آیا رونق هوش مصنوعی، مالیاتی پنهان بر قبض انرژی و محیط زیست است؟

هنگامی که میلیون‌ها آمریکایی در سال جاری قبوض انرژی خود را باز می‌کنند، با یک غافلگیری ناخوشایند روبرو می‌شوند: افزایش ناگهانی و شدید هزینه روشن نگه داشتن چراغ‌ها. در حالی که تورم و آب و هوای شدید نقش دارند، یک هزینه پنهان جدید به آرامی به مشترکین مسکونی منتقل می‌شود. تحلیلگران انرژی این پدیده را «مالیات شبکه» نامیده‌اند—فشار مالی وارد شده بر زیرساخت‌های برق محلی ناشی از رشد انفجاری مراکز داده هوش مصنوعی.[8]

واقعیت چشم‌انداز انرژی ۲۰۲۶ تلخ است: بدون مداخله نظارتی قاطع، خانوارهای عادی در حال یارانه‌دهی به زیرساخت‌های مورد نیاز شرکت‌های فناوری تریلیون دلاری هستند. رونق هوش مصنوعی نیازمند گسترش عظیم تولید برق و خطوط انتقال است. از آنجا که شرکت‌های برق به طور تاریخی هزینه‌های سرمایه‌ای توسعه شبکه را بین همه کاربران تقسیم می‌کنند، خانواده‌ها و کسب‌وکارهای کوچک به طور فزاینده‌ای در حال پرداخت صورت‌حساب تأسیساتی هستند که به طور نامتناسبی به نفع غول‌های فناوری بزرگ (hyperscale) است.[2][8]

برای درک اینکه چرا هوش مصنوعی تا این حد انرژی‌بر است، باید به نحوه عملکرد این فناوری نگاه کرد. مصرف انرژی هوش مصنوعی به دو مرحله تقسیم می‌شود: آموزش (training) و استنتاج (inference). آموزش یک مدل زبان بزرگ نیازمند اجرای ده‌ها هزار پردازنده تخصصی به طور مداوم برای ماه‌ها است. اما مصرف واقعی بلندمدت، استنتاج است—قدرت محاسباتی مورد نیاز در هر بار که کاربر از یک چت‌بات سؤالی می‌پرسد، تصویری تولید می‌کند یا سندی را خلاصه می‌کند. با انجام میلیاردها مورد از این درخواست‌ها به صورت روزانه، تقاضای کلی سرسام‌آور است.[7]

مقیاس محض این تقاضا در حال تغییر پیش‌بینی‌های انرژی ملی است. در سال ۲۰۲۴، مراکز داده تقریباً ۴.۴ درصد از کل مصرف برق در ایالات متحده را تشکیل می‌دادند. پیش‌بینی می‌شود که تا سال ۲۰۲۸، این رقم که تقریباً به طور کامل توسط حجم کاری هوش مصنوعی هدایت می‌شود، تا ۱۲ درصد افزایش یابد. یک مرکز داده هوش مصنوعی در مقیاس بزرگ می‌تواند به اندازه یک شهر متوسط برق مصرف کند و اپراتورهای شبکه را مجبور به رقابتی دیوانه‌وار برای ساخت پست‌های جدید و نیروگاه‌ها می‌کند.[6][7]

با درک ناعادلانه بودن این تغییر هزینه، اکنون چندین ایالت خط قرمزی تعیین کرده‌اند. در ویرجینیا (Virginia)، که بالاترین تمرکز مراکز داده در جهان را دارد، نهادهای نظارتی یک طبقه نرخ جدید ایجاد کرده‌اند که مراکز داده‌ای را که ۲۵ مگاوات یا بیشتر تقاضا دارند، ملزم می‌کند ۸۵ درصد از زیرساخت‌های انتقال قراردادی خود را بپردازند. اورگان (Oregon) ۳۰ درصد افزایش نرخ برای مصرف‌کنندگان بزرگ برق اعمال کرده و همزمان هزینه‌های مسکونی را کاهش داده است، و بزرگترین شرکت برق آریزونا (Arizona) افزایش ۴۵ درصدی را به طور خاص برای «مصرف‌کنندگان انرژی بسیار بزرگ» پیشنهاد می‌کند.[1][2]

