون دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در حال آماده شدن برای اعمال فشار در این زمینه است و قصد دارد ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین را وادار کند تا در دیدار روز ۲۲ سپتامبر در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل در نیویورک، «آتش‌بس انرژی» با روسیه را بپذیرد.[1][3]

این مذاکرات دوجانبه حساس پس از تماس تلفنی آخر هفته میان دو رهبر انجام می‌شود که در آن ترامپ بارها موضوع افزایش هزینه‌های جهانی سوخت را مطرح کرد. زلنسکی که در ۲۱ سپتامبر و در مسیر سفر به ایالات متحده با جان راتکلیف، مدیر سیا، در فرودگاه شانون ایرلند دیدار کرد، نشست پیش رو در نیویورک را لحظه‌ای توصیف کرده است که «می‌تواند چیزهای زیادی را تغییر دهد.»[1][4]

انگیزه اصلی ترامپ افزایش قیمت گازوئیل است که در پی تخریب سیستماتیک ظرفیت پالایشگاهی روسیه توسط پهپادهای دوربرد اوکراینی، در سطح جهانی جهش یافته است. با عبور اخیر قیمت گازوئیل در آمریکا از مرز ۶ دلار در هر گالن، رئیس‌جمهور ایالات متحده به طور علنی و خصوصی از کی‌یف خواسته است تا از حمله به زیرساخت‌های انرژی روسیه خودداری کند. او استدلال می‌کند که کمبودهای ناشی از این حملات به اقتصاد جهانی آسیب می‌رساند و در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره در نوامبر ۲۰۲۶، موانع سیاسی داخلی ایجاد می‌کند.[1][3]

ترامپ اخیراً در شبکه‌های اجتماعی ادعا کرد که روسیه «کنترل صنعت گازوئیل خود را از دست داده است» و با ابراز تاسف از اینکه جنگ باید پایان یابد، نوشت: «تمام جهان رنج می‌برد، زیرا ماهانه ۲۵ هزار نفر که بیشترشان سرباز هستند، کشته می‌شوند.» کاخ سفید توقف دوجانبه حملات به زیرساخت‌های انرژی را گام نخست و ضروری به سوی کاهش گسترده‌تر تنش‌ها می‌داند، آن هم در شرایطی که درگیری‌ها در خطوط مقدم جنگی که اکنون به سال پنجم خود کشیده شده، شدت یافته است.[1][3]

در واکنش به این فشارها، زلنسکی به طور علنی شروط اوکراین را برای هرگونه آتش‌بس احتمالی تشریح کرده است. رهبر اوکراین اظهار داشت که کی‌یف آماده است حملات عمقی خود به تاسیسات نفتی روسیه را متوقف کند، اما تنها در صورتی که شرکای بین‌المللی بتوانند پایان کامل و قابل راستی‌آزمایی حملات موشکی و پهپادی روسیه به شبکه برق، تاسیسات بندری و زیرساخت‌های لجستیکی اوکراین را تضمین کنند.[2]

زلنسکی با تاکید بر اینکه هرگونه توقف دوجانبه باید قابل اتکا و اجرایی باشد و نه صرفاً یک وقفه عملیاتی کوتاه، گفت: «بخش انرژی، زیرساخت‌های حیاتی و صادرات مواد غذایی اوکراین نباید دیگر هدف حملات روسیه باشند و این امر به اقدامات متقابل ما برای کاهش تنش منجر خواهد شد.»[2]

با وجود مانورهای دیپلماتیک، در حال حاضر هیچ آتش‌بس عملیاتی برقرار نیست. در تعطیلات آخر هفته ۱۹ و ۲۰ سپتامبر، اوکراین یک حمله پهپادی گسترده علیه منطقه مسکو انجام داد که طی آن پالایشگاه نفت مسکو هدف قرار گرفت و مجبور به توقف فعالیت شد.

ارزیابی‌های اخیر نشان می‌دهد که حملات اوکراین در ماه جاری، دست‌کم ۳ مورد از ۶ پالایشگاه مهم گازوئیل روسیه را مجبور کرده تا تولید خود را به شدت کاهش دهند یا به طور کامل تعطیل کنند. در مقابل، روسیه نیز به بمباران بی‌وقفه تاسیسات تولید برق اوکراین ادامه داده است.[3]

نشست ۲۲ سپتامبر آزمونی خواهد بود تا مشخص شود آیا واشنگتن می‌تواند شکاف میان خواسته ترامپ برای تسکین فوری بازارهای سوخت و شرط زلنسکی برای تضمین‌های امنیتی متقابل را پر کند یا خیر. با نزدیک شدن به فصل زمستان، خطرات برای شبکه برق آسیب‌دیده اوکراین جنبه حیاتی و موجودیتی دارد، در حالی که دولت آمریکا همچنان به شدت بر پیامدهای اقتصادی این درگیری طولانی‌مدت متمرکز است.[1][2][3]