کالبدشکافی انگشت‌نگاری مرورگر: سایت‌ها واقعاً چگونه شما را بدون کوکی ردیابی می‌کنند؟

توسعه‌دهندگان مرورگرها — اپل، گوگل و موزیلا — تصمیم‌گیرندگان نهایی درباره میزان حریم خصوصی شما در اینترنت هستند. آن‌ها تعیین می‌کنند که چه مقدار از اطلاعات سخت‌افزاری دستگاه شما در اختیار وب‌سایت‌ها قرار گیرد و در هر به‌روزرسانی مرورگر، این مرزها را جابه‌جا می‌کنند [3]. در حالی که بازاریابان دیجیتال ادعا می‌کنند که با حذف تدریجی کوکی‌های شخص ثالث (Third-party cookies) به حریم خصوصی کاربران احترام می‌گذارند، واقعیت فنی در لایه‌های زیرین وب بسیار متفاوت است. این شرکت‌ها صرفاً از یک روش ذخیره‌سازی آشکار به یک روش استخراج پنهان کوچ کرده‌اند.[2]

صنعت تبلیغات آنلاین سال‌هاست که خود را برای دنیای بدون کوکی آماده کرده است. وقتی یک وب‌سایت نمی‌تواند یک فایل متنی کوچک را روی دستگاه شما ذخیره کند تا شما را در بازدیدهای بعدی بشناسد، به جای آن از خود دستگاه شما به عنوان یک شناسه استفاده می‌کند [1]. این روش که «انگشت‌نگاری مرورگر» (Browser Fingerprinting) نامیده می‌شود، نیازی به اجازه شما ندارد، هیچ فایلی روی سیستم شما باقی نمی‌گذارد و پاک کردن تاریخچه مرورگر نیز آن را متوقف نمی‌کند. در واقع، وب‌سایت‌ها از ویژگی‌هایی که برای نمایش بهتر محتوا طراحی شده‌اند، علیه خود شما استفاده می‌کنند.[1]

یکی از قدرتمندترین ابزارهای این ردیابی پنهان، عنصری در استاندارد HTML5 به نام Canvas است. در ظاهر، این ویژگی برای رسم گرافیک، بازی‌ها و انیمیشن‌ها در صفحات وب طراحی شده است [2]. اما اسکریپت‌های ردیابی از مرورگر شما می‌خواهند که یک متن پنهان یا یک شکل هندسی پیچیده را در پس‌زمینه رسم کند. به دلیل تفاوت‌های میکروسکوپی در معماری کارت گرافیک، درایورهای نصب‌شده، سیستم‌عامل و نحوه رندر کردن لبه‌های فونت‌ها (Anti-aliasing)، پیکسل‌های رندر شده در دستگاه شما با دستگاه شخص دیگر در سطح ریاضی کاملاً متفاوت است [4].[3]

این تفاوت‌ها تنها به گرافیک محدود نمی‌شود. وب‌سایت‌ها می‌توانند یک سیگنال صوتی با فرکانس پایین تولید کنند و نحوه پردازش آن توسط کارت صدای شما را اندازه‌گیری کنند [1]. آن‌ها همچنین لیستی از صدها فونت مختلف را از طریق جاوا اسکریپت درخواست می‌کنند تا ببینند دقیقاً کدام یک روی سیستم شما نصب شده است. هیچ‌کدام از این اطلاعات به تنهایی هویت شما را فاش نمی‌کند؛ دانستن اینکه شما از ویندوز ۱۱ استفاده می‌کنید یا فونت Arial را دارید، شما را از میلیون‌ها نفر دیگر متمایز نمی‌کند [2].[1]

جادوی تاریک انگشت‌نگاری در ترکیب این داده‌ها نهفته است. بر اساس تحقیقات مستمر بنیاد مرزهای الکترونیکی (EFF)، اگر رزولوشن صفحه نمایش، منطقه زمانی، زبان‌های نصب‌شده، افزونه‌های مرورگر، وضعیت باتری و نسخه دقیق سیستم‌عامل را با هم ترکیب کنید، دستگاه شما به احتمال ۹۹.۵ درصد در میان میلیون‌ها کاربر دیگر کاملاً یکتا خواهد بود [1]. این یک معادله ریاضی ساده از احتمالات متقاطع (آنتروپی) است که نیازی به دانستن نام، ایمیل یا آدرس IP شما ندارد. شما به یک رشته هش (Hash) تبدیل می‌شوید که در هر بار بازدید از هر سایتی، ثابت می‌ماند.[1]

در مقابل این تکنیک‌ها، مرورگرها رویکردهای متفاوتی اتخاذ کرده‌اند. موتور WebKit اپل (که مرورگر سافاری را قدرت می‌بخشد) و فایرفاکس موزیلا، به طور فعال در حال مسدود کردن یا یکسان‌سازی این متغیرها هستند [3]. برای مثال، سافاری تلاش می‌کند تا پروفایل سیستم شما را به یک پروفایل استاندارد شبیه کند تا در میان جمعیت پنهان شوید؛ به این معنی که به جای ارسال فونت‌های واقعی شما، یک لیست پیش‌فرض را به سایت‌ها ارائه می‌دهد. در مقابل، گوگل کروم به دلیل وابستگی شرکت مادرش به درآمد تبلیغاتی، در اعمال محدودیت‌های سخت‌گیرانه ضد انگشت‌نگاری محتاط‌تر عمل کرده است [4].[2][3]

با این حال، مسدود کردن کامل انگشت‌نگاری تقریباً غیرممکن است، زیرا بسیاری از APIهایی که برای ردیابی استفاده می‌شوند، برای عملکرد صحیح وب‌سایت‌های مدرن ضروری هستند [2]. اگر مرورگر شما اطلاعات مربوط به رزولوشن صفحه یا قابلیت‌های لمسی را مخفی کند، وب‌سایت‌ها نمی‌توانند رابط کاربری مناسبی را برای موبایل یا دسکتاپ شما بارگذاری کنند. این تنش ذاتی میان قابلیت‌های وب مدرن و حفظ حریم خصوصی، میدان نبردی است که در سال‌های آینده و با تکامل استانداردهای کنسرسیوم وب جهان‌گستر (W3C) تعیین تکلیف خواهد شد [4].[3]

تا زمانی که مرورگرها مجبورند برای نمایش صحیح صفحات وب، اطلاعات سخت‌افزاری را با سرورها به اشتراک بگذارند، انگشت‌نگاری به عنوان یک سایه نامرئی در اینترنت باقی خواهد ماند. دفعه بعد که یک وب‌سایت بدون درخواست ورود به حساب کاربری یا داشتن هیچ کوکی فعالی، ترجیحات شما را به یاد می‌آورد یا تبلیغی مرتبط با جستجوهای روز گذشته‌تان به شما نشان می‌دهد، بدانید که این جادو نیست؛ این اثر انگشت دیجیتال شماست که در کسری از ثانیه در پس‌زمینه خوانده شده است [5].[4]