صنعت فناوری در مقابل این روایت مقاومت می‌کند و یک استدلال متقاعدکننده ارائه می‌دهد: هوش مصنوعی یک شرور اقلیمی نیست، بلکه قدرتمندترین ابزاری است که برای حل بحران آب و هوا در اختیار داریم. طرفداران استدلال می‌کنند که مدل‌های هوش مصنوعی در حال حاضر شبکه‌های برق را بهینه می‌کنند، علم مواد برای باتری‌های بهتر را تسریع می‌بخشند و پیش‌بینی آب و هوای شدید را به طرز چشمگیری بهبود می‌بخشند. علاوه بر این، شرکت‌های فناوری به تنهایی در حال تأمین مالی رنسانس انرژی هسته‌ای بدون کربن هستند، که شواهد آن توافقنامه برجسته مایکروسافت (Microsoft) برای راه‌اندازی مجدد نیروگاه هسته‌ای تری مایل آیلند (Three Mile Island) و سرمایه‌گذاری‌های سنگین آمازون (Amazon) در راکتورهای ماژولار کوچک است.[3][5]

همچنین نابرابری جغرافیایی در نحوه احساس این تأثیرات وجود دارد. در حالی که شرکت‌های فناوری استدلال می‌کنند که سهم کلی هوش مصنوعی در انتشار کربن جهانی نسبتاً کم است—یک مطالعه تخمین می‌زند که پذیرش گسترده هوش مصنوعی تنها ۰.۰۲ درصد به انتشار سالانه ایالات متحده اضافه می‌کند—تأثیرات محلی شدید است. جوامعی که میزبان این تأسیسات محاسباتی عظیم هستند، با فشار فوری بر شبکه‌های محلی خود، افزایش مصرف آب برای سیستم‌های خنک‌کننده و انتشار گازهای محلی ژنراتورهای دیزلی پشتیبان مواجه هستند.[3][4]

با این حال، واقعیت فوری زیست‌محیطی همچنان آشفته است. با وجود تعهدات بلندپروازانه برای رسیدن به انتشار خالص صفر تا سال ۲۰۳۰، مایکروسافت و گوگل هر دو افزایش قابل توجهی در ردپای کربن خود طی دو سال گذشته گزارش کرده‌اند. شکاف بین اهداف پایداری شرکت‌ها و نیاز مبرم به برق پایه قابل اعتماد و شبانه‌روزی به این معنی است که نیروگاه‌های قدیمی‌تر سوخت فسیلی—به ویژه تأسیسات گاز طبیعی و زغال سنگ—بیشتر از آنچه برنامه‌ریزی شده بود، صرفاً برای تغذیه رونق هوش مصنوعی، فعال نگه داشته می‌شوند.[4][5]

دولت فدرال تلاش کرده است تا این تنش را میانجیگری کند، اما با قدرت محدود. در مارس ۲۰۲۶، کاخ سفید «تعهد حفاظت از مشترکین» (Ratepayer Protection Pledge) را واسطه‌گری کرد، یک توافق داوطلبانه که در آن شرکت‌های بزرگ فناوری متعهد شدند هزینه‌های ارتقاء شبکه‌ای را که تأسیساتشان ضروری می‌سازد، پوشش دهند. با این حال، حامیان مصرف‌کننده اشاره می‌کنند که این تعهد کاملاً غیرالزام‌آور است و اجرای آن را به جای حکم قانون، به حسن نیت شرکت‌ها واگذار می‌کند.[2][6]

در نهایت، حل این مناقشه به رقابتی بین اشتهای محاسباتی و کارایی مهندسی بستگی دارد. اگر پیشرفت‌ها در طراحی تراشه و فناوری‌های خنک‌کننده بتواند از حجم محض پذیرش هوش مصنوعی پیشی بگیرد، و اگر پروژه‌های هسته‌ای و تجدیدپذیر جدید به سرعت آنلاین شوند، ممکن است شبکه تثبیت شود. اما تا زمانی که این پیشرفت‌ها محقق نشوند، بار اثبات—و بار هزینه—بر دوش نهادهای نظارتی است تا اطمینان حاصل کنند که آینده فناوری توسط مشتری عادی برق تأمین مالی نمی‌شود.[2][4]