ورود فلاویو بولسونارو به میامی پس از شکست انتخاباتی و سرپیچی از دستور دیوان عالی برزیل

فلاویو بولسونارو، سناتور برزیلی و نامزد شکست‌خورده انتخابات ریاست‌جمهوری، صبح روز چهارشنبه ۲۸ اکتبر ۲۰۲۶ با یک پرواز اختصاصی وارد شهر میامی در ایالت فلوریدا شد. او پس از شکست در برابر لوئیس ایناسیو لولا دا سیلوا، با نادیده گرفتن ضرب‌الاجل دیوان عالی برزیل برای تحویل گذرنامه‌هایش، کشور را ترک کرد.[1][2]

خروج ناگهانی این سیاستمدار ۴۵ ساله، تنها چند روز پس از برگزاری دور دوم انتخابات ریاست‌جمهوری در ۲۵ اکتبر رخ داد. به گفته مقامات اداره مهاجرت آرژانتین، بولسونارو سه‌شنبه شب به همراه همسر و دو دخترش از طریق مرز زمینی وارد آرژانتین شد و سپس با یک جت خصوصی به اکوادور و در نهایت به آمریکا پرواز کرد.[6]

این سفر در حالی انجام شد که الکساندر دو مورائس، قاضی دیوان عالی برزیل، روز دوشنبه به بولسونارو ۲۴ ساعت فرصت داده بود تا گذرنامه‌های عادی و دیپلماتیک خود را به پلیس فدرال تحویل دهد. این دستور در چارچوب تحقیقاتی درباره ارتباط مالی او با یک وکیل متهم به پول‌شویی صادر شده بود.[2][6]

فلاویو بولسونارو روز دوشنبه در یک پیام ویدیویی گفته بود: «من هرگز قصد ترک کشور را نداشته‌ام و از خود در برابر این مضحکه دفاع خواهم کرد.» اما تنها چند ساعت پس از این اظهارات، او و خانواده‌اش در مسیر خروج مخفیانه از برزیل بودند.[2][4]

واکنش تند برازیلیا و استقبال واشنگتن

فرار بولسونارو با واکنش شدید لولا دا سیلوا، رئیس‌جمهور منتخب برزیل، مواجه شد. لولا در مراسم جشن تولد ۸۱ سالگی خود در برازیلیا، این اقدام را «شرم‌آور» خواند و تأکید کرد کسی که مخفیانه کشورش را ترک می‌کند، حتماً چیزی برای پنهان کردن دارد.[4]

لولا با کنایه به روابط نزدیک خانواده بولسونارو با واشنگتن گفت: «این طبیعت خانواده بولسونارو است؛ برزیل وطن دوم آنهاست و وطن اولشان نوکری برای ایالات متحده است.» این اظهارات نشان‌دهنده عمق شکاف سیاسی در برزیل پس از یک انتخابات دوقطبی است.[5]

در سوی دیگر، یک مقام ارشد وزارت خارجه آمریکا تأیید کرد که واشنگتن برای بولسونارو و خانواده‌اش ویزای ورود صادر کرده است. دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا و متحد نزدیک خانواده بولسونارو، نیز روز چهارشنبه به خبرنگاران گفت که با ورود این سناتور برزیلی به ایالات متحده کاملاً موافق است.[3]

ترامپ که پیش‌تر بدون ارائه مدرک، انتخابات برزیل را «تقلب‌آمیز» خوانده بود، افزود: «من فکر می‌کنم آنها انسان‌های خوبی هستند. انتخابات بسیار عجیب بود و به نظر من اتفاق وحشتناکی افتاد.» این موضع‌گیری می‌تواند به تنش‌های دیپلماتیک میان دو کشور پرجمعیت قاره آمریکا دامن بزند.[2][3]

پرونده‌های قضایی و لغو گذرنامه‌ها

پلیس فدرال برزیل پس از پایان مهلت مقرر در صبح سه‌شنبه، گذرنامه‌های برزیلی و دیپلماتیک فلاویو بولسونارو را در سیستم‌های خود باطل کرد. با این حال، گزارش‌ها نشان می‌دهد که او از سال ۲۰۲۳ دارای تابعیت و گذرنامه ایتالیایی است و احتمالاً با استفاده از همان مدارک از مرز عبور کرده است.[1][4]

تحقیقات دیوان عالی برزیل بر روی ارتباطات مالی بولسونارو با ویلر توماز، وکیلی که متهم به پول‌شویی بیش از یک میلیارد دلار است، متمرکز است. قاضی مورائس در حکم محرمانه خود به «خطر فرار» و «منابع مالی قابل توجه» بولسونارو به عنوان دلایل اصلی ضبط گذرنامه‌ها اشاره کرده بود.[2][6]

