بحران در صنعت گردشگری ایران؛ تحریم‌های هوایی آژانس‌های مسافرتی را به مرز ورشکستگی کشاند

تحریم‌های جدید هوانوردی و لغو پروازهای شرکت‌های ایرانی به مقاصد کلیدی، صنعت گردشگری ایران را در مسیر یک ورشکستگی گسترده قرار داده است. با توقف پروازها به کشورهای همسایه از جمله عراق، امارات، جمهوری آذربایجان و گرجستان، آژانس‌های مسافرتی با لغو تورها، افزایش هزینه‌ها و کاهش شدید درآمدها مواجه شده‌اند که ادامه فعالیت آن‌ها را غیرممکن ساخته است.[1][2]

این بحران که از هفته‌های گذشته با محدودیت‌های پروازی به اروپا آغاز شد، اکنون به کشورهای همسایه کشیده شده است. بر اساس گزارش‌های منتشر شده، پنج کشور از جمله جمهوری آذربایجان، گرجستان، عمان، امارات و عراق مجوزهای پروازی برای خطوط هوایی ایران را لغو کرده‌اند.[3]

توقف پروازها تنها به مسافران تفریحی محدود نمی‌شود. این محدودیت‌ها مسافران تجاری، دانشجویان و بیمارانی که برای درمان به خارج از کشور سفر می‌کنند را نیز به شدت تحت تأثیر قرار داده است. وب‌سایت اقتصاد۲۴ گزارش داده است که کاهش درآمد آژانس‌ها احتمال تعطیلی کسب‌وکارها و بیکاری شمار زیادی از فعالان این صنعت را افزایش داده است.[1][2]

در روزهای اخیر، فرودگاه‌های نجف، اربیل و سلیمانیه نیز پروازهای ورودی و خروجی ایران را متوقف کرده‌اند. این توقف ناگهانی باعث شده تا آژانس‌های مسافرتی مجبور به استرداد وجوه بلیت‌ها و تورهای لغو شده شوند، در حالی که خود با بحران شدید نقدینگی دست و پنجه نرم می‌کنند.[4]

فعالان صنعت گردشگری هشدار می‌دهند که سونامی ورشکستگی‌ها به زودی بخش‌های دیگر از جمله هتل‌ها، راهنمایان تور و سیستم حمل‌ونقل داخلی را نیز در بر خواهد گرفت. بسیاری از آژانس‌ها که پیش از این تورهای پاییزی خود را پیش‌فروش کرده بودند، اکنون با موجی از کنسلی‌ها و نارضایتی مشتریان روبرو هستند.[1]

از سوی دیگر، افزایش سرسام‌آور قیمت بلیت پروازهای خارجیِ شرکت‌های غیرایرانی، سفر را برای بسیاری از شهروندان غیرممکن کرده است. مسافرانی که پیشتر با پروازهای داخلی به مقاصد منطقه‌ای سفر می‌کردند، اکنون باید هزینه‌های چند برابری را برای استفاده از خطوط هوایی خارجی پرداخت کنند.[2]

در واکنش به این محدودیت‌ها، دولت عراق اعلام کرده است که در حال مذاکره مستقیم با ایالات متحده برای مستثنی کردن برخی فرودگاه‌های خود از این تحریم‌ها است تا امکان سفرهای درمانی و زیارتی فراهم شود. با این حال، تا زمان مشخص شدن نتیجه این مذاکرات، وضعیت پروازها در هاله‌ای از ابهام قرار دارد.[4]

در نهایت، فقدان یک چشم‌انداز روشن برای حل این بحران، سرمایه‌گذاری در بخش گردشگری ایران را به پایین‌ترین سطح خود رسانده است. در حالی که آژانس‌های مسافرتی در حال تعدیل نیرو برای کاهش هزینه‌های جاری خود هستند، کارشناسان اقتصادی معتقدند که بدون حمایت‌های فوری دولتی، احیای این صنعت در کوتاه‌مدت و میان‌مدت بسیار دشوار خواهد بود.[1][2]