حمایت احزاب با اکثریت عرب از گادی آیزنکوت برای تشکیل دولت در اسرائیل
فهرست مشترک عربی و حزب اسلامگرای رعد رسماً گادی آیزنکوت، رئیس پیشین ستاد کل ارتش، را برای تشکیل دولت بعدی اسرائیل به رئیسجمهور معرفی کردند و اکثریتی ۶۷ کرسی را در اختیار او قرار دادند. این حمایت کمسابقه بنبست پساانتخاباتی را شکست و آیزنکوت را در جایگاه کنار زدن بلوک راستگرا قرار داد.
به قلم زهرا کیانی
این خبر را به اشتراک بگذارید
فهرست مشترک عربی و حزب اسلامگرای رعد رسماً گادی آیزنکوت را برای تشکیل دولت بعدی اسرائیل پیشنهاد کردند و بنبست شدید سیاسی را در هم شکستند. این حمایتها به رئیس پیشین ستاد ارتش ۶۷ کرسی میدهد که اکثریتی مشخص در کنست ۱۲۰ نفره به شمار میآید.[1][2][6]
این تصمیم تاریخی مداخلهای کمسابقه از سوی احزاب با اکثریت عرب برای روی کار آوردن یک چهره صهیونیست میانهرو است. مقامهای حزبی اعلام کردند که این تصمیم یک ضرورت عملگرایانه برای ممانعت از بازگشت ائتلافی از احزاب ملیگرای تندرو است.[2][3]
آیزنکوت، به نمایندگی از اتحاد «اردوگاه ملی»، اکنون برتری عددی لازم را برای دریافت حکم مأموریت از سوی رئیسجمهور در اختیار دارد. اسحاق هرتزوگ، رئیسجمهور اسرائیل، در حال حاضر رایزنیهای پایانی خود را با نمایندگان احزاب در بیتالمقدس پیش از اعطای رسمی این مأموریت برگزار میکند.[4][5]
کسب ۶۷ کرسی نشاندهنده چرخشی تعیینکننده در آرایش سیاسی پس از انتخابات است؛ فضایی که در ابتدا کاملاً متشتت و بیفرجام به نظر میرسید. تنها حمایت فهرست مشترک آرای حیاتی لازم را اضافه کرد تا آیزنکوت از حدنصاب ۶۱ کرسی برای تشکیل دولت عبور کند.[3][4]
سخنگوی فهرست مشترک به خبرنگاران در بیتالمقدس گفت: «پیشنهاد ما به معنای تأیید ایدئولوژی آیزنکوت نیست، بلکه اقدامی دفاعی به سود جوامع ماست.» این جناح تأکید کرد که حمایتش مشروط به ایجاد تغییراتی در سیاستهای معطوف به حقوق اقلیتهاست.[2]
شکستن بنبست سیاسی
انتخابات سراسری اخیر، که نخستین رقابت انتخاباتی پس از حملات ۷ اکتبر بود، پارلمانی بهشدت دوقطبی و چندپاره بر جای گذاشت. در ابتدا نه بلوک میانهرو و نه اتحاد احزاب راستگرا مسیر روشنی برای رسیدن به اکثریت حاکم نداشتند.[5]
حزب اسلامگرای رعد به رهبری منصور عباس نیز در جریان رایزنیها با رئیسجمهور هرتزوگ از آیزنکوت حمایت کرد. این اقدام در شرایطی روی داد که هرتزوگ در جلسات علنی، عباس را در خصوص مواضع حزبش در قبال حماس به چالش کشید.[6]
هرتزوگ پیش از پذیرش پیشنهاد رعد، عباس را برای روشن ساختن موضع این جناح در مسائل امنیتی تحت فشار گذاشت. عباس با اعلام فاصله گرفتن جنبش خود از گروههای شبهنظامی، بر پایبندی حزبش به کنش سیاسی مدنی و پیگیری رفاه شهروندان عرب در اسرائیل تأکید کرد.[6]
حمایت توأمان رعد و فهرست مشترک، پایهای مستحکم هرچند از نظر ایدئولوژیک ناهمگون برای آیزنکوت فراهم میکند. با این حال، مدیریت ائتلافی که متکی بر ژنرالهای سابق ارتش و احزاب عربی باشد، چالشهای قانونی و پارلمانی فوری به همراه خواهد داشت.[1][4]
