لوفت‌هانزا با قرارداد ۱.۲ میلیارد یورویی، ۴۴.۹ درصد از سهام تپ ایر پرتغال را تصاحب کرد

شرط اساسی و الزام‌آور برای هرگونه ادغام در صنعت هوانوردی اروپا، تایید نهایی کمیسیون رقابت اتحادیه اروپا است که انحصار بازار را بررسی می‌کند. این شرط در حال حاضر در مرحله انتظار قرار دارد و روند بررسی آن ممکن است تا سال ۲۰۲۸ به طول انجامد.[2][3]

با این حال، پایه مالی یکی از مهم‌ترین واگذاری‌های هوانوردی قاره سبز اکنون تثبیت شده است. گروه هوانوردی لوفت‌هانزا روز چهارشنبه، ۲۲ مهر ۱۴۰۵ (۱۴ اکتبر ۲۰۲۶)، برنده مناقصه خرید ۴۴.۹ درصد از سهام شرکت هواپیمایی ملی پرتغال، تپ ایر پرتغال (TAP Air Portugal)، شد.[1][4]

این قرارداد با ارزش ۱.۲۰۱ میلیارد یورو، به ماه‌ها گمانه‌زنی درباره آینده این شرکت پایان داد. دولت پرتغال در نشست فوق‌العاده کابینه، پیشنهاد تمام‌نقدی لوفت‌هانزا را به پیشنهاد رقیب یعنی گروه ایرفرانس-کی‌ال‌ام (Air France-KLM) ترجیح داد.[2][4][5]

این تصمیم، گامی کلیدی در مسیر خصوصی‌سازی شرکتی است که در دوران همه‌گیری کووید-۱۹ با کمک‌های دولتی از ورشکستگی نجات یافته بود. لوئیس مونته‌نگرو، نخست‌وزیر پرتغال، درباره دلیل این انتخاب توضیح داد و بر برتری مالی پیشنهاد آلمان‌ها تاکید کرد.[3][5]

مونته‌نگرو گفت: «پیشنهاد مالی لوفت‌هانزا ۱۶ درصد بالاتر از پیشنهاد رقیب است و درجه عدم قطعیت کمتری به همراه دارد. ما رشد تپ را تضمین می‌کنیم؛ رشدی در ناوگان، مسافران، مقاصد و اتصالات.»[4][5]

بر اساس ساختار این توافق، لوفت‌هانزا ۴۴.۹ درصد از سهام را در اختیار می‌گیرد و ۵ درصد دیگر برای خرید توسط بیش از ۹ هزار کارمند تپ اختصاص یافته است. در صورتی که کارمندان تمام این سهم را خریداری نکنند، سهم لوفت‌هانزا می‌تواند تا سقف ۴۹.۹ درصد افزایش یابد.[1][3][5]

توسعه ناوگان و هاب لیسبون

این واگذاری تنها یک انتقال مالکیت نیست، بلکه تپ ایر پرتغال را به عنوان یک گره استراتژیک به شبکه چند‌هابی لوفت‌هانزا متصل می‌کند. لوفت‌هانزا در حال حاضر مالکیت شرکت‌های سوئیس، آسترین ایرلاینز، بروکسل ایرلاینز و سهمی در ایتا ایرویز (ITA Airways) ایتالیا را در اختیار دارد.[1][5]

ارزش اصلی تپ برای لوفت‌هانزا، موقعیت جغرافیایی لیسبون و شبکه پروازی گسترده آن به آمریکای جنوبی و آفریقا است. تپ با پرواز به ۱۶ مقصد در آمریکای مرکزی و جنوبی، به ویژه برزیل، و ۱۴ مقصد در آفریقا، تسلط لوفت‌هانزا را در مسیرهای اقیانوس اطلس جنوبی به شدت تقویت می‌کند.[2][5]

برای پشتیبانی از این یکپارچگی، لوفت‌هانزا متعهد به توسعه زیرساخت‌های فیزیکی تپ شده است. طبق این توافق، ناوگان تپ از ۱۰۱ فروند هواپیمای فعلی به ۱۱۷ فروند تا سال ۲۰۳۵ افزایش خواهد یافت.[6]

