Skip to main content
جنگ داخلیمحاصره نظامی۱۸ تیر ۱۴۰۵، ۱۹:۰۳· 3 دقیقه مطالعه· #9 از 9 در ایران

حمله بی‌سابقه توپخانه‌ای و پهپادی سپاه به اصفهان؛ نبرد شهری و بحران انسانی در محاصره

در پی تسلط ائتلاف معترضان و یگان‌های ارتش بر اصفهان، سپاه پاسداران عملیات نظامی گسترده‌ای را با استفاده از پهپاد و توپخانه سنگین علیه این شهر آغاز کرده است. این تشدید بی‌سابقه درگیری‌ها، ایران را وارد مرحله جدیدی از جنگ داخلی تمام‌عیار کرده است.

به قلم Rasoul Tavakoli

روند این خبر

این گزارش بخشی از یک روند در حال توسعه است — مراحل قبلی را در زیر بخوانید.

  1. آماده‌سازی ایران برای تشییع تاریخی آیت‌الله خامنه‌ای در سایه تنش‌های هرمز و رقابت‌های داخلی
  2. تدارک ایران برای تشییع جنازه تاریخی در سایه جنگ قدرت و آتش‌بس شکننده
  3. نشست سرنوشت‌ساز مجلس خبرگان برای انتخاب جانشین؛ رقابت پنهان اعرافی و مجتبی خامنه‌ای
  4. مراسم تشییع بی‌سابقه آیت‌الله خامنه‌ای در تهران؛ مجتبی خامنه‌ای رسماً رهبری را در دست گرفت
  5. مجلس خبرگان رهبری رسماً مجتبی خامنه‌ای را به عنوان سومین رهبر جمهوری اسلامی معرفی کرد
  6. نخستین فرمان رهبر جدید: تغییرات گسترده در فرماندهی سپاه و نهادهای امنیتی ایران
  7. نخستین سخنرانی تلویزیونی مجتبی خامنه‌ای به عنوان رهبر؛ اعلام دکترین «اقتدار نوین» و هشدار به مخالفان داخلی
  8. قطعی سراسری اینترنت و استقرار گسترده نیروهای امنیتی در شهرهای بزرگ ایران در پی آغاز اعتراضات
  9. اعتصابات سراسری و سقوط تاریخی ریال؛ بانک مرکزی محدودیت‌های اضطراری وضع کرد
  10. شورای عالی امنیت ملی در پنج استان وضعیت فوق‌العاده اعلام کرد؛ کنترل کامل به سپاه واگذار شد
  11. قوه قضاییه ایران با تشکیل دادگاه‌های ویژه نظامی، اعتصابات سراسری را «محاربه» اعلام کرد
  12. موج بی‌سابقه بازداشت‌ها در ایران؛ حصر خانگی مراجع تقلید منتقد و مقامات پیشین توسط سپاه
  13. اجرای کامل «شبکه ملی اطلاعات»؛ قطع دسترسی عمومی به اینترنت جهانی در ایران
  14. تعلیق مجلس شورای اسلامی و واگذاری اختیارات مطلق اجرایی به سپاه پاسداران
  15. آغاز مصادره گسترده اموال و کسب‌وکارهای اعتصاب‌کنندگان توسط سپاه پاسداران
  16. تشکیل «فرماندهی عالی امنیت و اقتصاد» توسط سپاه؛ آغاز جیره‌بندی سراسری کالاهای اساسی
  17. گزارش‌ها از شکاف در نیروهای مسلح ایران؛ مقاومت برخی یگان‌های ارتش در برابر دستور خلع سلاح توسط سپاه
  18. آغاز درگیری‌های مسلحانه میان سپاه پاسداران و یگان‌های ارتش در اصفهان و کرمانشاه
  19. گسترش درگیری‌های نظامی در ایران؛ پیوستن یگان‌های زرهی ارتش به معترضان و حملات هوایی سپاه
  20. سقوط اصفهان به دست ائتلاف ارتش و معترضان؛ اعلام موجودیت «ارتش آزاد» و آغاز محاصره توسط سپاه
  21. حمله بی‌سابقه توپخانه‌ای و پهپادی سپاه به اصفهان؛ نبرد شهری و بحران انسانی در محاصره (همین مقاله)
  22. تسلط «ارتش آزاد» و کارگران اعتصابی بر تاسیسات نفتی خوزستان؛ توقف صادرات و تهدید سپاه به بمباران
  23. حمله هوایی سپاه به پالایشگاه‌های خوزستان؛ نابودی زیرساخت‌های نفتی و شوک بی‌سابقه به بازار جهانی انرژی
  24. پیوستن پایگاه‌های شکاری نیروی هوایی به «ارتش آزاد»؛ آغاز درگیری هوایی با سپاه و ایجاد منطقه پرواز ممنوع
  25. شلیک بی‌سابقه موشک‌های بالستیک سپاه به داخل ایران؛ آغاز پیشروی «ارتش آزاد» به سوی تهران
  26. سقوط کرج به دست «ارتش آزاد»؛ سپاه پاسداران تهران را منطقه بسته نظامی اعلام کرد
  27. آغاز نبرد تهران: ورود «ارتش آزاد» به حومه غربی پایتخت و استقرار زرهی سپاه در خیابان‌ها
  28. نبرد در قلب پایتخت: تسلط «ارتش آزاد» بر ساختمان صدا و سیما و پخش نخستین پیام سراسری
  29. سقوط پایتخت: «ارتش آزاد» کنترل بیت رهبری را به دست گرفت؛ خروج مقامات عالی از تهران
  30. تشکیل دولت موقت انتقالی در تهران؛ درخواست «ارتش آزاد» برای شناسایی بین‌المللی و عقب‌نشینی سپاه به مشهد
  31. سپاه پاسداران در مشهد «دولت مقاومت» تشکیل داد؛ ایران عملاً به دو جبهه تقسیم شد
  32. آمریکا و اتحادیه اروپا «دولت موقت انتقالی» در تهران را به رسمیت شناختند؛ انزوای دیپلماتیک «دولت مقاومت» در مشهد
  33. دولت موقت در تهران پیش‌نویس قانون اساسی جدید را منتشر کرد؛ تعیین تاریخ همه‌پرسی برای لغو «ولایت فقیه»
  34. لغو تاریخی تحریم‌های اقتصادی؛ آمریکا و اروپا ۶۰ میلیارد دلار دارایی مسدود شده را به «دولت موقت» واگذار کردند
  35. دولت موقت انتقالی رسماً سپاه پاسداران را منحل کرد؛ صدور حکم جلب بین‌المللی برای رهبران «دولت مقاومت»
  36. آغاز عملیات گسترده «ارتش آزاد» برای آزادسازی مشهد؛ ضرب‌الاجل ۴۸ ساعته تهران به «دولت مقاومت»
  37. سقوط مشهد و فروپاشی «دولت مقاومت»؛ ارتش آزاد کنترل آخرین پایگاه سپاه پاسداران را به دست گرفت
ائتلاف ارتش آزاد 45%ناظران بین‌المللی 35%حکومت و سپاه پاسداران 20%
ائتلاف ارتش آزاد
دفاع از شهر را حق مشروع خود در برابر استبداد می‌دانند و خواستار پایان دادن به حاکمیت نظامی سپاه بر کشور هستند.
ناظران بین‌المللی
نسبت به نقض فاحش حقوق بشر و استفاده از تسلیحات جنگی علیه غیرنظامیان هشدار داده و نگران بی‌ثباتی کل منطقه هستند.
حکومت و سپاه پاسداران
معتقدند که اصفهان توسط گروه‌های تروریستی اشغال شده و استفاده از نیروی نظامی سنگین برای بازگرداندن امنیت ملی ضروری است.

