کمپین خرابکاری روسیه صنایع دفاعی اروپا را هدف قرار داده و آستانه ماده ۵ ناتو را به چالش می‌کشد

روسیه یک کمپین خرابکاری هماهنگ را علیه پیمانکاران دفاعی اروپا آغاز کرده است که از آتش‌سوزی، نفوذ سایبری و عوامل نیابتی برای مختل کردن جریان تسلیحات به اوکراین استفاده می‌کند. تشدید این حملات ناتو را مجبور کرده است تا رسماً در مورد این موضوع بحث کند که آیا مجموعه‌ای از حملات پنهان و زیر آستانه، یک حمله مسلحانه کافی برای فعال کردن ماده ۵، بند دفاع متقابل ائتلاف، محسوب می‌شود یا خیر.[1]

طی ماه گذشته، سازمان‌های اطلاعاتی در سراسر بریتانیا، آلمان و لهستان، اطلاعات نظامی روسیه را به مجموعه‌ای از حوادث در سایت‌های اصلی تولید تسلیحات مرتبط دانسته‌اند. این حوادث شامل آتش‌سوزی شدید در کارخانه قطعات پهپاد در برلین، از ریل خارج شدن یک قطار لجستیکی در شرق لهستان، و اختلال در شبکه‌های عملیاتی یک کارخانه مهمات بریتانیایی است.

مسکو به جای استقرار پرسنل یونیفرم‌پوش، به شبکه‌ای از عوامل نیابتی استخدام شده – که اغلب شامل چهره‌های جرایم سازمان‌یافته یا افراد محلی رادیکالیزه شده هستند که از طریق برنامه‌های پیام‌رسان رمزگذاری شده با آنها تماس گرفته شده – برای اجرای حملات تکیه کرده است. این استفاده عمدی از واسطه‌ها برای حفظ انکارپذیری معقول و نگه داشتن تجاوز درست زیر آستانه سنتی جنگ متعارف طراحی شده است.

این کمپین یک معضل ساختاری را برای رهبری ناتو در بروکسل ایجاد کرده است. ماده ۵ برای تهاجمات نظامی آشکار طراحی شده بود، نه برای یک جنگ سایه توزیع‌شده. تعریف اینکه چه زمانی اوج‌گیری اقدامات خرابکارانه پنهان برابر با یک حمله مسلحانه است، از نظر حقوقی و سیاسی مبهم باقی مانده و یک منطقه خاکستری ایجاد کرده است که کرملین فعالانه از آن برای آزمایش انسجام ائتلاف سوءاستفاده می‌کند.[1]

کشورهای عضو در مورد واکنش مناسب به شدت اختلاف نظر دارند. کشورهای جناح شرقی، به رهبری لهستان و کشورهای بالتیک، استدلال می‌کنند که این کمپین در حال حاضر یک حمله مستقیم به خاک ناتو محسوب می‌شود و مستلزم یک تلافی قاطع و جمعی است. آنها هشدار می‌دهند که عدم تعیین یک خط قرمز محکم، تنها تجاوزات بیشتر روسیه را به عمق قلمرو اروپا دعوت خواهد کرد.

در مقابل، ایالات متحده و آلمان خواستار احتیاط شده‌اند و انعطاف‌پذیری دفاعی و ضد اطلاعات را بر اعلام رسمی ماده ۵ ترجیح می‌دهند. مقامات در واشنگتن نگرانند که فعال کردن بند دفاع متقابل بر سر خرابکاری‌های نیابتی می‌تواند یک مارپیچ تشدیدکننده غیرقابل کنترل را آغاز کند و به طور بالقوه منجر به درگیری متعارف مستقیم بین قدرت‌های مجهز به سلاح هسته‌ای شود.[1]

بار فوری این وضعیت بر دوش صنایع دفاعی اروپا افتاده است، صنعتی که در حال حاضر برای برآورده کردن اهداف تولید هم برای ذخایر داخلی و هم برای کمک‌های نظامی اوکراین تحت فشار است. شرکت‌ها مجبور شده‌اند سرمایه قابل توجهی را به سمت امنیت فیزیکی و اقدامات ضد جاسوسی هدایت کنند، که این امر گسترش خطوط تولید و تحویل‌های حیاتی را کُند کرده است.[2]

وزرای دفاع ناتو قرار است اواخر این هفته در یک نشست اضطراری تشکیل جلسه دهند تا چارچوبی واحد برای انتساب و پاسخگویی به حملات ترکیبی ایجاد کنند. نتیجه احتمالاً تعیین خواهد کرد که آیا ائتلاف تعریف خود از دفاع جمعی را گسترش می‌دهد تا جنگ سایه را در بر گیرد، یا اینکه کشورهای عضو مجبور خواهند شد به صورت کاملاً انفرادی با کمپین خرابکاری کرملین مقابله کنند.[1]