پرونده شواهد علمی والیبال: چرا استراحت مطلق در طول فصل، تاندونهای کشکک و شانه اسپکرها را ضعیفتر میکند؟
شواهد بیومکانیکی نشان میدهد که استراحت کامل برای درمان دردهای شانه و زانو در والیبالیستها نتیجه عکس میدهد. در عوض، اصلاح زاویه فرود و استفاده از تمرینات ایزومتریک در طول فصل، ظرفیت تاندونها را برای تحمل فشارهای اکسنتریک حفظ میکند.
به قلم حسین فیروزی
این خبر را به اشتراک بگذارید
- محققان بیومکانیک
- تمرکز بر تغییر الگوهای حرکتی مخرب مانند فرود خشک و دیسکینزی کتف برای کاهش فشار مفاصل.
- فیزیولوژیستهای ورزشی
- استفاده از انقباضات ایزومتریک برای حفظ ظرفیت تاندونها بدون ایجاد خستگی سیستمیک.
- طرفداران استراحت سنتی
- باور به اینکه توقف کامل تمرینات بهترین راه برای درمان دردهای تاندونی در طول فصل است.
دیدگاههایی که این گزارش پوشش نداده است
نکات کلیدی
- تاندینوپاتی کشکک در ۴۰ تا ۵۰ درصد از والیبالیستهای نخبه دیده میشود و دلیل اصلی آن فرود با مفاصل خشک است.
- مفصل مچ پا به تنهایی ۳۷ درصد از انرژی جنبشی فرود را جذب میکند؛ کاهش انعطاف آن فشار را به زانو منتقل میکند.
- گشتاور ۴۴ نیوتنمتری در شانه هنگام اسپک، نیازمند عضلات چرخاننده خارجی قوی برای ترمز کردن دست است.
- استراحت مطلق در طول فصل باعث ضعیف شدن تاندونها میشود؛ تمرینات ایزومتریک جایگزین علمی آن هستند.
بسیاری از مربیان و بازیکنان والیبال بر این باورند که بهترین راه برای مقابله با دردهای مزمن زانو و شانه در اواسط فصل، توقف کامل تمرینات قدرتی و استراحت مطلق است. این ادعا که «وزنه زدن در طول مسابقات باعث خستگی و آسیب بیشتر میشود»، دهههاست که در سالنهای والیبال تکرار میشود. اما شواهد بیومکانیکی و بالینی دقیقاً خلاف این را نشان میدهند. استراحت مطلق نه تنها به ترمیم بافتها کمک نمیکند، بلکه با کاهش ظرفیت تحمل بار در تاندونها، بازیکن را در معرض خطر پارگی و تاندینوپاتی شدیدتر قرار میدهد.[4]
تاندینوپاتی کشکک یا «زانوی جهنده»، شایعترین آسیب در میان والیبالیستهای نخبه است که شیوع آن به ۴۰ تا ۵۰ درصد میرسد. دادههای کینماتیک نشان میدهد که مشکل اصلی در تعداد پرشها نیست، بلکه در نحوه جذب انرژی مکانیکی در فاز فرود (اکسنتریک) نهفته است. بازیکنانی که با مفاصل خشکتر فرود میآیند و دامنه حرکتی کمتری در مچ پا (دورسیفلکشن) دارند، فشار بسیار بالاتری را مستقیماً به تاندون کشکک منتقل میکنند. مفصل مچ پا به تنهایی مسئول جذب حدود ۳۷ درصد از انرژی جنبشی در هنگام فرود است و محدودیت در آن، زانو را قربانی میکند.[2]
بررسیهای دقیق روی والیبالیستهای نخبه نشان داده است که بازیکنان مبتلا به تاندینوپاتی، در فاز اکسنتریکِ پرشِ اسپک، انرژی مکانیکی کمتری را در مفاصل خود جذب میکنند. در مطالعه سال ۲۰۱۰، از میان ۶ بازیکن مبتلا به تاندینوپاتی، ۵ نفر دارای علائم یکطرفه در پای تکیهگاه (Lead limb) بودند. این ناتوانی در توزیع نیرو باعث میشود که تاندون کشکک به عنوان تنها ضربهگیر عمل کند. در واقع، میکروتروما (آسیبهای میکروسکوپی) زمانی رخ میدهد که تاندون کشیده شده و همزمان تحت بارگذاری شدید قرار میگیرد.[1]
در مورد مفصل شانه، مکانیسم آسیب متفاوت اما به همان اندازه به بیومکانیک وابسته است. در طول یک اسپک، شانه والیبالیست گشتاور چرخش داخلی معادل ۴۴ نیوتنمتر را تجربه میکند. یک مرور سیستماتیک در سال ۲۰۱۶ بر روی ۱۵ مقاله معتبر نشان داد که این فشار مداوم باعث ایجاد یک تغییر آناتومیک به نام «نقص چرخش داخلی گلنوهومرال» (GIRD) میشود. برخلاف تصور عمومی، مطالعات نشان میدهند که GIRD در والیبالیستها یک سازگاری طبیعی است و به خودی خود عامل درد نیست. حدود ۸۹.۲ درصد از آسیبها در شانه غالب (دست ضربهزن) رخ میدهد.
آنچه نمیدانیم
- هنوز مشخص نیست که آیا تغییرات بیومکانیکی در بازیکنان مبتلا به تاندینوپاتی، علت اولیه آسیب است یا یک مکانیسم جبرانی ناشی از درد.
- دوز دقیق و زمانبندی بهینه تمرینات ایزومتریک در روزهای منتهی به مسابقات سنگین هنوز در مطالعات بالینی استاندارد نشده است.
منابع
[1]Journal of Orthopaedic & Sports Physical Therapyمحققان بیومکانیکJumping Mechanics and Patellar Tendinopathy in Elite Volleyball Players
مطالعه در Journal of Orthopaedic & Sports Physical Therapy →
نظرات
هر زاویه. هر روز.
دریافت تناسب اندام اخبار همراه با پوشش کامل منابع و تحلیل دیدگاهها، مستقیم در صندوق ورودی شما.





