رشد فروش سه‌ماهه دوم OpenAI از رقیبش Anthropic عقب ماند و نگرانی‌ها درباره حباب ارزش‌گذاری هوش مصنوعی را افزایش داد

فرض غالب در وال استریت این بود که هوش مصنوعی پیشرو یک مسابقه برای رسیدن به پایین‌ترین سطح است؛ رقابتی که سرمایه را می‌سوزاند و شرکت‌ها باید سال‌ها به کاربران یارانه دهند تا یک ریال سود ببینند. افشای اطلاعات مالی سه‌ماهه دوم دو بازیگر بزرگ خصوصی این صنعت، این اجماع را در هم شکست، اما نه در جهتی که اکثر انتظار داشتند.[5]

OpenAI، که مدت‌ها رهبر بلامنازع رونق هوش مصنوعی مولد محسوب می‌شد، گزارش داد که درآمد سه‌ماهه دوم آن تنها ۱۸ درصد نسبت به سه‌ماهه قبل رشد کرده و به ۶٫۷ میلیارد دلار رسیده است. برای شرکتی که برای رشد فوق‌العاده قیمت‌گذاری شده، این کاهش متوالی سهامداران را که انتظار داشتند این استارتاپ مسیر غالب بازار خود را حفظ کند، نگران کرده است.[1][4]

زیان‌های عملیاتی OpenAI، رشد کند درآمد را تشدید کرد. این شرکت زیان عملیاتی ۱۲٫۳ میلیارد دلاری را برای این سه‌ماهه گزارش کرد که نسبت به ۹٫۳ میلیارد دلار در سه‌ماهه اول افزایش یافته است. این امر سازنده ChatGPT را در حالی که بازار گسترده‌تر شروع به مطالبه اقتصاد واحد پایدار می‌کند، از سودآوری دورتر می‌کند.[1]

در مقابل، رقیب آن، Anthropic، درآمد خود را در همین دوره بیش از دو برابر کرد و به ۱۱٫۶ میلیارد دلار رساند. این نشان‌دهنده یک افزایش خیره‌کننده ۱۴ برابری نسبت به ۷۸۷ میلیون دلاری است که این شرکت در سه‌ماهه دوم سال ۲۰۲۵ ثبت کرده بود و حاکی از شتاب سریع در ردپای تجاری آن است.[1][6]

مهم‌تر از آن، Anthropic سود عملیاتی تعدیل‌شده مثبتی در حدود ۵۵۹ میلیون دلار گزارش کرد. این یک نقطه عطف تاریخی برای این بخش است و این فرضیه ریشه‌دار را به چالش می‌کشد که مدل‌های پیشرو هوش مصنوعی برای تسخیر سهم بازار باید به عنوان پیشروهای زیان‌ده باقی بمانند.[5][6]

واگرایی بین این دو غول هوش مصنوعی ناشی از یک تغییر اساسی در پذیرش سازمانی است. در حالی که OpenAI با رشد کندتری برای محصول شاخص خود، ChatGPT، مواجه شده است، «کد کلود» (Claude Code) متعلق به Anthropic، در میان توسعه‌دهندگان نرم‌افزار و بخش‌های فناوری اطلاعات شرکت‌ها، کشش عظیمی پیدا کرده است.[1][3]

Anthropic به طور تهاجمی بازار API سازمانی را هدف قرار داده و بر قابلیت اطمینان، پنجره‌های متنی گسترده و قابلیت‌های پیشرفته کدنویسی تمرکز کرده است. تا اواسط سال ۲۰۲۶، داده‌های پردازشگرهای پرداخت شرکتی نشان داد که سهم بیشتری از شرکت‌های آمریکایی به طور فعال برای خدمات Anthropic هزینه می‌کنند تا OpenAI.[3]

این جدایی مالی، ارزیابی مجدد سریع «حباب ارزش‌گذاری هوش مصنوعی» را ضروری می‌سازد. فرضیه حباب بر این ایده استوار است که شرکت‌های هوش مصنوعی با ارزش‌گذاری‌های نجومی، بدون مسیر قابل دوامی برای تولید جریان نقدی آزاد، سرمایه جذب می‌کنند.[2][5]

مسیر فعلی OpenAI نمونه‌ای از این خطر است. گزارش شده است که این شرکت ۱٫۴ تریلیون دلار تعهدات هزینه‌ای بلندمدت، از جمله قراردادهای عظیم با مایکروسافت و اوراکل، را قفل کرده است. این تعهدات با فرض رشد نمایی و بدون وقفه درآمد انجام شده بودند.[1][3]

