پایان تعمیرات اساسی پالایشگاه گاز بیدبلند؛ پایداری شبکه در آستانه زمستان تضمین شد

در قلب تأسیسات عظیم پالایشگاه گاز بیدبلند در استان خوزستان، صدای چرخش توربین‌ها و کمپرسورهای تازه‌نفس، پایان یکی از حساس‌ترین عملیات‌های نگهداری صنعت نفت و گاز ایران را در اواخر مهرماه ۱۴۰۵ اعلام کرد. با اتمام موفقیت‌آمیز تعمیرات اساسی، این مجتمع راهبردی اکنون با تمام توان آماده تزریق گاز به شبکه سراسری است.[1][4]

این عملیات گسترده که به عنوان پیش‌نیاز اصلی برای عبور ایمن از ماه‌های سرد سال شناخته می‌شود، تمامی بخش‌های حیاتی پالایشگاه را در بر گرفت. تجهیزات فرآیندی، واحدهای نم‌زدایی، سیستم‌های ابزار دقیق و خطوط انتقال مجتمع تحت بازرسی‌های فنی دقیق و تعمیرات پیشگیرانه قرار گرفتند تا هیچ گلوگاهی در مسیر تولید باقی نماند.[1][4]

علی‌محمد پوررضا، مدیرعامل شرکت پالایش گاز بیدبلند، با اشاره به اهمیت این اقدام پیشگیرانه می‌گوید: «تعمیرات اساسی سالانه، قلب تپنده آماده‌سازی مجتمع‌های پالایشگاهی برای رویارویی با شرایط سخت عملیاتی در ماه‌های سرد سال است.»[1][4]

وی تأکید کرد که این فرآیند با برنامه‌ریزی دقیق، تدوین مستندات مهندسی و بسیج تمامی امکانات به سرانجام رسیده است تا چرخه تولید در زمستان پیش رو با بالاترین سطح قابلیت اطمینان به فعالیت خود ادامه دهد.[1][4]

رکوردهای جدید در فرآورش و تولید

نتیجه این آماده‌سازی زودهنگام، بلافاصله در آمارهای تولید پالایشگاه خود را نشان داده است. بر اساس گزارش‌های رسمی، از ابتدای سال تا نیمه نخست مهرماه ۱۴۰۵، بیش از یک میلیارد و ۶۰۰ میلیون مترمکعب گاز در این مجتمع فرآورش شده است که نشان‌دهنده یک جهش ملموس در خروجی تأسیسات است.[2]

این حجم از فرآورش گاز در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته، با افزایش ۸ درصدی همراه بوده است. این رشد تولید نه تنها به معنای تزریق حجم بیشتری از گاز طبیعی به شبکه خانگی است، بلکه تأمین خوراک پایدار برای صنایع پایین‌دستی و پتروشیمی‌ها را نیز تضمین می‌کند.[2]

تضمین استمرار این حجم از تولید، نیازمند یک نگاه سیستمی و پایش لحظه‌ای است. تیم‌های عملیاتی پالایشگاه با استقرار نظام‌های جدید نگهداری و پایش برخط پارامترهای عملیاتی، سناریوهای مختلف بحران را پیش‌بینی کرده‌اند تا چرخه تولید در سردترین روزهای زمستان بدون کوچک‌ترین وقفه‌ای به فعالیت خود ادامه دهد.[1][4]

بومی‌سازی تجهیزات و بهینه‌سازی مصرف

یکی از دستاوردهای برجسته در جریان تعمیرات اساسی امسال، تکیه بر توان شرکت‌های دانش‌بنیان داخلی برای بازطراحی تجهیزات کلیدی بوده است. پروژه بهینه‌سازی پمپ‌های کولینگ با مشارکت متخصصان ایرانی اجرا شد که تأثیر مستقیمی بر کاهش اتلاف انرژی در سطح مجتمع داشت.[3]

اجرای این پروژه بومی‌سازی‌شده، مصرف برق پالایشگاه را به میزان ۱۸۰۰ مگاوات‌ساعت در سال کاهش داده است. این میزان صرفه‌جویی انرژی، معادل برق مصرفی ۵۰۰ خانوار در یک سال برآورد می‌شود و توانسته است حدود ۶۵ میلیارد ریال ارزش اقتصادی جدید برای این مجموعه خلق کند.[3]

جایگزینی رویکردهای سنتی با روش‌های نوین مهندسی، وابستگی پالایشگاه به تأمین‌کنندگان خارجی را به شدت کاهش داده است. مدیران بیدبلند معتقدند که این شرکت به جای درمان‌های موقت برای خرابی قطعات، اکنون بر ریشه‌یابی عوامل توقف تولید تمرکز کرده و با ارتقای شاخص قابلیت اطمینان تجهیزات، کارایی صنعتی خود را تضمین کرده است.[3][4]

پالایش سبز و صیانت از محیط‌زیست

در کنار دستاوردهای فنی و اقتصادی، رویکرد «پالایش سبز» یکی از محورهای اصلی عملیات اخیر در بیدبلند بوده است. مدیریت پالایشگاه تأکید دارد که هرگونه توسعه صنعتی بدون در نظر گرفتن ملاحظات و استانداردهای سخت‌گیرانه محیط‌زیستی، یک پیشرفت ناقص و ناپایدار محسوب می‌شود.[4]

با اجرای پروژه‌های بهینه‌سازی مصرف انرژی در کوره‌ها و تجهیزات دوار، این مجتمع توانست از هدررفت و مصرف ۵۰۰ هزار مترمکعب گاز طبیعی جلوگیری کند. این اقدام پیشگیرانه، نقش مهمی در حفظ منابع هیدروکربنی کشور ایفا کرده و الگویی برای سایر تأسیسات مشابه به شمار می‌رود.[4]

پیامد مستقیم این بهینه‌سازی، کاهش یک‌هزار تنی انتشار گاز گلخانه‌ای دی‌اکسید کربن در جو بوده است. کارشناسان محیط‌زیست ارزش اکولوژیک این میزان کاهش آلایندگی را معادل کاشت ۱۶ هزار اصله درخت ارزیابی می‌کنند که گامی بلند در مسیر حفظ زمین برای نسل‌های آینده است.[4]

ایمنی مطلق در قلب عملیات سخت

اجرای تعمیرات اساسی در تأسیسات پیچیده گازی، همواره با خطرات بالقوه فراوانی همراه است. با این حال، در فرهنگ سازمانی بیدبلند، تولیدی که با به خطر افتادن جان نیروی انسانی همراه باشد، فاقد ارزش تلقی می‌شود و به همین دلیل سخت‌گیرانه‌ترین پروتکل‌های ایمنی در طول عملیات اعمال شد.[1][2]

واحد بهداشت، ایمنی و محیط‌زیست پالایشگاه با نظارت شبانه‌روزی، ارزیابی دقیق ریسک‌های شغلی و صدور مجوزهای کار ایمن، توانست یک رکورد تاریخی را به ثبت برساند. در جریان این عملیات سنگین، بیش از یک میلیون و ۳۰۰ هزار نفرساعت کار بدون حتی یک حادثه در این شرکت ثبت شد.[1][2]

با پایان یافتن این ماراتن فنی، اکنون شبکه گازرسانی ایران یکی از مطمئن‌ترین پشتوانه‌های خود را برای ورود به فصل اوج مصرف در اختیار دارد. پالایشگاه بیدبلند با ظرفیت کامل و تجهیزات نوسازی‌شده، آماده است تا نقش تاریخی خود را در گرم نگه‌داشتن خانه‌ها و روشن نگه‌داشتن مشعل صنایع ایفا کند.[1][2][4]