تدوین نقشه پهنه‌بندی خطر سیل در تهران و شناسایی بیمارستان‌های در معرض آسیب

رئیس سازمان پیشگیری و مدیریت بحران شهر تهران در اواخر شهریور ۱۴۰۵ اعلام کرد که نقشه پهنه‌بندی خطر سیل برای پایتخت تهیه شده است. این اقدام بخشی از یک برنامه جامع است که با هدف ارتقای سطح آمادگی کلان‌شهر تهران در برابر بارش‌های حدی پاییز تدوین شده و اکنون در مراحل پایانی و نهایی‌سازی قرار دارد.[1]

یکی از محورهای کلیدی در این برنامه جدید، تمرکز بر حفظ پایداری زیرساخت‌های حیاتی در زمان وقوع بحران است. در همین راستا، مدیریت شهری اقدام به شناسایی دقیق بیمارستان‌ها و مراکز درمانی مستقر در مناطق پرخطر کرده است تا از اختلال در روند امدادرسانی در صورت وقوع آب‌گرفتگی‌های گسترده جلوگیری شود.[1]

مقامات شهری تاکید دارند که تهران در مقایسه با سایر شهرهای کشور، سطح آمادگی بالاتری برای مواجهه با سیلاب‌های احتمالی پیدا کرده است. تدوین نقشه پهنه‌بندی به مدیران این امکان را می‌دهد که به جای واکنش‌های انفعالی پس از وقوع حادثه، منابع و تجهیزات پیشگیرانه را به صورت هدفمند در نقاط دارای بالاترین ریسک مستقر کنند.[1]

ضرورت این برنامه‌ریزی‌ها زمانی آشکارتر می‌شود که به خصوصیات مورفولوژیک و جغرافیایی پایتخت توجه کنیم. تهران در کوهپایه‌های جنوبی البرز واقع شده و وجود روددره‌های متعدد مشرف به شهر، پتانسیل طبیعی بالایی برای هدایت سریع روان‌آب‌ها به سمت بافت شهری و ایجاد سیلاب‌های ناگهانی فراهم کرده است.[2]

با نزدیک شدن به فصل پاییز، متخصصان هواشناسی هشدارهای متعددی درباره تغییرات اقلیمی و احتمال بروز پدیده ال‌نینو صادر کرده‌اند. این الگوهای جوی می‌توانند منجر به بارش‌های شدید و متمرکز در بازه‌های زمانی کوتاه شوند که ظرفیت شبکه جمع‌آوری آب‌های سطحی پایتخت را به شدت تحت فشار قرار می‌دهند.[2]

در سطح کلان‌تر و فراتر از مدیریت شهری، نهادهای نظارتی نیز وارد عمل شده‌اند. معاون نظارت و بازرسی امور اقتصادی سازمان بازرسی کل کشور با ارسال هشداری رسمی به وزارت نیرو، خواستار اتخاذ تمهیدات پیشگیرانه جدی در سطح ملی برای مقابله با سیلاب‌های احتمالی در ماه‌های پیش‌رو شده است.[3]

در این ابلاغیه نظارتی، از وزارت نیرو و شرکت‌های تابعه آن خواسته شده است تا با قید فوریت نسبت به بازنگری در پروتکل‌های مدیریت مخازن سدها اقدام کنند. کنترل دقیق حجم آب ذخیره‌شده در سدها پیش از آغاز بارش‌های سنگین، یکی از موثرترین روش‌ها برای مهار سیلاب‌های بالادست محسوب می‌شود.[3]

علاوه بر مدیریت سدها، سازمان بازرسی کل کشور بر لزوم لایروبی مستمر و پاکسازی بستر رودخانه‌ها تاکید کرده است. تقویت آمادگی عملیاتی متناسب با شرایط اقلیمی و جغرافیایی هر منطقه، حلقه تکمیلی این زنجیره است که می‌تواند تاب‌آوری سیستم‌های شهری و برون‌شهری را در برابر شوک‌های اقلیمی پاییز ۱۴۰۵ تضمین کند.[3]