با کند شدن نرخ رشد OpenAI بر روی پایه درآمدی کوچک‌تر از رقیب اصلی‌اش، آن تعهدات سرمایه‌ای اکنون به طور فزاینده‌ای متزلزل به نظر می‌رسند. شکاف فزاینده بین درآمد و هزینه‌های محاسباتی، سؤالات جدی را در مورد پایداری ارزش‌گذاری ۸۸۲ میلیارد دلاری آن در بازار خصوصی ایجاد می‌کند.[3][4]

در مقابل، سودآوری جدید Anthropic، اهداف ارزش‌گذاری بی‌سابقه‌ای را تقویت می‌کند. گزارش شده است که این شرکت در حال آماده‌سازی برای عرضه اولیه عمومی سهام (IPO) در اکتبر ۲۰۲۶ است که می‌تواند ارزش شرکت را تا ۲ تریلیون دلار برساند.[2][6]

اگر عرضه اولیه Anthropic در این مقیاس محقق شود، از فهرست شدن اخیر اسپیس‌ایکس پیشی خواهد گرفت و به بزرگترین عرضه عمومی تاریخ تبدیل خواهد شد. سرمایه‌گذاران ارزش‌گذاری را بر اساس پیش‌بینی‌های آتی مدل‌سازی می‌کنند که نرخ درآمد سالانه Anthropic می‌تواند تا پایان سال ۲۰۲۶ به ۱۰۰ میلیارد تا ۱۲۰ میلیارد دلار برسد.[2][6]

از آنجایی که هم OpenAI و هم Anthropic خصوصی باقی می‌مانند، تأثیر فوری بازار از طریق واسطه‌های عمومی و شرکای زیرساختی آن‌ها در حال گسترش است. مایکروسافت، که از طریق سرمایه‌گذاری‌ها و حجم کاری ابری آژور، در معرض قابل توجهی نسبت به OpenAI قرار دارد، با بررسی‌های شدیدتری مواجه است که آیا هزینه‌های سرمایه‌ای هوش مصنوعی آن بازده مورد انتظار را به همراه خواهد داشت یا خیر.[3][4]

در همین حال، موفقیت Anthropic، سرمایه‌گذاری‌های عظیم مراکز داده توسط حامیان اصلی آن، آمازون و آلفابت، را تأیید می‌کند. توانایی یک آزمایشگاه هوش مصنوعی برای تولید درآمد عملیاتی مثبت، بدهی‌های مرتبط با هوش مصنوعی و هزینه‌های زیرساختی هایپراسکیلرها را برای سهامداران شکاک بسیار قابل دفاع‌تر می‌سازد.[5]

ناشناخته حیاتی در آینده این است که آیا سودآوری Anthropic یک مزیت ساختاری پایدار است یا یک مصنوع موقت از شیوه‌های حسابداری آن. درآمد عملیاتی تعدیل‌شده این شرکت، برخی از پاداش‌های مبتنی بر سهام را حذف می‌کند و اقتصاد زیربنایی مشارکت‌های سیلیکونی سفارشی آن مبهم باقی می‌ماند.[1][5]

علاوه بر این، مقیاس عظیم سرمایه مورد نیاز برای آموزش نسل بعدی مدل‌های پیشرو به این معنی است که حتی یک سه‌ماهه سودآور نیز نیاز به جذب سرمایه عظیم مداوم را از بین نمی‌برد. هر دو شرکت در یک مسابقه تسلیحاتی قفل شده‌اند که ده‌ها میلیارد دلار در نیمه‌رساناهای تخصصی و زیرساخت‌های انرژی را طلب می‌کند.[2][4]

در نهایت، نتایج سه‌ماهه دوم نشان می‌دهد که بازار هوش مصنوعی در حال بلوغ و عبور از چرخه هیجان اولیه خود است. مشتریان سازمانی تمایل خود را برای پرداخت قیمت‌های بالا برای مدل‌های با کیفیت و قابل اعتماد نشان می‌دهند، اما در مورد پلتفرم‌هایی که انتخاب می‌کنند، به طور فزاینده‌ای گزینشی عمل می‌کنند.[1][6]

برای سرمایه‌گذاران، دوره مهلت برای رشد مبتنی بر سوزاندن پول نقد به نظر می‌رسد که به پایان رسیده است. بخش هوش مصنوعی دیگر یکپارچه نیست؛ بلکه در حال تقسیم شدن به پلتفرم‌هایی است که می‌توانند محاسبات را به جریان نقدی پایدار تبدیل کنند، و آن‌هایی که در دام یارانه دادن به توسعه خود گرفتار شده‌اند.[3][5]