جنگ داخلیتحولات میدانیJul 11, 2026, 7:03 PM· 3 دقیقه مطالعه· #1 از 2 در ایران

شلیک بی‌سابقه موشک‌های بالستیک سپاه به داخل ایران؛ آغاز پیشروی «ارتش آزاد» به سوی تهران

سپاه پاسداران برای مقابله با برتری هوایی «ارتش آزاد»، برای نخستین بار از موشک‌های بالستیک علیه پایگاه‌های نظامی در داخل کشور استفاده کرد. در پاسخ، نیروهای ائتلاف ارتش و معترضان پیشروی زمینی خود را به سمت پایتخت آغاز کرده‌اند.

به قلم تیم سردبیری کوهستان

ارتش آزاد و معترضان 45%جامعه جهانی و همسایگان 40%سپاه و رسانه‌های حکومتی 15%
ارتش آزاد و معترضان
شلیک موشک به داخل کشور را جنایت جنگی و نشانه استیصال رژیم دانسته و آن را انگیزه‌ای برای تسریع فتح تهران می‌بینند.
جامعه جهانی و همسایگان
به شدت نگران استفاده از سلاح‌های استراتژیک در جنگ داخلی و تبعات فاجعه‌بار انسانی و منطقه‌ای آن هستند.
سپاه و رسانه‌های حکومتی
این حملات را اقدامی مشروع و قاطع علیه خائنین و تجزیه‌طلبان برای حفظ تمامیت ارضی و بقای نظام می‌دانند.

زوایای پوشش‌داده‌نشده

  • · غیرنظامیان ساکن مناطق درگیری
  • · پرسنل مردد در بدنه سپاه پاسداران

چرا مهم است

استفاده از موشک‌های بالستیک در یک درگیری داخلی نشان‌دهنده ورود جنگ داخلی ایران به ویرانگرترین مرحله خود است. پیشروی نیروهای مخالف به سمت تهران، احتمال وقوع یک نبرد شهری تمام‌عیار در پایتخت را به شدت افزایش داده و کشورهای همسایه را در وضعیت هشدار نظامی قرار داده است.

نکات کلیدی

  • سپاه پاسداران برای اولین بار از موشک‌های بالستیک علیه اهدافی در داخل خاک ایران استفاده کرد.
  • پایگاه‌های هوایی تحت کنترل ارتش آزاد در اصفهان و شیراز هدف اصلی این حملات بودند.
  • گزارش‌ها حاکی از اصابت برخی موشک‌ها به مناطق مسکونی و بروز تلفات غیرنظامی است.
  • ارتش آزاد در واکنش به این حملات، پیشروی زمینی خود را به سمت تهران آغاز کرد.
  • سپاه پاسداران خطوط دفاعی مستحکمی را در مسیرهای منتهی به پایتخت ایجاد کرده است.
  • کشورهای همسایه با اعلام وضعیت آماده‌باش نظامی، مرزهای خود را با ایران بسته‌اند.
۱۴
موشک بالستیک شلیک‌شده (تخمین اولیه)
۲
پایگاه هوایی هدف قرار گرفته (اصفهان و شیراز)
۴۰۰ کیلومتر
فاصله تقریبی خط مقدم تا تهران

سپاه پاسداران انقلاب اسلامی با شلیک موشک‌های بالستیک کوتاه‌برد به اهدافی در داخل خاک ایران، از یک خط قرمز تاریخی عبور کرد. این حملات که در ساعات اولیه بامداد شنبه رخ داد، پایگاه‌های هوایی تحت کنترل «ارتش آزاد» در اصفهان و شیراز را هدف قرار داد و بحران نظامی در ایران را وارد مرحله‌ای بی‌سابقه و ویرانگر کرد.[1][2]

این حملات موشکی با هدف خنثی کردن برتری هوایی ائتلاف جدید «ارتش آزاد» انجام شد. پس از پیوستن چندین اسکادران از جنگنده‌های نیروی هوایی ارتش به معترضان و ایجاد منطقه پرواز ممنوع بر فراز مناطق مرکزی ایران، سپاه پاسداران که توانایی مقابله هوایی کلاسیک را از دست داده بود، به زرادخانه موشکی خود متوسل شد.[3][6]

بر اساس تصاویر ماهواره‌ای و تایید نهادهای اطلاعاتی ایالات متحده، دست‌کم ۱۴ فروند موشک از خانواده «فاتح-۱۱۰» از سکوهای پرتاب متحرک در کویر مرکزی ایران شلیک شده‌اند. این موشک‌ها خسارات گسترده‌ای به زیرساخت‌های پایگاه هوایی شهید بابایی در اصفهان و پایگاه هوایی شهید دوران در شیراز وارد کرده‌اند.[1][5]

رسانه‌های دولتی و وابسته به سپاه پاسداران، از جمله خبرگزاری ایرنا، این حمله را «ضربه کوبنده و قاطع به تروریست‌های تجزیه‌طلب و خائنین» توصیف کردند. فرماندهی عالی سپاه مدعی شده است که این حملات با دقت بالا انجام شده و موفق به انهدام جنگنده‌های روی زمین و مراکز فرماندهی شورشیان شده است.[4]

