سازمان جهانی بهداشت استانداردهای جدیدی برای داروهای ضدبارداری مردانه تعیین کرد؛ پیشرفت به فاز دوم کارآزمایی‌ها

در ۲۲ سپتامبر ۲۰۲۶، سازمان جهانی بهداشت (WHO) برای نخستین بار سند «نمایه‌های هدف محصول» (TPPs) را برای روش‌های نوین پیشگیری از بارداری مردانه منتشر کرد. این اقدام نهادی، چارچوب استانداردی را برای ارزیابی ایمنی و اثربخشی داروهای جدید تعیین می‌کند.[1]

این نقطه عطف نظارتی دقیقاً همزمان با پیشرفت چشمگیر در کارآزمایی‌های بالینی رخ داده است؛ جایی که نسل جدیدی از داروهای غیرهورمونی، به ویژه داروی YCT-529، وارد فاز دوم آزمایش‌های انسانی شده‌اند.[2]

سازمان جهانی بهداشت در گزارش جدید خود تأکید کرده است: «مشارکت مردان در پیشگیری از بارداری و تنظیم خانواده همچنان محدود است و عمدتاً به کاندوم مردانه، وازکتومی و روش طبیعی منحصر می‌شود.»[1]

تلاش‌های پیشین برای تولید قرص مردانه عمدتاً بر سرکوب هورمون تستوسترون متمرکز بود که عوارض جانبی شدیدی مانند افزایش وزن، نوسانات خلقی و تغییرات کلسترول را به همراه داشت. اما داروهای جدید مسیر کاملاً متفاوتی را در پیش گرفته‌اند.[2]

داروی YCT-529 که توسط شرکت YourChoice Therapeutics توسعه یافته، یک مهارکننده غیرهورمونی است که گیرنده آلفای اسید رتینوئیک (RAR-alpha) را در بیضه‌ها هدف قرار می‌دهد. این دارو با مسدود کردن موقت سیگنال‌دهی ویتامین A، تولید اسپرم را بدون ایجاد اختلال در تعادل هورمونی متوقف می‌کند.[2]

بر اساس دستورالعمل‌های جدید WHO، داروهای در حال توسعه باید در سه مکانیسم اصلی ارزیابی شوند: سرکوب تولید اسپرم، مهار عملکرد اسپرم، و مسدود کردن انتقال آن.[1]

داده‌های پیش‌بالینی نشان داده بود که YCT-529 در مدل‌های حیوانی تا ۹۹ درصد در پیشگیری از بارداری مؤثر بوده و باروری پس از قطع مصرف، در عرض ۴ تا ۶ هفته به حالت طبیعی بازگشته است؛ معیاری که اکنون با استانداردهای برگشت‌پذیری WHO همخوانی دارد.[1][2]

بازار جهانی نیز به دقت این تحولات را زیر نظر دارد. بر اساس گزارش تحلیلی Industry Today در ۲۱ سپتامبر ۲۰۲۶، کارآزمایی‌های بالینی جاری برای قرص‌ها و ژل‌های ضدبارداری مردانه، یک فرصت دست‌نخورده بزرگ در بازاری است که پیش‌بینی می‌شود تا سال ۲۰۳۵ به ارزش ۵۲.۲ میلیارد دلار برسد.

موفقیت فاز دوم این آزمایش‌ها می‌تواند به دهه‌ها بن‌بست در تولید داروهای ضدبارداری مردانه پایان دهد و خودمختاری باروری را با توزیع عادلانه‌تر مسئولیت‌ها، برای زوج‌ها به ارمغان بیاورد.[2]