نبرد در قلب پایتخت: تسلط «ارتش آزاد» بر ساختمان صدا و سیما و پخش نخستین پیام سراسری

نیروهای ائتلاف نظامی-مردمی موسوم به «ارتش آزاد»، پس از ۴۸ ساعت درگیری سنگین شهری در خیابان ولیعصر و تقاطع پارک‌وی، موفق شدند کنترل کامل مجتمع جام‌جم و ساختمان شیشه‌ای صدا و سیما را به دست بگیرند. این رویداد، نقطه عطفی در نبرد تهران محسوب می‌شود و نشان‌دهنده فروپاشی خطوط دفاعی سپاه پاسداران در مناطق شمالی پایتخت است.[1][3]

تصاویر منتشر شده نشان می‌دهد که یگان‌های زرهی ارتش که به معترضان پیوسته‌اند، با در هم شکستن موانع بتنی سپاه پاسداران، وارد محوطه اصلی رسانه ملی شده‌اند. ساعتی پس از این تسلط، برنامه‌های عادی شبکه‌های سراسری قطع و نخستین پیام ویدیویی فرماندهان ارتش آزاد خطاب به مردم ایران پخش شد.[2][3]

در این پیام تاریخی، یک فرمانده ارشد نظامی با اعلام «پایان انحصار رسانه‌ای حکومت»، از نیروهای باقی‌مانده سپاه و بسیج خواست تا سلاح‌های خود را زمین بگذارند. او تاکید کرد که پیشروی به سمت نهادهای کلیدی در مرکز پایتخت تا زمان تسلیم کامل هسته مرکزی قدرت ادامه خواهد یافت و از شهروندان خواست از نزدیک شدن به مقرهای نظامی خودداری کنند.[2][6]

در واکنش به این شکست استراتژیک، فرماندهی کل سپاه پاسداران با صدور بیانیه‌ای از طریق خبرگزاری‌های وابسته، از دست دادن صدا و سیما را یک «عقب‌نشینی تاکتیکی» برای جلوگیری از تلفات غیرنظامیان خواند. سپاه اعلام کرده است که خطوط دفاعی جدیدی در اطراف میدان پاستور، مجلس و نهادهای حاکمیتی ایجاد کرده و آماده مقابله قاطع با پیشروی مخالفان است.[5]

با این حال، گزارش‌های میدانی حاکی از آن است که عقب‌نشینی نیروهای امنیتی با هرج و مرج همراه بوده و بخش قابل توجهی از تجهیزات سنگین و مهمات آن‌ها در مناطق شمالی شهر به جا مانده است. نیروهای ارتش آزاد اکنون در حال پاکسازی محلات اطراف جام‌جم از تک‌تیراندازهای سپاه و تثبیت مواضع خود برای مرحله بعدی عملیات هستند.[1][4]

وضعیت انسانی در تهران به شدت بحرانی گزارش می‌شود. میلیون‌ها شهروند در خانه‌های خود محبوس شده‌اند، در حالی که صدای انفجار و تبادل آتش توپخانه در سراسر پایتخت به گوش می‌رسد. قطعی گسترده برق، آب و اینترنت در بسیاری از مناطق، شرایط را برای غیرنظامیان دشوارتر کرده و بیمارستان‌ها با کمبود شدید دارو و تجهیزات برای رسیدگی به مجروحان مواجه‌اند.[1][6]

جامعه جهانی با نگرانی فزاینده‌ای تحولات تهران را دنبال می‌کند. شورای امنیت سازمان ملل متحد قرار است امشب نشست اضطراری برگزار کند. کشورهای اروپایی و ایالات متحده ضمن هشدار درباره استفاده سپاه از سلاح‌های سنگین در مناطق مسکونی، خواستار ایجاد کریدورهای امن برای خروج غیرنظامیان و توقف فوری درگیری‌ها در اطراف بیمارستان‌ها شده‌اند.[1][4]

بازارهای جهانی انرژی نیز به شدت تحت تاثیر سقوط پایتخت ایران قرار گرفته‌اند. با توجه به توقف کامل صادرات نفت از خوزستان در روزهای گذشته، احتمال فروپاشی کامل ساختار سیاسی در تهران و گسترش بی‌ثباتی به کل منطقه خلیج فارس، قیمت نفت برنت را به بالاترین سطح خود در یک سال اخیر رسانده است.[1]

اکنون تمام نگاه‌ها به مناطق مرکزی تهران، به ویژه خیابان پاستور و بیت رهبری دوخته شده است. کارشناسان نظامی معتقدند که سپاه پاسداران زبده‌ترین نیروهای خود را برای دفاع از این منطقه متمرکز کرده و نبرد در روزهای آینده می‌تواند به یکی از خونین‌ترین درگیری‌های شهری در تاریخ معاصر خاورمیانه تبدیل شود.[3][6]