داده‌های فدرال رزرو نیویورک: شاخص فشار زنجیره تأمین جهانی در ماه جولای به پایین‌ترین حد چهار ماهه (۰.۷۹) رسید

در بهار ۲۰۲۶، افزایش درگیری‌های ژئوپلیتیکی در سراسر خاورمیانه تهدید کرد که بهبود شکننده تجارت جهانی پس از همه‌گیری را از بین ببرد. با انحراف کشتی‌ها از تنگه هرمز و افزایش شدید نرخ حمل و نقل، اقتصاددانان برای موج جدیدی از تورم ناشی از عرضه آماده شدند. اما داده‌های جدید نشان می‌دهد که گره لجستیکی سریع‌تر از حد انتظار در حال باز شدن است.[4]

شاخص فشار زنجیره تأمین جهانی (GSCPI) بانک فدرال رزرو نیویورک در جولای ۲۰۲۶ به پایین‌ترین حد چهار ماهه یعنی ۰.۷۹ کاهش یافت. این نشان‌دهنده کاهش شدید از بهار است، زمانی که این شاخص در ماه می به ۱.۸۱ (که بالاترین سطح آن از زمان بلافاصله پس از همه‌گیری بود) رسید.[1][2][4]

این داده‌ها اولین شواهد جامع را ارائه می‌دهند که حرکت فیزیکی کالاهای تجاری در حال عادی شدن است، حتی در حالی که تنش‌های ژئوپلیتیکی همچنان ادامه دارد. با این حال، رقم ۰.۷۹ نشان می‌دهد که در حالی که فشارهای حاد کاهش یافته‌اند، اصطکاک پایه در تجارت جهانی در مقایسه با هنجارهای تاریخی همچنان بالا است.[2][6][7]

برای درک اهمیت کاهش جولای، لازم است نحوه ساخت GSCPI توسط فدرال رزرو نیویورک بررسی شود. این شاخص یک معیار صرفه‌جویانه است که برای ثبت شدت محدودیت‌های عرضه در ابعاد مختلف تجارت بین‌المللی طراحی شده است. این شاخص ۲۷ متغیر متمایز را در یک امتیاز ترکیبی واحد ادغام می‌کند.[1][6]

این مکانیسم به شدت به هزینه‌های حمل و نقل جهانی متکی است. این مدل داده‌های شاخص بالتیک درای (Baltic Dry Index) را که هزینه حمل و نقل مواد خام مانند زغال سنگ و فولاد را ردیابی می‌کند، در کنار شاخص هارپکس (Harpex) برای نرخ حمل و نقل کانتینری، دریافت می‌کند. همچنین شامل شاخص‌های هزینه حمل و نقل هوایی است که توسط اداره آمار کار ایالات متحده برای مسیرهای اتصال ایالات متحده با آسیا و اروپا گردآوری شده است.[1][2]

فراتر از هزینه‌های خام حمل و نقل، GSCPI گلوگاه‌های سطح کارخانه را اندازه‌گیری می‌کند. این شاخص اجزای مرتبط با زنجیره تأمین را از نظرسنجی‌های شاخص مدیران خرید (PMI) در هفت مرکز تولیدی مرتبط: چین، منطقه یورو، ژاپن، کره جنوبی، تایوان، بریتانیا و ایالات متحده، جمع‌آوری می‌کند. این نظرسنجی‌ها زمان تحویل تامین‌کننده، سفارشات معوق و سطوح موجودی خریداری شده را ردیابی می‌کنند.[1][2][6]

این شاخص به گونه‌ای نرمال‌سازی شده است که صفر نشان‌دهنده میانگین تاریخی فشار زنجیره تأمین از سال ۱۹۹۷ است. مقادیر مثبت نشان‌دهنده انحراف معیار بالاتر از آن میانگین هستند. بنابراین، رقم جولای ۰.۷۹ به این معنی است که زنجیره‌های تأمین جهانی تحت تقریباً سه چهارم یک انحراف معیار استرس بیشتر نسبت به یک سال معمولی قبل از همه‌گیری عمل می‌کنند.[1][2][6]

