داده‌های بلندمدت ۳۷۶ هزار نفر نشان می‌دهد غربالگری سرطان روده بزرگ مرگ و میر را ۴۳٪ کاهش می‌دهد

هر دو سال یک بار، یک لوله پلاستیکی کوچک برای ساکنان استکهلم و گوتلند در سنین ۶۰ تا ۷۴ سال از طریق پست ارسال می‌شود. این لوله یک اقدام ساده و واحد را درخواست می‌کند: نمونه مدفوعی که در خانه جمع‌آوری شده است. برای بسیاری، این یک نامه بهداشتی اداری است که به راحتی نادیده گرفته می‌شود. با این حال، بر اساس یک تحلیل جدید و گسترده از داده‌های بهداشتی سوئد، بازگرداندن آن لوله یکی از مؤثرترین تصمیمات پزشکی است که یک فرد می‌تواند بگیرد.[1][2]

این آزمایش، آزمایش خون مخفی در مدفوع (FOBT) است که برای تشخیص آثار میکروسکوپی خون در مدفوع طراحی شده است. از آنجا که سرطان روده بزرگ و پولیپ‌های پیش‌سرطانی اغلب به صورت متناوب خونریزی می‌کنند، مدت‌ها قبل از اینکه باعث درد شوند یا عادات روده‌ای را تغییر دهند، این خون پنهان اغلب اولین زنگ خطر بیولوژیکی است.[1]

یک مطالعه گسترده ۱۴ ساله که در مجله JAMA Network Open منتشر شده است، اکنون مزیت دقیق بقا در پاسخ به این زنگ خطر را کمی‌سازی کرده است. محققان مؤسسه کارولینسکا و دانشگاه اومئو با پیگیری ۳۷۶,۵۱۱ نفر دریافتند که مشارکت فعال در برنامه غربالگری با ۴۳ درصد کاهش خطر مرگ ناشی از سرطان روده بزرگ مرتبط است.[1]

این یافته‌ها نگاهی نادر و در مقیاس جمعیت به اثربخشی غربالگری در دنیای واقعی ارائه می‌دهند. در حالی که کارآزمایی‌های بالینی مدت‌هاست ثابت کرده‌اند که تشخیص زودهنگام جان افراد را نجات می‌دهد، این داده‌های مشاهده‌ای نشان می‌دهند که چه اتفاقی می‌افتد وقتی یک سیستم غربالگری همگانی و رایگان در طول بیش از یک دهه برای صدها هزار شهروند عادی به کار گرفته می‌شود.[1][2]

برای جدا کردن تأثیر واقعی غربالگری، تیم تحقیقاتی مجبور شد شبکه پیچیده‌ای از رفتارهای انسانی را رمزگشایی کند. آن‌ها یک گروه مطالعه متشکل از ۲۰۳,۶۹۲ نفر را که بین سال‌های ۲۰۰۸ تا ۲۰۱۲ برای غربالگری دعوت شده بودند، با یک گروه کنترل ۱۷۲,۸۱۹ نفری که یا دیرتر دعوت شده بودند یا اصلاً دعوت نشده بودند، مقایسه کردند.[1]

داده‌ها یک تفاوت فاحش بین پیشنهاد مراقبت و ارائه واقعی مراقبت نشان دادند. صرفاً دریافت دعوت‌نامه برای برنامه غربالگری – صرف نظر از اینکه فرد واقعاً آزمایش را تکمیل کرده باشد یا نه – با کاهش ۲۶ درصدی مرگ و میر ناشی از سرطان روده بزرگ مرتبط بود.[1]

با این حال، هنگامی که محققان مدل‌های خود را برای در نظر گرفتن عدم پایبندی تنظیم کردند، مزیت بقا به طور چشمگیری افزایش یافت. برای افرادی که واقعاً پیگیری کرده و نمونه‌های خود را ارسال کردند، خطر مرگ و میر در مقایسه با جمعیت‌های غربالگری نشده، ۴۳ درصد کاهش یافت.[1]

این شکاف، نقطه اصطکاک اصلی در سلامت جمعیت را برجسته می‌کند: همکاری و پایبندی انسان. به گفته یوهانس بلوم، نویسنده مسئول این مطالعه، تقریباً یک سوم افراد واجد شرایط نمونه‌ای ارسال نمی‌کنند، با وجود اینکه آزمایش کاملاً رایگان است و برای تکمیل شدن در خلوت حمام شخصی طراحی شده است.[1]

