جهش ۱۱ پله‌ای املاک دبی در شاخص جهانی شفافیت؛ رتبه ۱۷ جهان بالاتر از سوئیس و کره جنوبی

شرط اساسی برای جذب سرمایه‌های کلان نهادی در بازار املاک، وجود داده‌های قابل اتکا و چارچوب‌های قانونی شفاف است؛ شرطی که دبی اکنون با قدرت آن را برآورده کرده است. بر اساس گزارش جدید «شاخص جهانی شفافیت املاک ۲۰۲۶» (GRETI) که توسط شرکت‌های JLL و LaSalle منتشر شده، دبی با جهشی ۱۱ پله‌ای نسبت به سال ۲۰۲۴، در جایگاه هفدهم جهان قرار گرفته است.[3]

این صعود چشمگیر، دبی را به عنوان تنها بازار در منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا (MENA) معرفی می‌کند که توانسته از دسته بازارهای «نیمه‌شفاف» خارج شده و رسماً به باشگاه بازارهای «شفاف» (Transparent) بپیوندد. اکنون دبی بالاتر از بازارهای معتبر و توسعه‌یافته‌ای مانند سوئیس، کره جنوبی، دانمارک، نروژ و ایتالیا ایستاده است و پس از بریتانیا، فرانسه، استرالیا و ایالات متحده، در میان برترین‌های جهان قرار دارد.[1][2]

موتور محرک این جهش تاریخی، دیجیتالی شدن بی‌سابقه خدمات دولتی و دسترسی آزاد به داده‌ها بوده است. اداره اراضی دبی (DLD) با ارائه رابط‌های برنامه‌نویسی کاربردی (API) باز، داده‌های معاملات روزانه، ثبت قراردادهای اجاره و گزارش‌های حسابرسی پروژه‌های در حال ساخت را بدون نیاز به پرداخت حق اشتراک در اختیار عموم قرار داده است. این سطح از دسترسی به اطلاعات، به خریداران خارجی اجازه می‌دهد تا پیش از هرگونه تصمیم‌گیری، تاریخچه دقیق ملک و قیمت‌های واقعی بازار را بررسی کنند.[1][3]

علاوه بر شفافیت داده‌ها، قوانین سخت‌گیرانه و سیستم‌های مالی یکپارچه نیز نقش کلیدی در این موفقیت داشته‌اند. سیستم صورت‌حساب «مُلاک» (Mollak) و استفاده از فناوری بلاک‌چین در ثبت اسناد مالکیت، فرآیند معاملات را به شدت ایمن کرده است. همچنین، بر اساس قوانین جدید، توسعه‌دهندگان موظفند پیش از پیش‌فروش هر پروژه، مالکیت ۱۰۰ درصدی زمین را در اختیار داشته و حداقل ۲۰ درصد از هزینه برآورد شده ساخت را در یک حساب امانی مسدود کنند.[1][3]

تاثیر این شفافیت بر حجم سرمایه‌گذاری‌ها کاملاً مشهود است. گزارش JLL نشان می‌دهد که بازارهای طبقه‌بندی شده در دسته‌های «بسیار شفاف» و «شفاف»، بیش از ۹۸ درصد از کل سرمایه‌های جهانی در بخش املاک را به خود جذب می‌کنند. در دو سال گذشته، حجم معاملات در شفاف‌ترین بازارهای جهان ۶۴ درصد افزایش یافته است که نشان‌دهنده تمایل شدید سرمایه‌گذاران به بازارهای قانون‌مند و قابل پیش‌بینی است.[2][3]

در کنار دبی، ابوظبی نیز با قرار گرفتن در رتبه ۳۳ جهان، پیشرفت قابل توجهی را ثبت کرده است. این موفقیت‌های منطقه‌ای نشان می‌دهد که کشورهای حاشیه خلیج فارس، با وجود تنش‌های ژئوپلیتیک، توانسته‌اند با تمرکز بر دیجیتالی‌سازی و اصلاحات ساختاری، اعتماد سرمایه‌گذاران بین‌المللی را جلب کنند. برای خریداران ایرانی و سایر سرمایه‌گذاران خارجی، این رتبه‌بندی جدید به معنای پایان دوران ابهام و آغاز فصلی است که در آن، هر درهم سرمایه‌گذاری شده توسط داده‌های شفاف محافظت می‌شود.[1][2]

یکی از مهم‌ترین شاخص‌هایی که دبی در آن بالاترین امتیاز را کسب کرده، «شفافیت فرآیند معاملات» است. با اجباری شدن قراردادهای الکترونیکی و صدور اسناد مالکیت دیجیتال یکپارچه، وضوح تسویه حساب‌های ملکی در ارزیابی سال ۲۰۲۶ نسبت به سال قبل ۱۴ درصد بهبود یافته است. این سرعت و دقت در ثبت مالکیت، دبی را در رقابت مستقیم با مراکز مالی سنتی جهان قرار می‌دهد؛ جایی که خریداران خارجی در شهرهایی مانند لندن یا سنگاپور با مالیات‌های سنگین تمبر و فرآیندهای طولانی انتقال سند مواجه هستند.[2][3]

در نهایت، این ارتقای رتبه تنها یک دستاورد آماری نیست، بلکه تغییر پارادایم در نحوه مدیریت ثروت است. در دورانی که هوش مصنوعی و تحلیل داده‌ها حرف اول را در تصمیم‌گیری‌های مالی می‌زنند (به طوری که بیش از ۹۰ درصد سرمایه‌گذاران نهادی اکنون از ابزارهای هوش مصنوعی استفاده می‌کنند)، بازاری که داده‌های پاک، دقیق و لحظه‌ای ارائه دهد، برنده رقابت خواهد بود. دبی با درک این واقعیت، زیرساخت‌های خود را به گونه‌ای بازطراحی کرده است که نه تنها سرمایه‌های سنتی، بلکه صندوق‌های ثروت ملی و سرمایه‌گذاران نهادی را نیز به سمت خود جذب کند.[1][3]