تأیید اولین داروی هدفمند علیه پروتئین RAS برای سرطان لوزالمعده توسط FDA؛ این دارو امید به زندگی بیماران را تقریباً دو برابر می‌کند

برای بیش از چهار دهه، تحقیقات سرطان لوزالمعده تحت تأثیر یک قفل بیولوژیکی ناامیدکننده قرار داشت. بیش از ۹۰ درصد تومورهای لوزالمعده ناشی از جهش در خانواده پروتئین‌های RAS هستند که مانند یک پدال گاز گیر کرده برای رشد تومور عمل می‌کنند. با این حال، با وجود اینکه دانشمندان دقیقاً می‌دانستند چه چیزی باعث این بیماری می‌شود، مدت‌ها این پروتئین‌ها را «غیرقابل هدف‌گیری با دارو» می‌دانستند—زیرا سطح آن‌ها بسیار صاف و گریزان بود و داروها نمی‌توانستند به آن متصل شوند. این وضعیت باعث می‌شد بیماران مبتلا به بیماری پیشرفته تقریباً به طور کامل به رژیم‌های شیمی‌درمانی استاندارد و اغلب طاقت‌فرسا وابسته باشند.[2][3]

این بن‌بست چندین دهه‌ای روز چهارشنبه به پایان رسید. سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) داروی داراکسونراسیب (daraxonrasib) را که با نام تجاری راسونک (Rasonque) به فروش می‌رسد، به عنوان اولین درمان هدفمند برای آدنوکارسینومای متاستاتیک لوزالمعده تأیید کرد. این قرص روزانه به عنوان یک «چسب مولکولی» عمل می‌کند و سرانجام با موفقیت به پروتئین‌های سرکش RAS متصل شده و آن‌ها را مسدود می‌کند.[1][2]

این تأیید شش و نیم ماه زودتر از مهلت مقرر آژانس صادر شد، که نشان‌دهنده نیاز مبرم به گزینه‌های بهتر در بیماری است که همچنان چهارمین عامل اصلی مرگ و میر ناشی از سرطان در ایالات متحده است. دکتر آنجلو د کلارو، مدیر مرکز تعالی انکولوژی FDA، با تأکید بر تلاش آژانس برای تسریع درمان بیماری‌های تهدیدکننده حیات، اظهار داشت: «این دارو نتایج بی‌سابقه‌ای را در زمینه‌ای با نیاز شدید و برآورده نشده نشان داد.»[2]

برای بیماران و خانواده‌هایشان، پیامدهای عملی این پیشرفت عمیق است. در کارآزمایی محوری فاز ۳ با نام RASolute 302، که ۵۰۰ فرد بزرگسال را که سرطانشان دیگر به درمان‌های قبلی پاسخ نمی‌داد، ثبت نام کرده بود، داراکسونراسیب زمان بقا را تقریباً دو برابر کرد. بیمارانی که این قرص هدفمند جدید را دریافت کردند، به طور متوسط ۱۳.۲ ماه زنده ماندند، در مقایسه با ۶.۷ ماه برای کسانی که شیمی‌درمانی استاندارد دریافت کردند.[1][2]

فراتر از افزایش طول عمر، تغییر از شیمی‌درمانی با طیف گسترده به یک قرص خوراکی هدفمند، تجربه روزمره متفاوتی را برای بیماران فراهم می‌کند. در حالی که شیمی‌درمانی استاندارد به تمام سلول‌هایی که به سرعت تقسیم می‌شوند حمله می‌کند، داراکسونراسیب به طور خاص بر مسیر RAS متمرکز می‌شود و مکانیسم عملی دقیق‌تری را ارائه می‌دهد.[1][3]

با این حال، این دارو بدون عوارض جانبی نیست و بیماران باید برای مدیریت آن‌ها از نزدیک با تیم درمانی خود همکاری کنند. شایع‌ترین عوارض جانبی گزارش شده در طول کارآزمایی‌ها شامل بثورات پوستی، اسهال، التهاب دهان، حالت تهوع و خستگی بود. با وجود این چالش‌ها، رویکرد هدفمند به طور کلی بیماران را از بخشی از مسمومیت سیستمیک مرتبط با شیمی‌درمانی سنتی چندعاملی نجات می‌دهد و امکان کیفیت زندگی بالقوه بهتری را در طول درمان فراهم می‌کند.[2]

در حال حاضر، راسونک به طور خاص برای بزرگسالان مبتلا به آدنوکارسینومای متاستاتیک لوزالمعده تأیید شده است که قبلاً حداقل یک درمان سیستمیک دریافت کرده‌اند، یا کسانی که نمی‌توانند شیمی‌درمانی چندعاملی را تحمل کنند. آدنوکارسینومای لوزالمعده بخش عمده‌ای—تا ۹۵ درصد—از تقریباً ۶۷,۰۰۰ مورد سرطان لوزالمعده تشخیص داده شده سالانه در ایالات متحده را تشکیل می‌دهد، که این تأیید را برای اکثر بیمارانی که با این بیماری مواجه هستند، بسیار مرتبط می‌سازد.[2]

با نگاه به آینده، تأیید داراکسونراسیب احتمالاً تنها آغاز یک تغییر گسترده‌تر در نحوه درمان سرطان‌های ناشی از RAS است. کارآزمایی‌های بالینی در حال حاضر برای آزمایش این دارو در مراحل اولیه سرطان لوزالمعده، و همچنین در سایر بدخیمی‌های دشوار مانند سرطان‌های ریه و روده بزرگ با جهش RAS در حال انجام است.[1][3]

در حال حاضر، ورود راسونک یک نقطه عطف اطمینان‌بخش را ارائه می‌دهد: سرطانی که از نظر تاریخی غیرقابل درمان بود، سرانجام تسلیم پزشکی دقیق شده است. بیمارانی که قبلاً پس از شکست درمان‌های اولیه گزینه‌های کمی داشتند، اکنون یک گزینه علمی و متناسب دارند که مستقیماً عامل اصلی بیماری آن‌ها را هدف قرار می‌دهد و تشخیص سریعاً کشنده را به وضعیتی تبدیل می‌کند که می‌توان برای مدت زمان قابل توجهی طولانی‌تر آن را مدیریت کرد.[1][3]