با این حال، گزارش‌های مستقل و ویدیوهای منتشر شده توسط شهروندان نشان می‌دهد که چندین موشک به دلیل خطای سیستم‌های ناوبری یا رهگیری توسط پدافند هوایی ارتش، به محله‌های مسکونی اطراف پایگاه‌های نظامی اصابت کرده‌اند. این انفجارها تلفات غیرنظامی قابل توجهی در پی داشته است، هرچند به دلیل قطعی سراسری اینترنت، آمار دقیق کشته‌شدگان هنوز قابل تایید نیست.[2][6]

این انفجارها تلفات غیرنظامی قابل توجهی در پی داشته است، هرچند به دلیل قطعی سراسری اینترنت، آمار دقیق کشته‌شدگان هنوز قابل تایید نیست.

در واکنش مستقیم به این حملات موشکی، شورای فرماندهی «ارتش آزاد» - ائتلافی متشکل از یگان‌های جداشده ارتش، نیروهای مردمی و کارگران اعتصابی - اعلام کرد که محاصره اصفهان را شکسته و پیشروی زمینی هماهنگ خود را به سمت تهران آغاز کرده است.[2][6]

سخنگوی ارتش آزاد در یک پیام رادیویی که توسط بی‌بی‌سی فارسی رهگیری شد، اعلام کرد: «استفاده از سلاح‌های استراتژیک علیه خاک و مردم خودمان، نشان‌دهنده استیصال مطلق شورای حاکم است. ما برای پایان دادن به این جنایات، حرکت به سمت شمال و آزادسازی پایتخت را آغاز کرده‌ایم.»[2]

این پیشروی با موانع لجستیکی و نظامی جدی روبرو است. لشکرهای زرهی سپاه پاسداران و نیروهای ویژه بسیج، خطوط دفاعی به شدت مستحکمی را در امتداد بزرگراه‌های اصلی متصل‌کننده قم و کاشان به تهران ایجاد کرده‌اند و در حال مین‌گذاری مسیرهای مواصلاتی هستند.[3]

تحلیلگران نظامی معتقدند که تمایل سپاه به استفاده از نیروهای موشکی استراتژیک در داخل کشور، نشان‌دهنده فروپاشی توانمندی‌های متعارف زمینی آن‌ها و ترس عمیق از از دست دادن کنترل حریم هوایی است. این اقدام، دکترین نظامی ایران را که دهه‌ها بر بازدارندگی خارجی متمرکز بود، کاملاً دگرگون کرده است.[3][5]

این تشدید درگیری‌ها زنگ خطر را در سراسر منطقه به صدا درآورده است. کشورهای همسایه از جمله عراق، ترکیه و کشورهای حاشیه خلیج فارس، ارتش‌های خود را در وضعیت آماده‌باش کامل قرار داده و مرزهای خود را بسته‌اند. آن‌ها به شدت نگران سرریز شدن این درگیری‌ها به خارج از مرزهای ایران و آغاز یک بحران پناهجویی بی‌سابقه هستند.[1][5]

با بسیج یگان‌های زرهی ارتش آزاد به سمت شمال و اثبات تمایل سپاه به استفاده از سلاح‌های کشتار جمعی علیه شهرهای ایران، کشور اکنون در آستانه یک نبرد سرنوشت‌ساز و احتمالاً ویرانگر برای کنترل پایتخت قرار گرفته است؛ نبردی که می‌تواند آینده خاورمیانه را بازنویسی کند.[2][5]

روند رویداد

  1. هفته گذشته

    پیوستن پایگاه‌های شکاری نیروی هوایی به ارتش آزاد و ایجاد منطقه پرواز ممنوع در مرکز ایران.

  2. بامداد شنبه

    شلیک بی‌سابقه موشک‌های بالستیک سپاه به پایگاه‌های هوایی اصفهان و شیراز.

  3. ظهر شنبه

    اعلام رسمی ارتش آزاد مبنی بر آغاز پیشروی زمینی به سمت تهران.

بررسی عمیق دیدگاه‌ها

فرماندهی سپاه پاسداران

استفاده از موشک‌های بالستیک را اقدامی ضروری برای سرکوب شورش و حفظ نظام می‌دانند.

فرماندهان ارشد سپاه معتقدند که پیوستن بخش‌هایی از ارتش به معترضان، یک تهدید موجودیتی فوری است که نیازمند پاسخ‌های نامتعارف است. از دیدگاه آن‌ها، استفاده از موشک‌های بالستیک نه تنها توان هوایی شورشیان را فلج می‌کند، بلکه پیام بازدارنده قدرتمندی به سایر یگان‌های نظامی مردد ارسال می‌کند تا از پیوستن به ارتش آزاد خودداری کنند. رسانه‌های وابسته به این نهاد، این اقدام را دفاع مشروع در برابر «تجزیه‌طلبان» توصیف می‌کنند.

ائتلاف ارتش آزاد

حملات موشکی را نشانه ضعف مفرط سپاه و دلیلی بر لزوم تسریع در فتح پایتخت ارزیابی می‌کنند.

