فولکس‌واگن ۵۰ هزار شغل را حذف و تنوع مدل‌هایش را تا سال ۲۰۳۵ نصف می‌کند

سال‌هاست که برگ برنده فولکس‌واگن برای جذب خریداران در سراسر جهان، تنوع بی‌نهایت آن بوده است؛ یک مدل، تریم و موتور خاص برای هر سلیقه و بودجه‌ای که فکرش را بکنید. اما حساب‌وکتاب‌های مالی دیگر جوابگوی این کاتالوگ شلوغ و به‌شدت شخصی‌سازی‌شده نیست. روز پنجشنبه، هیئت نظارت این خودروساز آلمانی با اتفاق آرا «برنامه آینده ۲۰۳۰» را تصویب کرد؛ یک تغییر ساختار شرکتی گسترده که ۵۰ هزار شغل دیگر را در سراسر جهان حذف کرده و تنوع خودروهای شرکت را تا سال ۲۰۳۵ به میزان ۵۰ درصد کاهش می‌دهد. این تصمیم، نقطه پایان قطعی بر استراتژی چنددهه‌ای این شرکت برای اشباع بازار از طریق ارائه گزینه‌های بی‌شمار است.[1]

با این تعدیل نیروی جدید، مجموع کاهش مشاغل برنامه‌ریزی‌شده تا پایان این دهه به ۱۰۰ هزار نفر می‌رسد که تقریباً ۱۵ درصد از نیروی کار ۶۶۳ هزار نفری فولکس‌واگن در سراسر جهان را تشکیل می‌دهد. این توافق که پس از ماه‌ها تنش شدید با اتحادیه‌های کارگری آلمان به دست آمد، کاهش عظیم ۷۵ درصدی در پیچیدگی تولیدات میان ۱۰ برند مختلف این گروه را نیز هدف قرار داده است. برای مصرف‌کننده عادی، این یعنی دوران انتخاب از میان ده‌ها ترکیب سفارشی موتور و تریم در یک نمایندگی به‌سرعت رو به پایان است؛ مدل‌هایی که در خط تولید باقی می‌مانند، برای کاهش هزینه‌ها و ساده‌سازی زنجیره تامین، به‌شدت استانداردسازی خواهند شد.[3]

الیور بلوم (Oliver Blume)، مدیرعامل شرکت، پس از این رای‌گیری سرنوشت‌ساز هیئت‌مدیره گفت: «این یک پیام قوی برای آینده گروه فولکس‌واگن است. ما در قبال تمام نیروی کار خود، شرکایمان و مشاغل صنعتی در سراسر جهان احساس مسئولیت می‌کنیم.» بلوم پیش‌تر در یک یادداشت داخلی صریح هشدار داده بود که این خودروساز با شکاف هزینه شدید ۲۰ درصدی نسبت به رقبای بین‌المللی خود مواجه است و همین امر، چرخش تهاجمی به سمت یک ساختار تولیدی بسیار چابک‌تر را ضروری می‌سازد. تیم مدیریتی این کوچک‌سازی را نه یک شکست، بلکه تنها راهکار منطقی و ریاضی برای حفظ هسته اصلی کسب‌وکار می‌داند.[1]

فشارهای مالی که این کوچک‌سازی تاریخی را تحمیل کرده‌اند، کاملاً عیان و فوری هستند. فولکس‌واگن به هیئت‌مدیره خود گزارش داد که ظرفیت تولید فعلی این شرکت در اروپا، سالانه بیش از ۵۰۰ هزار دستگاه بیشتر از تقاضای واقعی مصرف‌کنندگان است. همزمان، این خودروساز در حال از دست دادن سریع جایگاه خود در چین است؛ بازاری که از نظر تاریخی بزرگ‌ترین و پرسودترین بازار آن بوده و حالا تولیدکنندگان داخلی مانند بی‌وای‌دی (BYD) و جیلی (Geely) با خودروهای برقی ارزان‌تر و بسیار پیشرفته، سهم عظیمی از آن را تصاحب کرده‌اند. ضربه به ترازنامه مالی شرکت بسیار سنگین بوده است، به‌طوری که سود عملیاتی گروه در سال ۲۰۲۵ به ۸٫۹ میلیارد یورو سقوط کرد که در مقایسه با ۲۲٫۶ میلیارد یورو در دو سال قبل، افت شدیدی را نشان می‌دهد.[1]