چرا مهم است

استفاده از تسلیحات سنگین نظامی علیه یکی از پرجمعیت‌ترین شهرهای ایران، نشان‌دهنده عبور از خطوط قرمز درگیری‌های داخلی است. این رویداد نه تنها جان میلیون‌ها غیرنظامی را به خطر انداخته، بلکه خطر فروپاشی کامل ساختار دولت و بی‌ثباتی گسترده در خاورمیانه را به شدت افزایش داده است.

نکات کلیدی

  • سپاه پاسداران برای بازپس‌گیری اصفهان از پهپاد و توپخانه سنگین استفاده کرده است.
  • شهر در محاصره کامل است و آب، برق و ارتباطات قطع شده‌اند.
  • گزارش‌ها حاکی از گسترش درگیری‌های مسلحانه به شیراز و استان فارس است.
  • شورای امنیت سازمان ملل برای بررسی بحران انسانی در ایران نشست اضطراری برگزار می‌کند.
۴۸ ساعت
بمباران مداوم اصفهان
بیش از ۵۰۰
تخمین تلفات غیرنظامیان
۳ استان
درگیری مسلحانه فعال

در پی سقوط اصفهان به دست ائتلاف معترضان و یگان‌های جداشده ارتش، سپاه پاسداران عملیات نظامی همه‌جانبه‌ای را با استفاده از توپخانه سنگین و پهپادهای انتحاری علیه این کلان‌شهر آغاز کرده است. این حملات که از حومه شهر آغاز شده، اکنون به مناطق مرکزی کشیده شده است.[1]