علاوه بر این پرونده، دیوان عالی برزیل دستور داده است تا تحقیقات جداگانه‌ای درباره احتمال تأمین مالی غیرقانونی کارزار انتخاباتی بولسونارو از سوی منابع خارجی آغاز شود. این تحقیقات شامل بررسی ارتباطات احتمالی با شبکه حامیان مالی جی.دی. ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، می‌شود.[2]

خروج فلاویو بولسونارو یادآور اقدام مشابه پدرش، ژائیر بولسونارو است که پس از شکست در انتخابات سال ۲۰۲۲ در برابر لولا، به فلوریدا گریخت. ژائیر بولسونارو پس از سه ماه به برزیل بازگشت و اکنون به اتهام تلاش برای کودتا در حال گذراندن حبس خانگی ۲۷ ساله است.[5][6]

آینده سیاسی و پیامدهای دیپلماتیک

دوره نمایندگی فلاویو بولسونارو در سنای برزیل در ژانویه ۲۰۲۷ به پایان می‌رسد. با پایان این دوره، او مصونیت پارلمانی خود را از دست خواهد داد، هرچند طبق قوانین برزیل، پرونده‌های مرتبط با دوران مسئولیت او همچنان در دیوان عالی بررسی خواهند شد.[4][6]

متحدان سیاسی بولسونارو در برزیل از خروج ناگهانی او ابراز شگفتی کرده‌اند. روژریو مارینیو، مدیر کارزار انتخاباتی او، روز سه‌شنبه به خبرنگاران گفت که هیچ اطلاعی از محل حضور بولسونارو ندارد و تنها یک پیامک کوتاه از او دریافت کرده است.[2][4]

ادواردو بولسونارو، برادر کوچک‌تر فلاویو که در تگزاس زندگی می‌کند، پیش‌تر در یک پادکست به او توصیه کرده بود در صورت شکست در انتخابات، کشور را ترک کند. ادواردو خود در ماه ژوئن به اتهام لابی‌گری غیرقانونی برای دولت ترامپ به صورت غیابی به چهار سال زندان محکوم شده است.[5]

حضور فلاویو بولسونارو در میامی، در حالی که دولت برزیل او را تحت پیگرد قرار داده است، می‌تواند به یک بحران استرداد میان برازیلیا و واشنگتن تبدیل شود. هنوز مشخص نیست که آیا او قصد دارد رسماً از ایالات متحده درخواست پناهندگی سیاسی کند یا خیر.[1]

جزئیات پرواز و سازماندهی اپوزیسیون

داده‌های ردیابی پرواز نشان می‌دهد که جت گلف‌استریم حامل خانواده بولسونارو، ساعت ۴:۲۲ بامداد چهارشنبه از گوایاکیل اکوادور به پرواز درآمد. این هواپیما در ساعت ۹:۲۳ صبح در فرودگاه اجرایی اوپا-لوکا در میامی به زمین نشست و مسافران آن تحت اسکورت پلیس محلی از فرودگاه خارج شدند.[1][6]

در انتخابات روز یکشنبه، لولا دا سیلوا با کسب بیش از ۶۴ میلیون رأی در برابر کمتر از ۶۰ میلیون رأی بولسونارو، با اختلاف نزدیک به ۴ درصد پیروز شد. این پیروزی، چهارمین دوره ریاست‌جمهوری را برای این رهبر چپ‌گرا به ارمغان آورد و به ماه‌ها تنش و قطبی‌سازی شدید در جامعه برزیل پایان داد.[5]

با وجود اینکه حزب لیبرال برزیل پیروزی لولا را به رسمیت شناخته است، فلاویو بولسونارو تاکنون از پذیرش رسمی شکست خودداری کرده است. او در ابتدا اعلام کرد که برای ابطال نتایج تلاش خواهد کرد، اما به گفته منابع نزدیک، روز دوشنبه از این تصمیم منصرف شد.[4]

فلوریدا که میزبان بزرگ‌ترین جمعیت مهاجران برزیلی در ایالات متحده است، اکنون به پناهگاهی برای چهره‌های راست‌گرای برزیلی تبدیل شده است. حضور بولسونارو در این ایالت، در حالی که حامیان او همچنان به نتایج انتخابات معترض هستند، می‌تواند به سازماندهی اپوزیسیون برزیل از خارج از مرزها کمک کند.[1]