رفتن به محتوای اصلی
Koohestun
احکام اعدامسرکوب دانشجویان· 3 دقیقه مطالعه· در حقوق و قضا

صدور حکم اعدام برای نجمه امینی و چهار دانشجوی دیگر؛ انتشار پیام صوتی از زندان وکیل‌آباد

نجمه امینی، دانشجوی ۲۳ ساله و از بازداشت‌شدگان اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴، در یک پیام صوتی از زندان وکیل‌آباد مشهد از صدور حکم اعدام خود خبر داد. همزمان گزارش‌ها حاکی از آن است که دست‌کم چهار دانشجوی معترض دیگر نیز با احکام مشابهی روبرو هستند.

به قلم زهرا کیانی

نهادهای حقوق بشری و رسانه‌های مستقل 80%رسانه‌های امنیتی و مقامات حکومتی 20%
نهادهای حقوق بشری و رسانه‌های مستقل
صدور احکام اعدام برای دانشجویان معترض را نقض آشکار حقوق بشر و تلاشی برای ایجاد رعب و وحشت در جامعه و دانشگاه‌ها می‌دانند.
رسانه‌های امنیتی و مقامات حکومتی
اعتراضات دانشجویی را اقدامات ضدامنیتی تلقی کرده و بر لزوم برخورد قاطع و ابراز پشیمانی دانشجویان معترض تاکید دارند.

دیدگاه‌هایی که این گزارش پوشش نداده

  • خانواده‌های دانشجویان بازداشت‌شده
  • وکلای مستقل مدافع حقوق بشر

چرا مهم است

صدور احکام اعدام برای دانشجویان معترض نشان‌دهنده تشدید برخورد دستگاه قضایی جمهوری اسلامی با فعالان دانشجویی است. این احکام علاوه بر ایجاد نگرانی‌های گسترده حقوق بشری، می‌تواند به التهاب بیشتر در فضای دانشگاه‌ها در آستانه سال تحصیلی جدید منجر شود.

نجمه امینی، دانشجوی ۲۳ ساله و از بازداشت‌شدگان اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴، با انتشار یک پیام صوتی تکان‌دهنده از درون زندان وکیل‌آباد مشهد، تایید کرد که دستگاه قضایی جمهوری اسلامی برای او حکم اعدام صادر کرده است. این خبر موجی از نگرانی را در میان فعالان مدنی و نهادهای حقوق بشری برانگیخته است.[4][5]

این زندانی سیاسی در پیام صوتی خود که روز یکشنبه ۳۰ شهریور ۱۴۰۵ در شبکه‌های اجتماعی و رسانه‌های حقوق بشری منتشر شد، با اعلام صریح این موضوع که «حکم اعدامم صادر شده است»، از مردم و نهادهای بین‌المللی درخواست کرد تا صدای او باشند و اجازه ندهند این حکم در سکوت خبری به اجرا درآید.[4][6]

انتشار این فایل صوتی از درون یکی از امنیتی‌ترین زندان‌های ایران، واکنش‌های شتابزده‌ای را از سوی رسانه‌های نزدیک به نهادهای امنیتی به همراه داشت. خبرگزاری فارس، وابسته به نهادهای نظامی، بلافاصله پس از انتشار این پیام، تلاش کرد تا با انتشار مطالبی، ابعاد این افشاگری را کنترل کرده و روایت رسمی نهادهای امنیتی را جایگزین کند.[1][2]

رسانه‌های مستقل این واکنش سریع را نشانه‌ای از هراس مقامات امنیتی ارزیابی کرده‌اند. دویچه وله فارسی در گزارش خود با اشاره به این موضوع تاکید کرد که مقامات جمهوری اسلامی که این روزها رکورددار اعدام در جهان شده‌اند، به شدت از افشای احکام صادر شده برای معترضان سیاسی و واکنش افکار عمومی هراس دارند.[2]

رسانه‌های مستقل این واکنش سریع را نشانه‌ای از هراس مقامات امنیتی ارزیابی کرده‌اند.

با این حال، پرونده نجمه امینی تنها مورد از صدور احکام مرگ برای فعالان دانشجویی نیست. گزارش‌های منتشر شده از سوی خبرنامه امیرکبیر، که اخبار جنبش دانشجویی ایران را پوشش می‌دهد، حاکی از آن است که در حال حاضر دست‌کم پنج دانشجوی بازداشت‌شده در ارتباط با اعتراضات سراسری زیر حکم اعدام قرار دارند.[3]

بر اساس این گزارش، علاوه بر نجمه امینی، چهار دانشجوی دیگر به نام‌های امیدرضا حیدری، سپهر امیرزاده، آرمین نورمحمدی و احسان (نام خانوادگی نامشخص) نیز با اتهاماتی مرتبط با اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴ با احکام مشابهی روبرو شده‌اند و جان آن‌ها در خطر جدی قرار دارد.[3]

