اجرای نخستین توافق لجستیک دفاعی ژاپن و فیلیپین در رزمایش مشترک

وزارت دفاع ژاپن و نیروهای مسلح فیلیپین اکنون این اختیار را دارند که بدون نیاز به تاییدیه مجدد، تجهیزات و سوخت نظامی یکدیگر را در شرایط بحرانی تامین کنند. این دو کشور در گام بعدی خود، استقرار طولانی‌مدت نیروها را در پایگاه‌های یکدیگر ارزیابی خواهند کرد.[1][2]

این توانمندی جدید روز یکشنبه، چهارم اکتبر ۲۰۲۶، در جریان رزمایش مشترک «دوشین-بایانیهان ۶-۲۶» به صورت عملی به اجرا درآمد. در این رویداد، نیروی هوایی فیلیپین برای نخستین بار به یک فروند هواپیمای نظامی ژاپنی سوخت‌رسانی کرد.[1]

این اقدام، نخستین اجرای عملی «توافقنامه اکتساب و خدمات متقابل» میان توکیو و مانیل محسوب می‌شود. این پیمان که در ماه ژانویه امضا شده بود، از ۲۲ اوت سال جاری میلادی رسما حالت اجرایی به خود گرفت.[1][2]

شینجیرو کویزومی، وزیر دفاع ژاپن، در یک نشست خبری اهمیت این رویداد را فراتر از یک تمرین نظامی ساده توصیف کرد. او این اقدام را نشانه‌ای از ارتقای سطح همکاری‌های دوجانبه دانست.[1]

کویزومی در این باره گفت: «نخستین کاربرد توافقنامه خدمات متقابل، گامی مهم به شمار می‌رود و نماد این است که همکاری‌های دفاعی میان دو کشور وارد مرحله جدیدی شده است.»[1][2]

معماری جدید لجستیک منطقه‌ای

این رزمایش شش‌روزه که تا نهم اکتبر ادامه دارد، در پایگاه‌های هوایی کلیدی و فرودگاه‌های غیرنظامی در مناطق لوزون و ویسایاس در حال برگزاری است. تمرکز اصلی این عملیات، امدادرسانی بشردوستانه و واکنش به بلایای طبیعی است.[1][2]

نیروی هوایی ژاپن یک فروند هواپیمای ترابری نظامی KC-130H به همراه ۴۲ نیروی متخصص از فرماندهی پشتیبانی هوایی خود را به این رزمایش اعزام کرده است. در مقابل، فیلیپین نیز با ۱۶۰ نیروی عملیاتی و هواپیماهای C-130H در این تمرینات مشارکت دارد که مجموع پرسنل را به ۲۰۲ نفر می‌رساند.[2][3]

سرهنگ شیباتا تاکهیرو، فرمانده نیروهای ژاپنی در این رزمایش، تاکید کرد که این تمرینات فرصتی بی‌نظیر برای اجرای عملی توافقنامه‌های جدید فراهم کرده است. او هدف اصلی را افزایش هماهنگی در شرایط بحرانی عنوان کرد.[3]

تاکهیرو اظهار داشت: «هدف ما ارتقای توانمندی‌های امدادرسانی و واکنش به بلایای طبیعی در هر دو کشور و همچنین تقویت همکاری‌های میدانی با نیروی هوایی فیلیپین است.»[3]

بر اساس اسناد منتشر شده توسط ستاد هوایی ژاپن، این تمرینات شامل پرتاب محموله از ارتفاع پایین، بارگیری و تخلیه سریع، و نشست و برخاست با استفاده از دوربین‌های دید در شب است. این مهارت‌ها برای مناطق آسیب‌دیده حیاتی هستند.[2][3]

استقلال عملیاتی در شرایط بحران

سرهنگ آلوین جی کاپینگیان، سخنگوی نیروی هوایی فیلیپین، به تجربیات تلخ گذشته اشاره کرد. او یادآور شد که در زمان وقوع طوفان یولاندا در سال ۲۰۱۳، باندهای فرودگاه‌ها مسدود شده بودند و امکان فرود هواپیماهای امدادی وجود نداشت.[3]

کاپینگیان در یک نشست خبری گفت: «این فعالیت‌ها به ما اجازه می‌دهد تا مهارت‌ها و رویه‌های خود را صیقل دهیم و نه تنها نحوه کار خود، بلکه نحوه همکاری با شرکایمان را بهبود بخشیم.»[3]

توافقنامه خدمات متقابل به این دو ارتش اجازه می‌دهد تا به جای اتکا به خطوط تامین مجزا، یکدیگر را در میدان عملیات پشتیبانی کنند. این امر سرعت واکنش به بحران‌ها را به شدت افزایش می‌دهد.

بر اساس مفاد این توافقنامه، نیروهای مسلح دو کشور می‌توانند در جریان تمرینات مشترک، ماموریت‌های حفظ صلح سازمان ملل و عملیات‌های امدادی، اقلامی نظیر غذا، آب، سوخت، قطعات یدکی و خدمات پزشکی را بدون تشریفات پیچیده گمرکی مبادله کنند.[1][2]

این پیمان لجستیکی در کنار «توافقنامه دسترسی متقابل» قرار می‌گیرد که پیش‌تر اجرایی شد. توافقنامه دسترسی متقابل، چارچوب قانونی لازم برای حضور نیروهای نظامی یک کشور در خاک کشور دیگر را فراهم می‌کند.[1]

به گفته مقامات نظامی، ترکیب این دو توافقنامه به ژاپن اجازه داده است تا هواپیماهای خود را برای مدت طولانی‌تری در فیلیپین مستقر کند. این سطح از دسترسی، پیش از این تنها برای نیروهای آمریکایی فراهم بود.[3]

پیامدهای ژئوپلیتیک در ایندو-پاسیفیک

گسترش روابط دفاعی میان مانیل و توکیو، بخشی از یک روند بزرگتر در منطقه هند و اقیانوس آرام است. کشورهای منطقه در حال ایجاد شبکه‌ای از توافق‌های دوجانبه هستند تا وابستگی خود را به یک قدرت واحد کاهش دهند.

دریای فیلیپین غربی، که بخش‌هایی از این رزمایش در مجاورت آن برگزار می‌شود، به یکی از نقاط اصلی تنش‌های ژئوپلیتیک تبدیل شده است. مانیل در ماه‌های اخیر با چالش‌های متعددی در زمینه تامین امنیت خطوط دریایی خود مواجه بوده است.[1]

وزارت دفاع ملی فیلیپین اعلام کرده است که این توافقنامه‌ها، قابلیت همکاری متقابل را به شدت افزایش می‌دهند. این نهاد تاکید دارد که تامین کارآمد و هماهنگ تجهیزات، کلید موفقیت در عملیات‌های مشترک آینده خواهد بود.[1][2]

واژه «دوشین» در زبان ژاپنی به معنای «هم‌فکری» است و «بایانیهان» در زبان فیلیپینی مفهوم «حمایت متقابل» را می‌رساند. این نام‌گذاری، نشان‌دهنده استراتژی بلندمدت دو کشور برای ایجاد یک بلوک امنیتی پایدار است.[1][2]

با پایان یافتن این رزمایش در نهم اکتبر، ارتش‌های دو کشور داده‌های عملیاتی خود را برای بهینه‌سازی پروتکل‌های لجستیکی تحلیل خواهند کرد. گام بعدی، گسترش این تمرینات به عملیات‌های دریایی پیچیده‌تر خواهد بود.[1][3]