گروه موسیقی پالت در حمایت از نوازنده زن تور کنسرت‌های خود را لغو کرد

گروه موسیقی پالت، یکی از شناخته‌شده‌ترین گروه‌های موسیقی تلفیقی در ایران، در اقدامی اعتراضی تمامی کنسرت‌های تور جدید خود را لغو کرد. این تصمیم در پی ممانعت نهادهای نظارتی از حضور شقایق صادقیان، نوازنده زن این گروه، روی صحنه در برخی از شهرهای کشور اتخاذ شده است.[1][2]

اعضای این گروه با انتشار بیانیه‌ای رسمی در شبکه‌های اجتماعی، بر لزوم برابری حقوق تمامی هنرمندان تاکید کردند. آن‌ها اعلام کردند که تا زمان رفع این محدودیت‌های تبعیض‌آمیز، هیچ اجرای زنده‌ای در هیچ‌یک از سالن‌های موسیقی ایران برگزار نخواهند کرد.[3][4]

در بیانیه منتشر شده از سوی این گروه آمده است: «ما، گروه پالت، همان‌طور که در عکس پیداست ۷ نفر هستیم و زمانی روی صحنه حاضر می‌شویم که هر ۷ نفر مثل هم امکان اجرا داشته باشیم.» این موضع‌گیری صریح، بازتاب گسترده‌ای در میان مخاطبان داشته است.[1][5]

شقایق صادقیان، نوازنده فلوت که سال‌هاست با این گروه همکاری می‌کند، پیش از این نیز در برخی اجراهای شهرستان‌ها با محدودیت‌هایی مواجه شده بود. با این حال، تصمیم اخیر گروه پالت نشان‌دهنده تغییر رویکرد هنرمندان مستقل در برابر فشارهای سیستماتیک بر زنان موسیقی‌دان است.[2][6]

ریشه‌های یک ممنوعیت تاریخی

ممانعت از حضور زنان نوازنده روی صحنه کنسرت‌ها در ایران، موضوع جدیدی نیست و ریشه در دهه‌ها سیاست‌گذاری فرهنگی محدودکننده دارد. در سال‌های اخیر، ده‌ها کنسرت موسیقی تنها به دلیل حضور یک یا چند نوازنده زن در گروه، در لحظات آخر لغو شده‌اند.[1][4]

بر اساس گزارش‌های منتشر شده در رسانه‌های مستقل، مقامات محلی در بسیاری از استان‌ها، قوانین نانوشته‌ای را برای جلوگیری از هنرنمایی زنان اعمال می‌کنند. این محدودیت‌ها در شهرهایی خارج از پایتخت، با شدت و سخت‌گیری بسیار بیشتری از سوی ادارات فرهنگ و ارشاد اسلامی پیگیری می‌شود.[3][5]

گلنار شهیار، خواننده و نوازنده ساکن اتریش، در گفت‌وگو با رسانه‌ها این اقدام گروه پالت را نقطه عطفی در تقاطع مذهب و مردسالاری توصیف کرد. او معتقد است که ایستادگی مردان هنرمند در کنار همکاران زن خود، می‌تواند هزینه اعمال این محدودیت‌ها را برای نهادهای تصمیم‌گیرنده افزایش دهد.[4]

در گذشته، بسیاری از گروه‌های موسیقی برای جلوگیری از لغو کامل کنسرت و ضررهای مالی سنگین، به ناچار با حذف موقت نوازندگان زن موافقت می‌کردند. اما اقدام اخیر گروه پالت نشان می‌دهد که نسل جدید هنرمندان، همبستگی صنفی و برابری جنسیتی را بر منافع اقتصادی ترجیح می‌دهند.[2][6]

واکنش‌ها و همبستگی جامعه هنری

لغو تور کنسرت‌های پالت در مهرماه ۱۴۰۵، موجی از حمایت‌ها را در میان کاربران شبکه‌های اجتماعی و فعالان حقوق زنان به همراه داشته است. بسیاری از مخاطبان، این تصمیم را شجاعانه خوانده و از دیگر گروه‌های موسیقی خواسته‌اند تا رویه‌ای مشابه را در پیش بگیرند.[3][5]

فعالان مدنی تاکید می‌کنند که حق کار و فعالیت هنری، یکی از حقوق بنیادین بشر است که نباید بر اساس جنسیت افراد محدود شود. آن‌ها معتقدند که حذف زنان از صحنه‌های عمومی، بخشی از یک پروژه بزرگ‌تر برای به حاشیه راندن نیمی از جمعیت جامعه است.[1][4]

اگرچه در بیانیه گروه پالت نام دقیق شهرهایی که مانع از اجرای شقایق صادقیان شده‌اند ذکر نشده است، اما سوابق نشان می‌دهد که استان‌هایی مانند خراسان رضوی و اصفهان همواره سخت‌گیرترین مناطق در زمینه برگزاری کنسرت‌های موسیقی بوده‌اند.[3][6]

این ایستادگی جنجالی، بار دیگر مسئله تبعیض جنسیتی در موسیقی ایران را به صدر اخبار رسانه‌های بین‌المللی کشانده است. شبکه‌های خبری متعددی در روزهای ۲۱ و ۲۲ مهرماه، گزارش‌های مفصلی درباره دومینوی مخالفت با زنان خواننده و نوازنده در ایران منتشر کرده‌اند.[1][5]

چشم‌انداز آینده موسیقی مستقل

تصمیم گروه پالت می‌تواند به عنوان یک الگو برای سایر گروه‌های موسیقی تلفیقی و پاپ در ایران عمل کند. اگر این همبستگی در میان تمامی هنرمندان فراگیر شود، نهادهای نظارتی برای اعمال سلیقه‌ای قوانین با چالش‌های جدی‌تری مواجه خواهند شد.[2][4]

با وجود فشارهای اقتصادی و هزینه‌های بالای نگهداری یک گروه موسیقی ۷ نفره، اعضای پالت نشان دادند که اصول اخلاقی و حرفه‌ای برای آن‌ها در اولویت قرار دارد. این گروه که از اوایل دهه نود خورشیدی فعالیت خود را آغاز کرده، همواره تلاش کرده است تا صدای متفاوتی در موسیقی ایران باشد.[3][6]

در نهایت، سرنوشت تورهای موسیقی در ایران همچنان در هاله‌ای از ابهام قرار دارد. تا زمانی که قوانین شفاف و یکسانی برای تضمین حقوق برابر تمامی هنرمندان، فارغ از جنسیت آن‌ها، تدوین و اجرا نشود، تقابل میان جامعه هنری و نهادهای محدودکننده ادامه خواهد یافت.[1][5]

ناظران فرهنگی بر این باورند که مقاومت مدنی هنرمندان، هزینه‌های اجتماعی سانسور را به شدت افزایش می‌دهد. وقتی یک گروه پرمخاطب حاضر می‌شود از درآمدهای میلیاردی یک تور سراسری چشم‌پوشی کند، پیام روشنی به سیاست‌گذاران ارسال می‌شود که دوران پذیرش بی‌چون‌وچرای محدودیت‌ها به پایان رسیده است.[2][4]

اکنون نگاه‌ها به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی دوخته شده است تا مشخص شود آیا این نهاد دولتی حاضر به مداخله برای دفاع از حقوق قانونی نوازندگان زن دارای مجوز خواهد بود، یا همچنان در برابر فشارهای گروه‌های تندرو محلی سکوت اختیار خواهد کرد.[3][5]