این حملات که از ۴۸ ساعت پیش بی‌وقفه ادامه دارد، نشان‌دهنده تشدید بی‌سابقه درگیری‌های داخلی در ایران است. برای نخستین بار، نیروهای مسلح حکومتی از تسلیحاتی که معمولاً در جنگ‌های خارجی کاربرد دارد، از جمله پهپادهای شاهد و موشک‌های کوتاه‌برد، علیه یکی از پرجمعیت‌ترین شهرهای کشور استفاده کرده‌اند.[5]

رسانه‌های دولتی این حملات را «عملیات پاکسازی» نامیده و اعلام کرده‌اند که هدف سپاه، بازپس‌گیری مراکز نظامی و دولتی از دست «اشرار مسلح و تروریست‌های تجزیه‌طلب» است. فرماندهان سپاه تاکید کرده‌اند که تا زمان خلع سلاح کامل مخالفان، این عملیات متوقف نخواهد شد.[3]

با این حال، گزارش‌های مستقل و تصاویر منتشر شده نشان می‌دهد که مناطق مسکونی و زیرساخت‌های حیاتی شهر به شدت آسیب دیده‌اند. بیمارستان‌های اصفهان مملو از مجروحان غیرنظامی است و کادر درمان با کمبود شدید امکانات، دارو و خون مواجه هستند.[4]

نیروهای موسوم به «ارتش آزاد» که متشکل از پرسنل نظامی جداشده ارتش و شهروندان مسلح هستند، با استفاده از سامانه‌های پدافندی به غنیمت گرفته شده از پایگاه‌های محلی، در تلاش برای دفع حملات هوایی سپاه می‌باشند. نبردهای خیابانی در محله‌های حاشیه‌ای شهر به شدت در جریان است.[1]

نبردهای خیابانی در محله‌های حاشیه‌ای شهر به شدت در جریان است.

«فرماندهی عالی امنیت و اقتصاد» که اکنون کنترل کامل دولت را در دست دارد، محاصره‌ای همه‌جانبه بر اصفهان تحمیل کرده است. جریان آب، برق و شبکه‌های ارتباطی به طور کامل قطع شده و از ورود مواد غذایی و کاروان‌های امدادی به شهر به شدت جلوگیری می‌شود.[2][5]

مقاومت اصفهان باعث جسارت یافتن مخالفان در سایر نقاط کشور شده است. گزارش‌های تایید نشده حاکی از آغاز درگیری‌های مسلحانه مشابه و پیوستن بخش‌هایی از پادگان‌های زرهی ارتش به معترضان در شیراز و استان فارس است که نشان از گسترش سریع جغرافیای جنگ دارد.[4]

جامعه بین‌المللی با نگرانی فزاینده‌ای این تحولات را دنبال می‌کند. شورای امنیت سازمان ملل متحد خواستار برگزاری نشست اضطراری شده و نسبت به وقوع یک فاجعه انسانی تمام‌عیار در صورت ادامه محاصره اصفهان هشدار داده است.[1][2]

کشورهای همسایه ایران در حال تقویت مرزهای خود هستند. ترس از سرازیر شدن موج میلیونی پناهجویان و گسترش بی‌ثباتی به کل منطقه خاورمیانه، بازارهای جهانی انرژی را نیز ملتهب کرده و قیمت نفت را به شدت افزایش داده است.[5]

نبرد اصفهان اکنون به یک جنگ فرسایشی و خونین تبدیل شده است. سرنوشت این محاصره نه تنها آینده ائتلاف «ارتش آزاد» را رقم خواهد زد، بلکه می‌تواند نقطه بی‌بازگشتی در فروپاشی کامل ساختار سیاسی و نظامی جمهوری اسلامی باشد.[5]

روند رویداد

  1. هفته گذشته

    اعلام موجودیت «ارتش آزاد» و سقوط اصفهان به دست ائتلاف ارتش و معترضان.

  2. ۴۸ ساعت پیش

    آغاز محاصره اصفهان توسط سپاه و قطع کامل خدمات شهری.

  3. امروز

    آغاز حملات سنگین توپخانه‌ای و پهپادی سپاه به مناطق مسکونی و پایگاه‌های نظامی اصفهان.

بررسی عمیق دیدگاه‌ها

موضع سپاه پاسداران و حکومت

حکومت این حملات را برای حفظ یکپارچگی ارضی و مقابله با تروریسم ضروری می‌داند.

رسانه‌ها و مقامات نزدیک به حکومت استدلال می‌کنند که اصفهان به دست گروه‌های مسلح غیرقانونی و تجزیه‌طلب افتاده است که امنیت ملی را تهدید می‌کنند. از دیدگاه آن‌ها، استفاده از نیروی نظامی سنگین تنها راه برای خلع سلاح سریع این گروه‌ها و جلوگیری از فروپاشی کامل نظم عمومی است. آن‌ها مسئولیت تلفات غیرنظامی را متوجه مخالفانی می‌دانند که در مناطق مسکونی سنگر گرفته‌اند.