فرماندهان ارتش آزاد بر این باورند که روی آوردن سپاه به سلاح‌های استراتژیک علیه خاک خود، نشان‌دهنده از هم پاشیدگی ساختار رزم زمینی آن‌هاست. این ائتلاف معتقد است که سپاه دیگر توانایی رویارویی مستقیم و کلاسیک را ندارد. از این رو، ارتش آزاد این حملات را به عنوان یک کاتالیزور برای بسیج عمومی بیشتر در نظر گرفته و استدلال می‌کند که تنها راه توقف این جنایات، رسیدن هرچه سریع‌تر به تهران و سرنگونی شورای حاکم است.

ناظران بین‌المللی

نسبت به عبور از خطوط قرمز نظامی و احتمال بروز یک فاجعه انسانی بی‌سابقه هشدار می‌دهند.

تحلیلگران نظامی و دیپلمات‌های غربی و منطقه‌ای با نگرانی عمیق به این تحولات نگاه می‌کنند. استفاده از موشک‌های بالستیک در مناطق پرجمعیت، نگرانی‌ها درباره تلفات گسترده غیرنظامیان را به شدت افزایش داده است. علاوه بر این، جامعه جهانی نگران است که در صورت تنگ‌تر شدن حلقه محاصره تهران، سپاه پاسداران ممکن است به استفاده از تسلیحات مخرب‌تر یا حتی هدف قرار دادن زیرساخت‌های حیاتی کشورهای همسایه برای انحراف افکار عمومی متوسل شود.

آنچه نمی‌دانیم

  • آمار دقیق تلفات غیرنظامی ناشی از اصابت موشک‌ها به مناطق مسکونی چقدر است؟
  • آیا ارتش آزاد توانایی لجستیکی کافی برای پشتیبانی از یک پیشروی ۴۰۰ کیلومتری تا تهران را دارد؟
  • واکنش سایر یگان‌های ارتش که تاکنون بی‌طرف مانده‌اند، به این حملات موشکی چه خواهد بود؟

اصطلاحات کلیدی

موشک فاتح-۱۱۰
یک موشک بالستیک کوتاه‌برد، سوخت جامد و متحرک است که توسط سپاه پاسداران برای هدف قرار دادن پایگاه‌های نظامی استفاده شده است.
ارتش آزاد
ائتلافی نظامی متشکل از یگان‌های جداشده ارتش رسمی ایران، نیروهای مردمی و معترضان مسلح که علیه سپاه پاسداران می‌جنگند.

پرسش‌های متداول

آیا موشک‌ها به مناطق مسکونی اصابت کرده‌اند؟

گزارش‌های مستقل و ویدیوهای شهروندان نشان می‌دهد که برخی موشک‌ها به دلیل خطای هدف‌گیری به محله‌های نزدیک پایگاه‌های نظامی اصابت کرده و تلفات غیرنظامی در پی داشته‌اند.

واکنش ارتش آزاد به این حملات چه بود؟

فرماندهان این ائتلاف اعلام کردند که محاصره اصفهان را شکسته و پیشروی زمینی خود را برای فتح تهران آغاز کرده‌اند.

کشورهای همسایه چه اقدامی انجام داده‌اند؟

کشورهای همسایه از جمله عراق و ترکیه مرزهای خود را بسته‌اند و نیروهای نظامی خود را در وضعیت آماده‌باش کامل قرار داده‌اند.

منابع

پوشش منابع

6 منبع

3 دیدگاه شناسایی‌شده

ارتش آزاد و معترضان 45%جامعه جهانی و همسایگان 40%سپاه و رسانه‌های حکومتی 15%
  1. [1]Reutersجامعه جهانی و همسایگان

    Iran's IRGC fires ballistic missiles at domestic airbases in major civil war escalation

    مطالعه در Reuters
  2. [2]BBC Persianارتش آزاد و معترضان

    شلیک موشک‌های بالستیک سپاه به پایگاه‌های هوایی اصفهان و شیراز؛ ارتش آزاد به سوی تهران حرکت می‌کند

    مطالعه در BBC Persian
  3. [3]Al Jazeeraجامعه جهانی و همسایگان

    Iranian Revolutionary Guards use ballistic missiles against rebel military factions

    مطالعه در Al Jazeera
  4. [4]IRNAسپاه و رسانه‌های حکومتی

    حملات موشکی کوبنده سپاه پاسداران به پایگاه‌های تروریست‌های تجزیه‌طلب و خائنین

    مطالعه در IRNA
  5. [5]CNNجامعه جهانی و همسایگان

    US intelligence confirms Iranian ballistic missile strikes on its own cities as civil war deepens

    مطالعه در CNN
  6. [6]Iran Internationalارتش آزاد و معترضان

    استفاده بی‌سابقه سپاه از موشک‌های بالستیک علیه مردم و ارتش آزاد؛ آغاز پیشروی نیروهای مردمی به سمت پایتخت

    مطالعه در Iran International
همیشه در جریان باشید

هر زاویه. هر روز.

دریافت ایران اخبار همراه با پوشش کامل منابع و تحلیل دیدگاه‌ها، مستقیم در صندوق ورودی شما.