پس از افتتاح فرودگاه جدید لیسبون، این تعداد به ۱۳۰ فروند خواهد رسید. همچنین، لوفت‌هانزا قول داده است که پس از سال ۲۰۳۰، تا هشت فروند هواپیمای پهن‌پیکر ایرباس A350-900 را به ناوگان تپ اضافه کند تا ظرفیت مسیرهای دوربرد آن ارتقا یابد.[6]

علاوه بر توسعه ناوگان، لوفت‌هانزا متعهد به سرمایه‌گذاری‌های محلی در پرتغال شده است. حفظ اتصال پروازی تپ به جزایر پرتغال، ایجاد زیرساخت‌های آموزشی و حفظ مشاغل و توافق‌نامه‌های جمعی فعلی کارمندان، از جمله شروطی بود که کفه ترازو را به نفع این شرکت سنگین کرد.[6]

پویایی رقابت در هوانوردی اروپا

پیشنهاد گروه ایرفرانس-کی‌ال‌ام برای خرید این سهام، ۱.۰۳۸ میلیارد یورو بود که بخشی از آن به صورت سهام شرکت مادر پرداخت می‌شد. دولت پرتغال به دلیل نوسانات احتمالی ارزش سهام و ابهامات موجود، پیشنهاد تمام‌نقدی لوفت‌هانزا را که ارزش کل تپ را ۲.۵۵ میلیارد یورو برآورد می‌کرد، منطقی‌تر ارزیابی کرد.[4][5]

تپ ایر پرتغال سال گذشته میلادی با جابه‌جایی ۱۶.۷ میلیون مسافر، سود خالصی معادل ۴.۱ میلیون یورو ثبت کرد. با این حال، افزایش هزینه‌های سوخت در نیمه نخست سال جاری میلادی، این شرکت را با کسری ۹۹ میلیون یورویی مواجه کرده بود که نیاز به یک شریک قدرتمند را تسریع کرد.[3][5]

تاریخچه خصوصی‌سازی تپ پر از چالش بوده است. دو تلاش قبلی دولت پرتغال در سال‌های ۱۹۹۸ و ۲۰۱۵ برای واگذاری این شرکت با شکست مواجه شد و در نهایت دولت مجبور به بازپس‌گیری مالکیت آن گردید. اکنون، با ورود لوفت‌هانزا، به نظر می‌رسد این چرخه به یک ثبات ساختاری رسیده است.[3][5]

این معامله بخشی از روند گسترده‌تر یکپارچه‌سازی در صنعت هوانوردی اروپا است. در شرایطی که گروه آی‌ای‌جی (IAG) و ایرفرانس-کی‌ال‌ام در حال گسترش شبکه‌های خود هستند، لوفت‌هانزا با تصاحب ایتا ایرویز و اکنون تپ، در حال ایجاد یک کمربند قدرتمند در جنوب اروپا است.[1][6]

مدیریت عملیاتی و چشم‌انداز آینده

یکی از نکات قابل توجه این قرارداد، واگذاری کامل مدیریت اجرایی و عملیاتی تپ به لوفت‌هانزا است. با وجود اینکه دولت پرتغال همچنان سهامدار اکثریت محسوب می‌شود، کنترل هدایت شرکت به شریک آلمانی سپرده شده است تا استانداردهای شبکه لوفت‌هانزا در آن پیاده‌سازی شود.[4][5]

تپ ایر پرتغال همچنان به عنوان یکی از اعضای ائتلاف استار الاینس (Star Alliance) باقی خواهد ماند. این موضوع یک مزیت سیستمی برای لوفت‌هانزا است که خود از بنیان‌گذاران این ائتلاف به شمار می‌رود و از انتقال تپ به ائتلاف رقیب یعنی اسکای‌تیم (SkyTeam) جلوگیری می‌کند.[1][5]

در نهایت، انتظار می‌رود که دولت پرتغال تا سال ۲۰۲۸ روند خصوصی‌سازی کامل تپ را به پایان برساند. لوفت‌هانزا از هم‌اکنون تمایل خود را برای خرید ۵۰.۱ درصد باقی‌مانده سهام در آینده ابراز کرده است، گامی که معماری هوانوردی اروپا را بیش از پیش متمرکز خواهد کرد.[2][3][6]