مخالفان راستگرا بلافاصله این تحول را محکوم کردند و تشکیل دولتی متکی بر احزاب عربی را یک تهدید امنیتی عمیق خواندند. اعضای ائتلاف مستقر سوگند یاد کردند که سرسختانه با هر دولتی که بقای سیاسیاش به فهرست مشترک وابسته باشد مقابله کنند.[4][5]
مأموریت رئیسجمهور
انتظار میرود هرتزوگ تا پایان هفته رسماً آیزنکوت را مأمور تشکیل دولت کند. بر اساس قوانین اسرائیل، نامزد منتخب ۲۸ روز فرصت دارد ائتلاف را شکل دهد که در صورت نیاز، امکانی برای تمدید ۱۴ روزه نیز وجود دارد.[5]
رایزنیهای هرتزوگ با تنشهای نامتعمولی همراه بوده که نشاندهنده حساسیت فوقالعاده فضای سیاسی پساجنگ است. رئیسجمهور در جریان جلسات پشت درهای بسته در اقامتگاه رسمی خود بارها از رهبران احزاب خواست منافع ملی را بر منافع جناحی مقدم بدارند.[5][6]
تیم آیزنکوت از هماکنون مذاکرات مقدماتی را برای نگارش پیشنویس توافق ائتلافی آغاز کرده است؛ توافقی که بتواند جناحهای ناهمگون را راضی نگه دارد. گزارشها حاکی است این گفتگوها بر بودجههای مدنی، مهار جرم و جنایت در شهرکهای عربنشین و راهبرد متحد امنیت ملی تمرکز دارد.[1][3]
حضور فهرست مشترک در فرایند معرفی نامزد بسیار چشمگیر است، زیرا این ائتلاف در طول تاریخ ترجیح داده بود در جایگاه اپوزیسیون باقی بماند. مشارکت فعال آنها فوریت جلوگیری از بازگشت راستگرایان افراطی به کنست را نشان میدهد.[2][3]
یک تحلیلگر ارشد سیاسی در رادیو اسرائیل خاطرنشان کرد: «ما در حال ورود به پهنهای ناشناخته در سیاست اسرائیل هستیم. آیزنکوت آمار لازم را دارد، اما تبدیل این معرفیها به یک ائتلاف منسجم با توان رأیدهی، مسئله ریاضی کاملاً متفاوتی است.»[4]
ائتلافی شکننده و ناهمگون
ائتلاف احتمالی، طیفی از احزاب چپگرای ترقیخواه تا نظامیان محافظهکار میانهرو و جناحهای عربتبار را در بر خواهد گرفت. این وسعت ایدئولوژیک بدین معناست که هر حزب منفرد میتواند طرحهای قانونی بزرگ را وتو کند یا کل دولت شکننده را فروبپاشد.[1][5]
آیزنکوت که از سال ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۹ به عنوان رئیس ستاد کل ارتش اسرائیل خدمت کرده بود، با وعده بازسازی اعتماد به نهادها کارزار انتخاباتی خود را پیش برد. سابقه نظامی او سطحی از اعتبار امنیتی به همراه دارد که رأیدهندگان میانهرو خواهان آن بودند.[1][4]
قانونگذاران عرب تصریح کردهاند که معرفی آیزنکوت تضمینی برای ورود رسمی آنها به کابینه نیست. آنها ممکن است ترجیح دهند از بیرون ائتلاف از دولت حمایت کنند و در ازای امتیازات ملموس سیاسی، در آرای عدم اعتماد مانند یک چتر نجات عمل کنند.[2][3]
مطالبات اصلی احزاب عربی شامل افزایش بودجه زیرساختهای شهری و تدوین طرحی جامع برای مبارزه با جرایم سازمانیافته در این مناطق است. دههها کمبود سرمایهگذاری باعث شده بسیاری از شهرهای عربنشین اسرائیل با خشونت روزمره شدیدی دستبهگریبان باشند.[2][6]
نقش هرتزوگ در پیشبرد این گفتگوها با انتقاد مفسران محافظهکار مواجه شده که نهاد ریاستجمهوری را به تخطی از اختیارات تشریفاتی متهم میکنند. با این حال، دفتر رئیسجمهور تأکید دارد که او در مرحله رایزنیها صرفاً به پروتکلهای قانون اساسی پایبند بوده است.[5][6]
گامهای بعدی در کنست
