الجزایر در پی اختلافات امنیتی منطقه‌ای، روابط دیپلماتیک خود را با امارات متحده عربی قطع کرد

دولت الجزایر روز پنجشنبه تمامی روابط دیپلماتیک خود را با امارات متحده عربی قطع کرد، حریم هوایی ملی خود را به روی هواپیماهای نظامی و غیرنظامی اماراتی بست و به سفیر ابوظبی دستور داد تا ظرف ۴۸ ساعت الجزیره را ترک کند. وزارت امور خارجه پس از نتیجه‌گیری مبنی بر نادیده گرفته شدن مجموعه‌ای از هشدارها درباره مداخلات منطقه‌ای امارات، این قطع رابطه را اجرایی کرد و به پنج دهه روابط رسمی دوجانبه پایان داد.[2][5][8]

پروازهای تجاری مستقیم میان دو کشور به‌طور موقت از ممنوعیت حریم هوایی مستثنی خواهند بود تا قراردادهای هوانوردی موجود تا پایان سال ۲۰۲۶ ادامه یابند. هواپیمایی امارات (Emirates Airlines) تایید کرد که در طول این دوره، به خدمات برنامه‌ریزی‌شده خود از الجزیره ادامه خواهد داد و در حال حاضر آخرین پرواز آن برای ۳ فوریه ۲۰۲۷ تنظیم شده است.[5][7]

در این اعلامیه رسمی که از تلویزیون دولتی الجزایر پخش شد، ابوظبی به «اقدامات تحریک‌آمیز و خصمانه» متهم شد؛ اقداماتی که به آستانه‌ای رسیده بود که دیگر برای یک کشور مستقل قابل تحمل نبود. وزارت امور خارجه الجزایر اعلام کرد که دولت پیش از برداشتن گام نهایی برای اخراج یوسف سیف خمیس سباع آل علی، سفیر امارات، «تمام راه‌های حفظ روابط دوجانبه را به کار بسته بود».[2][3][6]

وزارت امور خارجه امارات متحده عربی اواخر روز پنجشنبه واکنش نشان داد و ضمن ابراز امیدواری نسبت به موقتی بودن این قطع روابط دیپلماتیک، بر تعهد خود به حفظ پیوندها میان مردم دو کشور تاکید کرد. انور قرقاش، مشاور دیپلماتیک رئیس‌جمهور امارات، در شبکه اجتماعی ایکس (X) به این وضعیت پرداخت و اظهار داشت که دیپلماسی موفق نیازمند «عقلانیت، ارتباط و شفافیت در منافع» است، نه تکیه بر «معماها و سیگنال‌هایی که نیاز به رمزگشایی دارند».[3][5][7]

فروپاشی ساختاری این رابطه از اوایل سال ۲۰۲۶ مشهود بوده است. در ماه فوریه، الجزایر روند رسمی لغو توافقنامه دوجانبه خدمات هوایی را که دو کشور در ابتدا در ماه مه ۲۰۱۳ امضا کرده بودند، آغاز کرد. اگرچه الجزیره در آن زمان هیچ توضیح رسمی ارائه نکرد، اما این اقدام نشان‌دهنده قطع عامدانه پیوندهای اقتصادی و ترانزیتی پیش از قطع گسترده‌تر روابط دیپلماتیک بود.[3][5]

هسته اصلی این اختلاف بر سر معماری‌های امنیتی رقیب در سراسر شمال آفریقا و منطقه ساحل متمرکز است. الجزیره همسایگان جنوبی بلافصل خود را یک محیط امنیتی حیاتی می‌داند و به‌شدت با گسترش ردپای نظامی و سیاسی ابوظبی در این منطقه مخالفت کرده است. در طول دهه ۲۰۱۰، امارات مجموعه‌ای از توافقنامه‌های امنیتی را با مالی و بورکینافاسو امضا کرد و خود را به‌عنوان شریکی جایگزین برای قدرت‌های سنتی منطقه معرفی نمود.[2][6]

این اصطکاک به مناطق درگیری فعال نیز کشیده شده است. مقامات الجزایری با اشاره به حمایت امارات از نیروهای خلیفه حفتر در لیبی و نیروهای پشتیبانی سریع در سودان، امارات را به پرورش «محور تجزیه‌طلبان» در سراسر قاره متهم کرده‌اند. عبدالمجید تبون، رئیس‌جمهور الجزایر، در یک مصاحبه تلویزیونی در ماه ژوئیه، امارات را یک «کشور ذره‌بینی» خواند و اظهار داشت: «هر جا که پا می‌گذارند، خون جاری می‌شود.» او صراحتاً ابوظبی را به داشتن «تاثیر بسیار منفی» بر ثبات منطقه متهم کرد.[3][5][6]

این گسل دیپلماتیک پس از پیمان ابراهیم در سال ۲۰۲۰ که با میانجی‌گری ایالات متحده شکل گرفت، به‌طور قابل‌توجهی عمیق‌تر شد. تصمیم امارات برای عادی‌سازی روابط با اسرائیل، اساساً با سیاست سختگیرانه عدم عادی‌سازی الجزایر در تضاد بود. رئیس‌جمهور تبون همواره تاکید کرده است که الجزیره پیش از تشکیل یک کشور مستقل فلسطینی، روابطی با اسرائیل برقرار نخواهد کرد و تغییر رویکرد دیپلماتیک امارات را چالشی مستقیم برای اجماع تثبیت‌شده عربی قلمداد می‌کند.[2][3][5]

این واگرایی ایدئولوژیک با مناقشه ارضی چند دهه‌ای بر سر صحرای غربی تشدید شده است. امارات فعالانه از ادعای حاکمیت مراکش بر این منطقه حمایت می‌کند و کنسولگری خود را در این قلمرو حفظ کرده است. در مقابل، الجزایر به‌عنوان حامی اصلی جبهه پولیساریو عمل می‌کند که خواهان یک کشور مستقل است. ابوظبی با همسویی با رباط در حساس‌ترین مسئله امنیتی مغرب عربی، خود را در تقابل مستقیم با هدف استراتژیک اصلی الجزیره قرار داد.[2][3][7]

اخراج سفیر امارات، بازآرایی کانال‌های دیپلماتیک در سراسر مغرب عربی را الزامی می‌سازد. با قطع ارتباط مستقیم و محدود شدن حریم هوایی، این دو کشور اکنون برای مدیریت منافع همپوشان خود در منطقه ساحل و اتحادیه عرب، به واسطه‌های شخص ثالث متکی خواهند بود. تمرکز فوری دیپلماتیک اکنون به این معطوف است که آیا سایر کشورهای شمال آفریقا نیز در واکنش به موضع سرسختانه الجزیره، تعاملات خود را با ابوظبی تنظیم خواهند کرد یا خیر.[2][6]