شواهد اختلال بهار به وضوح در منحنی داده‌ها قابل مشاهده است. در آوریل و می، شاخص با مختل شدن ترافیک از طریق تنگه هرمز، یک گلوگاه حیاتی دریایی، توسط درگیری ایالات متحده و ایران، افزایش یافت. تغییر مسیر کشتی‌ها که در نتیجه رخ داد، زمان تحویل را طولانی‌تر کرد و باعث ایجاد آبشاری از عقب‌ماندگی‌ها در بنادر اصلی شد.[3][4][5]

گزارش‌های درآمد شرکت‌ها از سه ماهه دوم، داده‌های فدرال رزرو را تأیید می‌کند. مدیران اجرایی خطوط کشتیرانی بزرگ مانند مرسک (Maersk) و اپراتورهای بندری مانند دی‌پی ورلد (DP World) به ازدحام شدید و جریان‌های تجاری نامتوازن در طول ماه‌های بهار اشاره کردند و محیط بازاری را توصیف کردند که با نوسانات بالا و زیرساخت‌های زمینی تحت فشار مشخص شده بود.[3]

کاهش جولای به ۰.۷۹ نشان می‌دهد که شبکه‌های لجستیکی تا حد زیادی با این مسیرهای جدید سازگار شده‌اند و شوک اولیه اختلالات بهار جذب شده است. برخی از ترافیک دریایی از طریق تنگه‌های مورد مناقشه از سر گرفته شده است و افزایش تجارت اوایل سال – ناشی از شرکت‌هایی که محموله‌ها را پیش از افزایش احتمالی تعرفه‌ها پیش‌خرید می‌کردند – شروع به کاهش کرده است.[3][4][7]

پیامدهای کلان اقتصادی این داده‌ها قابل توجه است. GSCPI یک شاخص پیشرو است که به دقت برای تورم کالاها و قیمت تولیدکننده در بازارهای مصرفی بزرگ رصد می‌شود. هنگامی که شاخص افزایش می‌یابد، هزینه‌های افزایش یافته حمل و نقل و تأخیر در تولید معمولاً ظرف چند ماه به قیمت‌های مصرف‌کننده منتقل می‌شوند.[1][6]

کاهش شاخص در جولای شواهد حیاتی برای بانک‌های مرکزی، از جمله فدرال رزرو، ارائه می‌دهد مبنی بر اینکه تورم سمت عرضه در حال تعدیل است. اگر هزینه جابجایی کالاها همچنان تثبیت شود، احتمال بازگشت تورم کالاهای اصلی کمتر است و به سیاست‌گذاران انعطاف‌پذیری بیشتری می‌دهد تا نرخ بهره را در نیمه دوم ۲۰۲۶ ثابت نگه دارند یا کاهش دهند.[4][5]

با این حال، شواهد ارائه شده توسط GSCPI محدودیت‌های مشخصی دارد. این شاخص فشار بر زنجیره‌های تأمین را اندازه‌گیری می‌کند، اما کارایی یا بار مالی استراتژی‌های کاهش شرکت‌ها را اندازه‌گیری نمی‌کند. نمی‌تواند بین یک گلوگاه واقعاً حل شده و یک گلوگاهی که شرکت‌ها صرفاً مبالغ هنگفتی برای دور زدن آن پرداخته‌اند، تمایز قائل شود.[6]

علاوه بر این، این داده‌ها ناکارآمدی سرمایه عظیمی را که اکنون زنجیره‌های تأمین مدرن نیاز دارند، پنهان می‌کند. شرکت‌های مشاوره‌ای تخمین می‌زنند که ۱.۷ تریلیون دلار سرمایه در گردش جهانی در حال حاضر در موجودی مازاد قفل شده است. شرکت‌ها این ذخایر عظیم را نگهداری می‌کنند زیرا فاقد داده‌های لحظه‌ای برای تعیین مطمئن سطوح موجودی هستند و در عوض مدل پرهزینه «فقط در صورت نیاز» (just-in-case) را انتخاب می‌کنند.[4]

در نهایت، داده‌های جولای تأیید می‌کند که بحران لجستیکی حاد بهار ۲۰۲۶ سپری شده است. با این حال، با باقی ماندن شاخص در قلمرو مثبت، به نظر می‌رسد دوران عملیات زنجیره تأمین بدون اصطکاک و زیر صفر به طور قطعی در گذشته باقی مانده است، و تجارت جهانی را به طور دائمی گران‌تر و از نظر ساختاری محتاط‌تر کرده است.[3][6]