ضرب‌الاجل ۳۰ سپتامبر برای سایبرکب تسلا: آیا خودروی بدون فرمان با استانداردهای ایمنی آمریکا مطابقت دارد؟

در دهم سپتامبر ۲۰۲۶، اداره ملی ایمنی ترافیک بزرگراه‌های آمریکا (NHTSA) با صدور یک «دستور ویژه»، تحقیقات خود درباره سایبرکب تسلا را وارد مرحله‌ای حقوقی و الزام‌آور کرد. بر اساس این دستور، تسلا موظف است تا ۳۰ سپتامبر تحت سوگند به ۲۱ پرسش دقیق پاسخ دهد و ثابت کند که چگونه خودرویی بدون فرمان، پدال ترمز و آینه‌های جانبی می‌تواند با استانداردهای ایمنی فدرال (FMVSS) مطابقت داشته باشد.[1][2]

این تشدید نظارت‌ها درست چند روز پس از آن رخ داد که تسلا در ۳ سپتامبر ۲۰۲۶، خدمات تجاری رباتاکسی خود را با حدود ۴۵ دستگاه سایبرکب در خیابان‌های آستین، تگزاس آغاز کرد.

در خلاصه گزارش آغازین این آژانس آمده است: «در ۳ سپتامبر ۲۰۲۶، تسلا استقرار تجاری خود را با تعداد کمی از خودروهای سایبرکب در آستین، تگزاس آغاز کرد.» در حالی که مسافران اکنون می‌توانند از طریق اپلیکیشن تسلا این خودروها را کرایه کنند، نهادهای نظارتی در همان روز نخست، پرونده حسابرسی AQ26002 را برای بررسی ادعای تسلا باز کردند.[2][3][5][6]

هسته اصلی این مناقشه، روشی است که تسلا برای قانونی کردن حضور سایبرکب در خیابان‌ها انتخاب کرده است. در ایالات متحده، خودروسازان پیش از فروش، محصولات خود را «خوداظهاری» (Self-certify) می‌کنند. تسلا نیز با همین روش اعلام کرد که سایبرکب تمام استانداردهای لازم را داراست.

اما مشکل اینجاست که قوانین فعلی بر اساس حضور یک راننده انسانی نوشته شده‌اند. NHTSA در این دستور با استناد به متن قانون به تسلا هشدار داده است: «هیچ شخصی مجاز به صدور این گواهینامه نیست، اگر با اعمال دقت معقول، دلیلی داشته باشد که بداند این گواهینامه در یک جنبه اساسی نادرست یا گمراه‌کننده است.»[1][4]

برای خریداران و سرمایه‌گذارانی که رویای کسب درآمد غیرفعال از طریق خرید سایبرکب و افزودن آن به ناوگان رباتاکسی تسلا را در سر می‌پرورانند، این ضرب‌الاجل نظارتی معنای بسیار ملموسی دارد. اگر NHTSA استدلال‌های تسلا را نپذیرد، این شرکت نمی‌تواند سایبرکب را به تولید انبوه برساند. در این سناریو، تسلا مجبور خواهد شد مانند شرکت زوکس (Zoox) متعلق به آمازون، درخواست معافیت موقت (Part 555) بدهد؛ معافیتی که تولید این خودروها را به تنها ۲۵۰۰ دستگاه در سال محدود می‌کند.[1][7]

این محدودیت ۲۵۰۰ دستگاهی دقیقاً همان دلیلی است که تسلا مسیر پرخطر خوداظهاری را انتخاب کرد. رقبایی مانند وایمو (Waymo) که خودروهایشان دارای فرمان و پدال هستند، با چنین سقف تولیدی مواجه نیستند و زوکس نیز با پذیرش این محدودیت، مجوز فعالیت خود را تا سال ۲۰۲۸ دریافت کرده است. اما تسلا که قصد دارد میلیون‌ها سایبرکب تولید کند، روی این موضوع شرط بسته است که داده‌های حاصل از بیش از یک میلیون مایل رانندگی بدون نظارت، ثابت می‌کند نرم‌افزار می‌تواند جایگزین ایمن‌تری برای کنترل‌های فیزیکی باشد.[7]

دستور ویژه NHTSA از تسلا می‌پرسد که آیا در زمان دریافت تاییدیه‌های اولیه، از کنترل‌های فیزیکی موقت برای هدایت خودرو استفاده شده است یا خیر. قوانین فدرال صراحتاً حذف تجهیزات ایمنی الزامی را پس از تایید خودرو ممنوع کرده‌اند. اگر تسلا نتواند پاسخ‌های قانع‌کننده‌ای ارائه دهد، علاوه بر خطر توقف توسعه ناوگان، با جریمه‌های مدنی تا سقف ۱۳۹ میلیون دلار و پیامدهای کیفری ناشی از اظهارات خلاف واقع تحت سوگند روبرو خواهد شد.[2][4]

برای مصرف‌کننده نهایی، این وضعیت نشان می‌دهد که سایبرکب در حال حاضر بیشتر یک آزمایش زنده در مقیاس کوچک است تا یک محصول نهایی آماده تحویل. با وجود اینکه تسلا از فناوری‌های پیشرفته‌ای مانند قالب‌گیری تزریقی واکنشی برای کاهش هزینه‌های تولید بدنه استفاده کرده است، اما تا زمانی که گره کور مقررات فدرال باز نشود، رویای خرید یک رباتاکسی ارزان‌قیمت و بدون فرمان برای استفاده شخصی یا تجاری در هاله‌ای از ابهام باقی خواهد ماند.[3][6]

اکنون همه نگاه‌ها به پاسخ تسلا در پایان ماه سپتامبر دوخته شده است. این پاسخ نه تنها سرنوشت سایبرکب در آستین را مشخص می‌کند، بلکه می‌تواند رویه قانونی جدیدی برای تمام خودروهای کاملاً خودران در ایالات متحده ایجاد کند. اینکه آیا قوانین دهه‌های گذشته می‌توانند خود را با ماشینی که نیازی به راننده ندارد تطبیق دهند، سوالی است که پاسخ آن در روزهای آینده روشن خواهد شد.[1][3]