به محض اینکه آیزنکوت رسماً مأمور تشکیل کابینه شود، شمارش معکوس برای مذاکرات پیچیده ائتلاف آغاز خواهد شد. او باید تقسیم وزارتخانهها را نهایی کند؛ فرایندی که بارها دولتهای بالقوه را پیش از ادای سوگند با بنبست مواجه کرده است.[4][5]
انتظار میرود وزارتخانههای دفاع و دارایی مورد مناقشهترین پستها میان شرکای میانهرو و چپگرا باشند. حزب «اردوگاه ملی» متعلق به خود آیزنکوت احتمالاً تصدی وزارت دفاع را مطالبه خواهد کرد تا کنترل سفتوسختی بر سیاستهای امنیت ملی داشته باشد.[1][4]
اگر آیزنکوت نتواند ظرف مهلت قانونی دولت را تشکیل دهد، ممکن است این مأموریت به نامزد دیگری سپرده شود یا کنست مجبور به انحلال خود گردد. شکست در این امر به دور دیگری از انتخابات منجر خواهد شد و بیثباتی سیاسی کشور را طولانیتر میکند.[5]
در حال حاضر، ۶۷ رأی حمایتی، مسیری روشن هرچند باریک را پیش پای بلوک میانهرو قرار داده است. هفتههای پیش رو توانایی آیزنکوت را در گذار از یک فرمانده نظامی به یک اجماعساز سیاسی در پارلمانی عمیقاً چندپاره محک خواهد زد.[1][4]
جامعه بینالمللی مذاکرات ائتلافی را از نزدیک دنبال میکند، زیرا دولت آینده با چالشهای امنیتی منطقهای پیچیدهای روبهرو خواهد بود. منابع دیپلماتیک میگویند دولتی با رهبری میانهروها و متکی بر احزاب عربی میتواند روند مذاکرات جاری منطقهای را دگرگون کند.[1][5]
ترکیب نهایی دولت تا زمان امضای توافقنامههای ائتلافی و ارائه آن به کنست نامشخص خواهد ماند. آیزنکوت اکنون باید با مطالبات متناقض حامیان گوناگون خود دستوپنجه نرم کند تا بتواند رأی اعتماد رسمی پارلمان را به دست آورد.[4][5]
رهبری فهرست مشترک مجموعهای از جلسات درونحزبی را برای نهایی کردن مطالبات قانونی خود ترتیب داده است. مقامهای حزبی اعلام کردند پیش از هرگونه تعهد به دادن رأی اعتماد، باید توافقنامهای کتبی ناظر بر بودجههای وعدهدادهشده به شهرداریها امضا شود.[2][3]
حزب رعد نیز با فشارهای درونی مشابهی روبهروست؛ شورای مذهبی این حزب خواهان تضمینهایی در خصوص وضعیت اماکن مقدس در بیتالمقدس است. منصور عباس باید میان این الزامهای مذهبی و راهبرد وسیعتر خود مبنی بر کسب منافع اقتصادی ملموس برای موکلانش تعادل برقرار کند.[6]
حزب رعد نیز با فشارهای درونی مشابهی روبهروست؛ شورای مذهبی این حزب خواهان تضمینهایی در خصوص وضعیت اماکن مقدس در بیتالمقدس است.
نکات کلیدی
- فهرست مشترک عربی و حزب رعد رسماً گادی آیزنکوت را برای تشکیل دولت بعدی اسرائیل به رئیسجمهور معرفی کردند و به بنبست انتخاباتی پایان دادند.
- این حمایتها پشتیبانی ۶۷ نماینده کنست را برای رئیس پیشین ستاد ارتش به همراه دارد که بالاتر از حدنصاب ۶۱ کرسی برای تشکیل اکثریت است.
- رهبران احزاب عربی این حرکت تاریخی را ضرورتی عملگرایانه برای سد کردن راه یک ائتلاف ملیگرای راست افراطی توصیف کردند.
- انتظار میرود اسحاق هرتزوگ، رئیسجمهور اسرائیل، رسماً مأموریت را به آیزنکوت واگذار کند و مهلت ۲۸ روزه برای نهایی کردن توافقات ائتلافی آغاز شود.
آنچه نمیدانیم
- آیا احزاب با اکثریت عرب رسماً به کابینه آیزنکوت ملحق خواهند شد یا صرفاً از بیرون ائتلاف از دولت حمایت میکنند.