رسانه‌ای شدن این احکام سنگین همزمان با آغاز سال تحصیلی جدید در مهرماه، به عنوان ابزاری برای ایجاد رعب و وحشت در فضای دانشگاه‌ها ارزیابی می‌شود. نهادهای امنیتی تلاش می‌کنند تا با صدور احکام بازدارنده، از شکل‌گیری هرگونه هسته اعتراضی جدید در صحن دانشگاه‌ها جلوگیری کنند.[3]

این رویکرد سرکوبگرانه با اظهارات رسمی مقامات وزارت علوم نیز همخوانی دارد. مشاور عالی وزارت علوم به صراحت اعلام کرده است که با دانشجویانی که از اقدامات اعتراضی خود «ابراز پشیمانی» نکنند، برخورد خواهد شد؛ تهدیدی که نشان می‌دهد فشار سیستماتیک و ایدئولوژیک بر دانشجویان معترض همچنان در دستور کار حاکمیت قرار دارد.[3]

بررسی عمیق دیدگاه‌ها

فعالان حقوق بشر و دانشجویان

احکام اعدام برای دانشجویان ابزاری برای سرکوب سیستماتیک جنبش دانشجویی است.

فعالان مدنی و نهادهای حقوق بشری تاکید دارند که احکام صادر شده برای دانشجویانی چون نجمه امینی فاقد وجاهت قانونی بوده و در دادگاه‌هایی بدون رعایت استانداردهای دادرسی عادلانه صادر شده‌اند. آن‌ها معتقدند که همزمانی رسانه‌ای شدن این احکام با بازگشایی دانشگاه‌ها، یک سناریوی از پیش تعیین شده برای تزریق ترس به بدنه دانشجویی کشور است تا از شکل‌گیری هرگونه تجمع اعتراضی در سال تحصیلی جدید ممانعت شود.

مقامات قضایی و امنیتی جمهوری اسلامی

معترضان دی‌ماه ۱۴۰۴ مخل امنیت ملی بوده و احکام سنگین پاسخی بازدارنده به این اقدامات است.

دستگاه‌های امنیتی و قضایی جمهوری اسلامی همواره اعتراضات خیابانی و دانشجویی را به عنوان اغتشاش و برهم زدن امنیت ملی دسته‌بندی کرده‌اند. واکنش سریع رسانه‌های همسو با حاکمیت به پیام صوتی نجمه امینی نیز در راستای بی‌اعتبار کردن روایت زندانیان سیاسی و تاکید بر قاطعیت سیستم قضایی در برخورد با مخالفان ارزیابی می‌شود. اظهارات مقامات وزارت علوم مبنی بر لزوم ابراز پشیمانی دانشجویان نیز نشان‌دهنده هماهنگی نهادهای آموزشی و امنیتی در برخورد با این پرونده‌هاست.

نکات کلیدی

  • نجمه امینی در یک فایل صوتی از زندان وکیل‌آباد مشهد از صدور حکم اعدام خود خبر داد.
  • خبرگزاری فارس بلافاصله پس از انتشار این فایل صوتی واکنش نشان داد.
  • گزارش‌ها حاکی از آن است که چهار دانشجوی دیگر نیز با احکام مشابهی روبرو هستند.
  • مقامات وزارت علوم بر برخورد با دانشجویانی که ابراز پشیمانی نکنند تاکید کرده‌اند.

منابع

پوشش منابع

6 منبع

2 دیدگاه شناسایی‌شده

نهادهای حقوق بشری و رسانه‌های مستقل 80%رسانه‌های امنیتی و مقامات حکومتی 20%
  1. [1]Gooya Newsنهادهای حقوق بشری و رسانه‌های مستقل

    فایل صوتی نجمه امینی و واکنش شتابزده خبرگزاری فارس

    مطالعه در Gooya News
  2. [2]DW Persianنهادهای حقوق بشری و رسانه‌های مستقل

    فایل صوتی نجمه امینی و واکنش شتابزده خبرگزاری فارس

    مطالعه در DW Persian
  3. [3]Kayhan Londonنهادهای حقوق بشری و رسانه‌های مستقل

    پنج دانشجوی معترض زیر حکم «اعدام»؛ مشاور عالی وزارت علوم: با دانشجویانی که «ابراز پشیمانی» نکنند، برخورد می‌شود!

    مطالعه در Kayhan London
  4. [4]Melliunنهادهای حقوق بشری و رسانه‌های مستقل

    نجمه امینی از زندان وکیل آباد مشهد: «حکم اعدامم صادر شده است»

    مطالعه در Melliun
  5. [5]HRANAنهادهای حقوق بشری و رسانه‌های مستقل

    نجمه امینی از زندان وکیل آباد مشهد: «حکم اعدامم صادر شده است»

    مطالعه در HRANA
  6. [6]VOA Farsi Iranنهادهای حقوق بشری و رسانه‌های مستقل

    درخواست نجمه امینی، زندانی سیاسی محکوم به اعدام: صدای من باشید

    مطالعه در VOA Farsi Iran

نظرات

همیشه در جریان باشید

هر زاویه. هر روز.

دریافت حقوق و قضا اخبار همراه با پوشش کامل منابع و تحلیل دیدگاه‌ها، مستقیم در صندوق ورودی شما.