سطح بالای تیروزین با کاهش طول عمر مردان مرتبط است

در ۶ سپتامبر ۲۰۲۶، پژوهشگران دانشگاه هنگ‌کنگ و دانشگاه جورجیا جزئیات یافته‌های یک تحلیل ژنتیکی عظیم را منتشر کردند که نشان می‌داد بالا بودن سطح اسید آمینه تیروزین در خون، با کوتاه‌تر شدن عمر مردان گره خورده است. این داده‌ها که از پرونده سلامت بیش از ۲۷۰ هزار نفر در «بیوبانک بریتانیا» (UK Biobank) استخراج شده، فاش کرد مردانی که به‌طور ژنتیکی غلظت تیروزین بالاتری در خونشان دارند، به‌طور میانگین نزدیک به یک سال کمتر از مردانی با سطح طبیعی این ماده زندگی می‌کنند.[1][3]

این یافته‌ها متغیر بسیار دقیقی را وارد دنیای علم طول عمر و رژیم‌های محدودکننده پروتئین می‌کند. اگر به بشقاب غذای روزانه‌تان نگاه کنید، تیروزین را که یک اسید آمینه غیرضروری است، به‌وفور در غذاهای پرپروتئینی مثل لبنیات، گوشت و تخم‌مرغ پیدا می‌کنید. علاوه بر این، تیروزین به‌صورت مکمل‌های مستقل برای تقویت تمرکز و عملکرد ذهنی در قفسه داروخانه‌ها به فروش می‌رسد. تا پیش از این، دقیقا مشخص نبود کدام اسیدهای آمینه نقش اصلی را در ارتباط بین مصرف پروتئین و طول عمر انسان بازی می‌کنند.[1][4][5]

تیم تحقیق برای اینکه بتواند اثر خالص تیروزین را جدا کند، به سراغ روشی آماری به نام «تصادفی‌سازی مندلی» رفت؛ روشی که از تفاوت‌های ژنتیکی استفاده می‌کند تا بفهمد آیا یک ارتباط مشاهده‌شده واقعا علت و معلولی است یا صرفا یک تصادف. آن‌ها در نگاه اول به داده‌های مشاهداتی متوجه شدند که هم تیروزین و هم پیش‌ساز آن یعنی «فنیل‌آلانین»، با خطر بیشتر مرگ زودهنگام ارتباط دارند.[1][4]

اما وقتی دانشمندان در یک تحلیل چندمتغیره، اثرات هم‌پوشان این دو اسید آمینه را کنترل کردند، ورق برگشت. نویسندگان در یافته‌های منتشرشده خود نوشتند: «پس از کنترل اثر تیروزین، فنیل‌آلانین هیچ ارتباطی با طول عمر در مردان یا زنان نشان نداد.» در مقابل، تیروزین به‌طور مداوم و مشخصا در مردان، به سمت کاهش امید به زندگی اشاره داشت. مدل‌سازی ژنتیکی تخمین زد که این کاهش برای مردانی با سطح بالای تیروزین، دقیقا ۰.۹۱ سال از عمرشان است.[3][4]

تفاوت جنسیتی در این داده‌ها بسیار چشمگیر است. پژوهشگران در مدل‌های تحلیلی مختلف، هیچ اثر معنادار یا پایداری از تیروزین بر طول عمر زنان پیدا نکردند. نویسندگان این مطالعه به این نکته اشاره کردند که مردان به‌طور طبیعی سطح تیروزین در گردش بالاتری نسبت به زنان دارند؛ یک تفاوت پایه‌ای که شاید بتواند تا حدی شکاف جنسیتی گسترده‌تر در امید به زندگی انسان‌ها را توضیح دهد.[1][4]

مکانیسم بیولوژیکی دقیقی که تیروزین را به کوتاه‌تر شدن عمر مردان وصل می‌کند، هنوز در دست بررسی فعال است. تیم تحقیق این فرضیه را مطرح کرد که مقاومت به انسولینِ ناشی از تیروزین، می‌تواند عامل اصلی این ماجرا باشد. مقاومت به انسولین (حالتی که در آن سلول‌ها به هورمون تنظیم‌کننده قند خون واکنش کمتری نشان می‌دهند) یک عامل خطر شناخته‌شده برای چندین بیماری مزمن و مرتبط با افزایش سن است و اثرات متفاوت آن بر سلامت متابولیک مردان و زنان پیش‌تر ثابت شده است.[3][5]

تیروزین همچنین به‌عنوان یک بلوک سازنده اساسی برای انتقال‌دهنده‌های عصبی مانند دوپامین، اپی‌نفرین و نوراپی‌نفرین عمل می‌کند که خلق‌وخو و واکنش بدن به استرس را تنظیم می‌کنند. از آنجا که این مواد شیمیایی مغز تعامل نزدیکی با سلامت متابولیک و مسیرهای استرس دارند، بالا بودن مداوم آن‌ها از نظر تئوری می‌تواند در درازمدت بهای سنگینی برای فیزیولوژی مردان به همراه داشته باشد، هرچند این مطالعه این مسیر دقیق را تایید نکرده است.[4][5]

این نتایج بلافاصله سوالات مهمی را برای صنعت مکمل‌های غذایی ایجاد می‌کند؛ جایی که تیروزین با تبلیغات فراوان به‌عنوان یک تقویت‌کننده شناختی به فروش می‌رسد. پژوهشگران تاکید کردند که تحلیل آن‌ها سطح تیروزین در گردش طبیعی بدن را اندازه‌گیری کرده است، نه تاثیر مستقیم مصرف کوتاه‌مدت مکمل‌ها را. در نتیجه، این داده‌ها به‌صراحت ثابت نمی‌کنند که خوردن یک قرص تیروزین، عمر فرد را کوتاه می‌کند.[1][4]

با این حال، یافته‌ها نشان می‌دهند افرادی که به‌طور طبیعی غلظت تیروزین بالایی در بدنشان دارند، ممکن است با ایجاد تغییرات هدفمند در برنامه غذایی خود، به سلامتشان کمک کنند. نویسندگان به محدود کردن مصرف پروتئین به‌عنوان یک استراتژی بالقوه برای کاهش مواجهه با تیروزین اشاره کردند؛ توصیه‌ای که با مطالعات گسترده‌تر روی حیوانات هم‌خوانی دارد، جایی که رژیم‌های کم‌پروتئین با موفقیت توانسته‌اند طول عمر را افزایش دهند.[1][4]

در قدم‌های بعدی، تیم تحقیق قصد دارد این ارتباطات را در جمعیت‌های متنوعی خارج از گروه «بیوبانک بریتانیا» نیز اعتبارسنجی کند. اما در حال حاضر، این داده‌ها یک ارتباط ژنتیکی واضح را بین یک اسید آمینه رایج و طول عمر مردان تثبیت می‌کند و یک هدف متابولیک مشخص را برای مداخلات ضدپیری در آینده پیش روی ما می‌گذارد.[3][4]