موضع ارتش آزاد و معترضان

مخالفان معتقدند که در برابر یک نیروی اشغالگر داخلی از خود و مردم دفاع می‌کنند.

نیروهای جداشده ارتش و معترضان مسلح تاکید دارند که پس از دهه‌ها سرکوب و تعلیق نهادهای دموکراتیک، دفاع مسلحانه تنها راه باقی‌مانده است. آن‌ها سپاه پاسداران را یک نیروی غاصب می‌دانند که برای حفظ قدرت، حاضر به نابودی شهرهای ایران و کشتار مردم خود است. این ائتلاف خواستار حمایت بین‌المللی و پیوستن سایر یگان‌های نظامی به قیام سراسری است.

نگرانی‌های جامعه بین‌المللی

کشورهای خارجی و نهادهای حقوق بشری نگران ابعاد فاجعه‌بار انسانی و ژئوپلیتیک این درگیری هستند.

ناظران بین‌المللی هشدار می‌دهند که استفاده از تسلیحات سنگین در محیط‌های متراکم شهری مصداق بارز جنایت جنگی است. علاوه بر بحران انسانی و موج احتمالی پناهجویان، نگرانی عمده دیگر از دست رفتن کنترل بر زرادخانه‌های موشکی و تاسیسات هسته‌ای ایران در صورت فروپاشی کامل ساختار فرماندهی است که می‌تواند امنیت کل خاورمیانه را به خطر بیندازد.

آنچه نمی‌دانیم

  • آیا یگان‌های بیشتری از ارتش در سایر استان‌ها به قیام خواهند پیوست؟
  • ذخایر مهمات و آذوقه نیروهای مقاومت در اصفهان تا چه زمانی دوام خواهد آورد؟
  • آیا جامعه بین‌المللی فراتر از محکومیت‌های لفظی، اقدام عملی برای توقف بمباران‌ها انجام خواهد داد؟

اصطلاحات کلیدی

ارتش آزاد
ائتلافی متشکل از پرسنل جداشده ارتش رسمی ایران و شهروندان مسلحی که کنترل برخی شهرها از جمله اصفهان را به دست گرفته‌اند.
عملیات پاکسازی
اصطلاحی که رسانه‌های حکومتی برای توجیه حملات نظامی سنگین به شهرها و سرکوب مخالفان مسلح استفاده می‌کنند.
محاصره همه‌جانبه
قطع کامل دسترسی یک شهر به منابع حیاتی مانند آب، برق، غذا و دارو توسط نیروهای نظامی محاصره‌کننده.

پرسش‌های متداول

چرا سپاه به اصفهان حمله کرده است؟

پس از پیوستن یگان‌های ارتش به معترضان و تسلط آن‌ها بر اصفهان، سپاه برای بازپس‌گیری کنترل شهر و جلوگیری از گسترش قیام، عملیات نظامی گسترده‌ای را آغاز کرده است.

وضعیت غیرنظامیان در اصفهان چگونه است؟

شهر در محاصره کامل قرار دارد، آب و برق قطع شده و به دلیل بمباران مداوم، صدها غیرنظامی کشته یا مجروح شده‌اند و بیمارستان‌ها با بحران مواجهند.

واکنش جامعه جهانی به این اتفاقات چه بوده است؟

شورای امنیت سازمان ملل نشست اضطراری تشکیل داده و بسیاری از کشورها نسبت به وقوع فاجعه انسانی و بی‌ثباتی در خاورمیانه هشدار داده‌اند.

منابع

پوشش منابع

5 منبع

3 دیدگاه شناسایی‌شده

ائتلاف ارتش آزاد 45%ناظران بین‌المللی 35%حکومت و سپاه پاسداران 20%
  1. [1]Reutersناظران بین‌المللی

    IRGC launches drone strikes on Isfahan as Iranian civil conflict escalates

    مطالعه در Reuters
  2. [2]Al Jazeeraناظران بین‌المللی

    US military says two service members killed in Iranian strike in Jordan

    مطالعه در Al Jazeera
  3. [3]IRNAحکومت و سپاه پاسداران

    آغاز عملیات پاکسازی اصفهان از اشرار مسلح و تروریست‌های تجزیه‌طلب

    مطالعه در IRNA
  4. [4]Iran Internationalائتلاف ارتش آزاد

    گسترش درگیری‌ها به شیراز؛ ارتش آزاد در برابر حملات سنگین سپاه مقاومت می‌کند

    مطالعه در Iran International
  5. [5]The New York Timesناظران بین‌المللی

    Siege of Isfahan: Iran's Internal Conflict Reaches a Bloody Tipping Point

    مطالعه در The New York Times
همیشه در جریان باشید

هر زاویه. هر روز.

دریافت ایران اخبار همراه با پوشش کامل منابع و تحلیل دیدگاه‌ها، مستقیم در صندوق ورودی شما.