- آیزنکوت چگونه قصد دارد شکاف عمیق ایدئولوژیک میان برنامه امنیتی میانهرو خود و مطالبات فهرست مشترک را پر کند.
- کدام امتیازات سیاستی مشخص در خصوص بودجه شهرداریها و کاهش نرخ جرایم برای تضمین حمایت جناحهای عربی وعده داده شده است.
روند رویداد
اواخر اکتبر ۲۰۲۶
شهروندان اسرائیل در نخستین انتخابات سراسری پس از حملات ۷ اکتبر به پای صندوقهای رأی رفتند که به پارلمانی بدون اکثریت مطلق و بنبست سیاسی انجامید.
اوایل نوامبر ۲۰۲۶
دیوان عالی اسرائیل ممنوعیت اعمالشده از سوی کمیته انتخابات علیه احزاب عربی را لغو کرد و امکان مشارکت کامل آنها را فراهم ساخت.
۴ نوامبر ۲۰۲۶
اسحاق هرتزوگ، رئیسجمهور اسرائیل، رایزنیهای رسمی خود را با جناحهای راهیافته به کنست برای سپردن مأموریت تشکیل دولت آغاز کرد.
۵ نوامبر ۲۰۲۶
فهرست مشترک عربی و حزب رعد رسماً گادی آیزنکوت را پیشنهاد کردند و شمار کرسیهای ائتلاف او را به ۶۷ رساندند.
- ائتلافسازان میانهرو
- استدلال میکنند که ایجاد اتحادی گسترده و عملگرایانه برای بازیابی ثبات نهادی و کنار زدن جناحهای ملیگرای افراطی ضروری است.
- عملگرایان عربتبار اسرائیل
- حمایت از آیزنکوت را مانوری تدافعی برای تضمین حقوق مدنی، تخصیص بودجههای شهری و حفاظت از جوامع اقلیت قلمداد میکنند.
- اپوزیسیون راستگرا
- معتقدند دولتی که به احزاب با اکثریت عرب متکی باشد، ذاتاً خطری امنیتی است و ماهیت صهیونیستی حکومت را تضعیف میکند.
دیدگاههایی که این گزارش پوشش نداده
- رأیدهندگان بلوک راست افراطی که احساس میکنند این همگرایی میانهروها و احزاب عربی آنها را به حاشیه رانده است.
- مقامهای تشکیلات خودگردان فلسطین که دگرگونی پویاییهای سیاسی در بیتالمقدس را نظاره میکنند.
منابع
[1]Arab Newsعملگرایان عربتبار اسرائیلEisenkot gains Arab Joint List backing to form Israeli government
مطالعه در Arab News →
[2]Middle East Eyeعملگرایان عربتبار اسرائیلArab-led Joint List says it will back Eisenkot to form Israel's next government
مطالعه در Middle East Eye →
[3]Middle East Monitorعملگرایان عربتبار اسرائیلArab Joint List formally recommends Eisenkot to form Israeli government, bringing tally to 67
مطالعه در Middle East Monitor →
[4]Ynetnewsائتلافسازان میانهروEisenkot secures 67 recommendations, nears mandate to form Israel's next government
مطالعه در Ynetnews →
[5]The Guardianائتلافسازان میانهروHerzog to meet Israeli election rivals as decision nears on path to power
مطالعه در The Guardian →
[6]i24NEWSاپوزیسیون راستگراRa'am recommends Eisenkot as Herzog challenges Abbas over Hamas
مطالعه در i24NEWS →
بیشتر در اخبار و سیاست
مشاهده همه →کاخ سفید
عقبنشینی ترامپ از پیشنهاد سخنگویی کاخ سفید به دانا وایت: «شوخی کردم»
7 منبع
دور زدن تحریمها
کانادا حکم اخراج امین یوسفیجم، افسر پیشین پلیس ایران را به اتهام دور زدن تحریمها صادر کرد
4 منبع
نهاد مرجعیت
درگذشت آیتالله شبیری زنجانی؛ پیامدهای ساختاری فقدان یک مرجع تقلید مستقل در قم
5 منبع
جامعه مدنی
چرا نهادهای مدنی قوی مهمتر از رهبران کاریزماتیک هستند؟
7 منبع
نظرات
هر زاویه. هر روز.
اخبار اخبار و سیاست با پوشش کامل منابع و تحلیل دیدگاهها، هر روز و رایگان.