سازوکار برنامه غربالگری متکی بر یک سیستم فیلتراسیون دو مرحله‌ای است. آزمایش مدفوع خانگی به عنوان یک شبکه گسترده و کم‌اصطکاک عمل می‌کند. این آزمایش نسبت به وجود خون بسیار حساس است، اما تشخیصی نیست. وجود خون در مدفوع می‌تواند ناشی از پولیپ‌های خوش‌خیم، بواسیر یا التهاب جزئی دستگاه گوارش باشد.[1][2]

هنگامی که یک نمونه برای خون مخفی مثبت می‌شود، مرحله دوم برنامه فعال می‌شود: کولونوسکوپی بالینی. در طول این روش، یک متخصص گوارش با استفاده از یک دوربین انعطاف‌پذیر، پوشش داخلی روده بزرگ و راست‌روده را بررسی می‌کند.[1]

اینجاست که غربالگری از تشخیص به پیشگیری فعال تبدیل می‌شود. اگر متخصص رشد‌های پیش‌سرطانی، معروف به پولیپ‌های آدنوماتوز، را شناسایی کند، اغلب می‌توان آن‌ها را در همان لحظه، قبل از اینکه فرصت جهش به تومورهای بدخیم را پیدا کنند، حذف کرد.[2]

با تشخیص بیماری در مرحله موضعی آن – یا پیشگیری کامل از طریق پولیپکتومی – برنامه غربالگری اساساً منحنی مرگ و میر را تغییر می‌دهد. سرطان روده بزرگ زمانی که محدود به دیواره روده باشد، بسیار قابل درمان است، اما به محض اینکه سرطان به اندام‌های دوردست مانند کبد یا ریه‌ها متاستاز دهد، نرخ بقا به شدت کاهش می‌یابد.[2]

مجموعه داده‌های سوئدی به دلیل طولانی بودن دوره زمانی آن، ارزش ویژه‌ای دارد. در طول دوره پیگیری ۱۴ ساله، محققان ۱,۶۶۸ مورد مرگ ناشی از سرطان روده بزرگ را در میان گروه مورد مطالعه ثبت کردند. این جدول زمانی طولانی به داده‌ها اجازه می‌دهد تا پیشرفت آهسته و خاموش بیماری را که می‌تواند یک دهه طول بکشد تا از یک پولیپ کوچک به یک تومور کشنده تبدیل شود، ثبت کنند.[1]

محققان از مدل‌های رگرسیون پواسون برای تنظیم «سوگیری آلودگی» (Contamination Bias) – مواردی که افراد در گروه کنترل به طور مستقل به دنبال غربالگری بودند – و همچنین ورود دیرهنگام برخی از افراد کنترل به مجموعه غربالگری استفاده کردند.[1]

با وجود تنظیمات آماری دقیق، نویسندگان دیدگاهی شفاف نسبت به محدودیت‌های شواهد حفظ می‌کنند. از آنجا که این مطالعه مشاهده‌ای است و نه یک کارآزمایی کنترل‌شده تصادفی، برآوردها متکی بر اصلاحات ریاضی برای سوگیری‌های مختلف هستند، به این معنی که حاشیه عدم قطعیت باقی می‌ماند.[1]

علاوه بر این، داده‌ها نمی‌توانند به طور کامل «سوگیری کاربر سالم» را در نظر بگیرند – پدیده‌ای که در آن افرادی که فعالانه در غربالگری‌های بهداشتی شرکت می‌کنند، تمایل به داشتن سبک زندگی کلی سالم‌تری نیز دارند، که به طور مستقل خطر ابتلا به سرطان آن‌ها را کاهش می‌دهد.[2]

با این وجود، بزرگی مطلق کاهش ۴۳ درصدی مرگ و میر، یک پایه شواهد قانع‌کننده برای مقامات بهداشت عمومی فراهم می‌کند. چالش اکنون از اثبات کارایی آزمایش به حل معمای رفتاری یک سومی که از شرکت خودداری می‌کنند، تغییر یافته است.[1][2]

در حالی که سیستم‌های بهداشتی در سراسر جهان با افزایش نرخ سرطان‌های دستگاه گوارش با شروع زودهنگام دست و پنجه نرم می‌کنند، داده‌های استکهلم-گوتلند به عنوان یک سند قطعی از آنچه ممکن است عمل می‌کند. مکانیسم کاهش تقریباً نصف مرگ و میر ناشی از سرطان روده بزرگ از قبل وجود دارد؛ مانع باقی‌مانده صرفاً بازگرداندن لوله پلاستیکی از طریق پست است.[2]