حمله مجدد حوثی‌ها به فرودگاه‌های ریاض و دمام؛ گسترش دامنه درگیری‌ها در عربستان

فرماندهی نیروهای مسلح یمن با تایید حملات موشکی و پهپادی به فرودگاه‌های ریاض و دمام، دامنه تقابل نظامی با عربستان سعودی را وارد مرحله جدیدی کرده است. این حملات تنها یک روز پس از هدف قرار گرفتن فرودگاه ملک خالد انجام شد.[3]

گسترش اهداف نظامی

سازمان هواپیمایی کشوری عربستان سعودی اعلام کرد که فرودگاه بین‌المللی ملک فهد در دمام و فرودگاه ملک خالد در ریاض هدف پرتابه‌های ناشناس قرار گرفته‌اند. این حوادث به مجروح شدن شماری از مسافران و اختلال گسترده در پروازها انجامید.[2][5]

یحیی سریع، سخنگوی نیروهای مسلح یمن، در بیانیه‌ای رسمی اعلام کرد که علاوه بر دو فرودگاه اصلی، تاسیسات نفتی شرکت آرامکو در شرق عربستان نیز هدف قرار گرفته است. وی این حملات را پاسخی به اقدامات نظامی ائتلاف سعودی دانست.[3]

در پی این حملات، مقامات سعودی تدابیر امنیتی را در پایتخت و شهرهای شرقی به شدت افزایش داده‌اند. آموزش در تمامی مدارس ریاض به صورت غیرحضوری درآمده و پروازهای ورودی و خروجی با تاخیرهای طولانی یا لغو مواجه شده‌اند.[6]

سامانه‌های پدافند هوایی عربستان با وجود رهگیری برخی از پرتابه‌ها، در دفع کامل این حملات ترکیبی با چالش‌های جدی روبرو بوده‌اند. کارشناسان نظامی معتقدند که استفاده همزمان از پهپادهای انتحاری و موشک‌های بالستیک، رهگیری را برای سیستم‌های دفاعی دشوار کرده است.[1]

واکنش ائتلاف سعودی

ائتلاف به رهبری عربستان سعودی در واکنش به این حملات، عملیات هوایی خود را علیه مواضع حوثی‌ها در یمن به میزان قابل توجهی تشدید کرده است. جنگنده‌های سعودی مناطقی در استان صنعا و دیگر پایگاه‌های استراتژیک را بمباران کردند.[4]

این ائتلاف با انتشار بیانیه‌ای، حملات به زیرساخت‌های غیرنظامی و فرودگاه‌ها را جنایت جنگی توصیف کرد. مقامات سعودی تاکید کرده‌اند که برای محافظت از شهروندان و تاسیسات حیاتی خود، تمامی اقدامات لازم و بازدارنده را به کار خواهند گرفت.[4]

گسترش این درگیری‌ها با واکنش‌های گسترده بین‌المللی همراه بوده است. اتحادیه اروپا، سازمان ملل متحد و کشورهای منطقه این حملات را به شدت محکوم کرده و نسبت به پیامدهای مخرب آن برای امنیت هوانوردی غیرنظامی هشدار داده‌اند.[6]

کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، این حملات را اقدامی هولناک خواند و خواستار توقف فوری هدف قرار دادن زیرساخت‌های غیرنظامی شد. وی تاکید کرد که این چرخه خشونت تنها به بی‌ثباتی بیشتر در خاورمیانه منجر خواهد شد.[6]

پیامدهای اقتصادی و امنیتی

بازارهای مالی منطقه نیز به این تنش‌های فزاینده واکنش منفی نشان داده‌اند. شاخص بورس‌های کشورهای حوزه خلیج فارس با افت مواجه شده و نگرانی‌ها درباره امنیت عرضه انرژی از منطقه استراتژیک شرق عربستان به شدت افزایش یافته است.[1]

مقامات ایالات متحده نیز با ابراز نگرانی عمیق از این تحولات، بر تعهد قاطع خود نسبت به دفاع از شرکای منطقه‌ای تاکید کرده‌اند. گمانه‌زنی‌هایی درباره احتمال مداخله مستقیم‌تر واشنگتن در صورت تداوم حملات به زیرساخت‌های انرژی و فرودگاه‌ها مطرح شده است.[4]

حوثی‌ها با صدور هشدارهای جدید اعلام کرده‌اند که تمامی فرودگاه‌های عربستان، به استثنای شهرهای مذهبی مکه و مدینه، همچنان در دایره اهداف نظامی آن‌ها قرار دارند. این تهدیدات نشان‌دهنده استراتژی جدید صنعا برای فلج کردن زیرساخت‌های ارتباطی ریاض است.[3][6]

این گروه از مسافران و شرکت‌های هواپیمایی بین‌المللی خواسته است تا از نزدیک شدن به فرودگاه‌های عربستان خودداری کنند. این هشدارها مستقیما امنیت هوانوردی در یکی از پرترددترین مناطق خاورمیانه را هدف قرار داده و شرکت‌های هواپیمایی را محتاط کرده است.[6]

تاثیر بر خطوط هوایی

در همین حال، گزارش‌ها حاکی از آن است که روند دیپلماتیک برای پایان دادن به بحران یمن با بن‌بست‌های تازه‌ای روبرو شده است. تشدید درگیری‌های نظامی، امیدها برای دستیابی به یک آتش‌بس پایدار در آینده نزدیک را به شدت کمرنگ کرده است.[1]

شرکت‌های هواپیمایی بین‌المللی با دقت در حال ارزیابی خطرات پرواز بر فراز شبه‌جزیره عربستان هستند. برخی از این شرکت‌ها مسیرهای پروازی خود را تغییر داده‌اند تا از حریم هوایی مناطق درگیر و فرودگاه‌های هدف قرار گرفته فاصله بگیرند.[7]

لغو پروازها و تاخیرهای طولانی در فرودگاه‌های ریاض و دمام، سرگردانی هزاران مسافر را در پی داشته است. مقامات فرودگاهی در تلاش هستند تا با مدیریت بحران، پروازهای جایگزین را برای مسافران سرگردان فراهم کنند، اما شرایط امنیتی این روند را کند کرده است.[5]

تحلیلگران اقتصادی هشدار می‌دهند که تداوم این وضعیت می‌تواند به صنعت گردشگری و سرمایه‌گذاری خارجی در عربستان آسیب جدی وارد کند. ریاض که در چارچوب چشم‌انداز ۲۰۳۰ به دنبال جذب سرمایه‌های جهانی است، اکنون با چالش اثبات ثبات امنیتی خود مواجه است.[7]

در نهایت، تحولات روزهای اخیر نشان می‌دهد که موازنه قدرت در منطقه به شدت شکننده است. تا زمانی که یک راهکار سیاسی جامع برای بحران یمن یافت نشود، زیرساخت‌های غیرنظامی و اقتصادی همچنان در معرض تهدیدات جدی و حملات متقابل باقی خواهند ماند.[7]