برای تثبیت ترازنامه و بازگرداندن اعتماد سرمایه‌گذاران، طرح بازسازی، حاشیه سود عملیاتی دقیق ۹ درصدی و فروش سالانه ۹ میلیون خودرو تا سال ۲۰۳۰ را هدف‌گذاری کرده است؛ رقمی که دقیقاً ۳ میلیون دستگاه کمتر از تولید شرکت در دوران پیش از همه‌گیری کروناست. هزینه‌های سرمایه‌ای نیز در تمام بخش‌ها به‌شدت محدود شده و کمیته نظارت، بودجه ۱۳۵ میلیارد یورویی را برای تحقیق، توسعه و سرمایه‌گذاری‌های مرتبط بین سال‌های ۲۰۲۷ تا ۲۰۳۱ تصویب کرده است. این استراتژی، سرمایه را به‌جای تلاش برای رقابت در تمام دسته‌های خودرویی، منحصراً به سمت بخش‌هایی با بالاترین حاشیه سود هدایت می‌کند.

هزینه انسانی این تحولات گسترده، به‌شدت بر دوش عملیات تولید داخلی فولکس‌واگن سنگینی می‌کند. اگرچه توافق جدید از تعطیلی فوری کارخانه‌ها جلوگیری می‌کند، اما سرنوشت بلندمدت چهار کارخانه بزرگ آلمانی یعنی امدن (Emden)، تسویکاو (Zwickau)، هانوفر (Hanover) و سایت نکارسولم (Neckarsulm) متعلق به آئودی را کاملاً در هاله‌ای از ابهام باقی می‌گذارد. شرکت به‌صراحت اعلام کرد که نمی‌تواند نقش‌های تولیدی پایداری را برای این تاسیسات عظیم پس از پایان طبیعی برنامه‌های تولید فعلی‌شان بین سال‌های ۲۰۳۱ تا ۲۰۳۴ تضمین کند. این بلاتکلیفی، سایه سنگینی بر مناطقی انداخته است که این خودروساز برای نسل‌ها موتور محرک اقتصادی آن‌ها بوده است.[1]

نمایندگان کارگری این توافق دشوار را یک سازش دفاعی و ضروری برای جلوگیری از یک بحران صنعتی بسیار عمیق‌تر توصیف کردند. آی‌جی متال (IG Metall)، بزرگ‌ترین اتحادیه صنعتی آلمان، در ازای حمایت از کاهش شدید نیروها، توانست اجرای حکم تعطیلی چهار کارخانه در معرض خطر را موقتاً به تعویق بیندازد. کریستیان بنر (Christiane Benner)، رئیس اول آی‌جی متال، با تاکید بر اینکه کار اتحادیه هنوز تمام نشده است، گفت: «اکنون باید راه‌حل‌های ملموسی برای تمام سایت‌ها توسعه یابد. ما انتظار داریم که هیئت‌مدیره بر اساس سازش به‌دست‌آمده، وظایف خود را انجام دهد و به‌سرعت نتایج را ارائه کند.»

برای خریداران آینده خودرو، اثرات پایین‌دستی «برنامه آینده ۲۰۳۰» طی چند چرخه محصول آینده در نمایشگاه‌های خودرو خود را نشان خواهد داد. فولکس‌واگن با هدایت بودجه توسعه ۱۳۵ میلیارد یورویی خود به سمت مدل‌های کمتر اما پرتیراژتر، قصد دارد اشتراکات پلتفرم‌ها، نرم‌افزارها و قطعات الکترونیکی زیر پوسته خودروها را به‌شدت افزایش دهد. خط تولید باقی‌مانده، اولویت بالایی برای پرسودترین بخش‌های بازار در آمریکای شمالی و چین قائل خواهد شد؛ اتفاقی که گزینه‌های در دسترس رانندگان عادی را اساساً تغییر داده و معنای خرید یک فولکس‌واگن در دهه آینده را از نو تعریف خواهد کرد.[3]