پنتاگون دکترین «سلطه سریع» را رونمایی کرد؛ تغییر به استراتژی نظامی پیش‌دستانه

برای دهه‌ها، زنجیره‌های تأمین جهانی و ساختارهای امنیتی بین‌المللی بر این فرض استوار بوده‌اند که ارتش ایالات متحده عمدتاً به عنوان یک نیروی تثبیت‌کننده و واکنشی عمل می‌کند. این فرض بنیادی اکنون در حال بازنگری ساختاری است و پیامدهای مستقیمی برای بودجه‌های دفاعی متحدان، مسیرهای تجارت دریایی و آستانه جهانی درگیری مسلحانه دارد. پنتاگون در یک انحراف آشکار از مواضع قبلی، رسماً دکترین «سلطه سریع» (Rapid Dominance) را رونمایی کرده است که نشان‌دهنده یک تغییر سیستماتیک به سمت قابلیت‌های نظامی پیش‌دستانه و یک چارچوب استراتژیک بسیار متمرکز است.[5]

این سیاست در جریان یک نشست توجیهی در آگوست ۲۰۲۶ توسط پیت هگسث، وزیر جنگ، و ژنرال دن کین، رئیس ستاد مشترک ارتش، رسمیت یافت. این دکترین که توسط پرزیدنت دونالد ترامپ تأیید شده است، به عنوان یک تحول ضروری برای مقابله با تهدیدات چند دامنه‌ای فزاینده، به ویژه با اشاره به اصطکاک‌های اخیر با چین در دریای چین جنوبی و ایران در تنگه هرمز، تعریف می‌شود. به جای حفظ حضور گسترده جهانی برای بازدارندگی از طریق حضور فیزیکی، چارچوب جدید بر تهدید نیروی قاطع و فوری تکیه دارد.[5]

در هسته خود، دکترین سلطه سریع برای خنثی‌سازی قابلیت‌های دشمن پیش از استقرار کامل آن‌ها طراحی شده است. ژنرال کین به تشریح سطوح آمادگی رزمی تقویت‌شده و الزامی برای برتری تکنولوژیکی پیش‌دستانه پرداخت و اشاره کرد که ایالات متحده در مناطق مورد مناقشه منتظر نخواهد ماند تا ضربه اول را دریافت کند. این امر یک نقطه عطف مهم در زنجیره سیاست‌های بزرگ‌تر است و ارتش را از جنگ فرسایشی طولانی‌مدت به سمت درگیری‌های قاطع و با شدت بالا سوق می‌دهد.[5]

معماری مفهومی این تغییر به یک مقاله استراتژی نظامی در سال ۱۹۹۶ توسط هارلان کی. اولمن و جیمز پی. وید بازمی‌گردد که اصطلاح «شوک و وحشت» (Shock and Awe) را ابداع کردند. تز اصلی بر دستیابی به سلطه‌ای چنان کامل و سریع تأکید داشت که مقاومت دشمن را بی‌اثر کند و تمرکز زیادی بر فلج کردن اراده و درک دشمن داشت. نسخه ۲۰۲۶ این چارچوب را برای دوران مدرن به‌روزرسانی می‌کند و نیروهای متعارف انبوه اوایل دهه ۲۰۰۰ را با هوش مصنوعی، قابلیت‌های سایبری و سامانه‌های موشکی مافوق صوت دقیق جایگزین می‌سازد.[5]

این دکترین عملیاتی به عنوان مکانیسم اجرایی تاکتیکی برای استراتژی دفاع ملی ۲۰۲۶ (NDS) عمل می‌کند که اوایل سال جاری منتشر شد. استراتژی دفاع ملی یک چرخش قطعی از بین‌الملل‌گرایی لیبرال به اولویت‌بندی واقع‌گرایانه را رقم زد و صراحتاً ریسک‌های محاسبه‌شده در مناطق ثانویه را پذیرفت تا منابع را بر نیمکره غربی و بازدارندگی رقبای نزدیک متمرکز کند. منطق سازمان‌دهنده این استراتژی بر دفاع از میهن، بازدارندگی چین از طریق قدرت، و تقویت شدید پایگاه صنعتی دفاعی داخلی بنا شده است.[1][3]

یکی از پیامدهای حیاتی این موضع متمرکز، مطالبه صریح برای تقسیم بار مسئولیت با متحدان است. استراتژی پنتاگون حکم می‌کند که ایالات متحده دیگر به عنوان ضامن امنیتی پیش‌فرض در مناطقی که برای منافع اصلی آمریکا ثانویه تلقی می‌شوند، عمل نخواهد کرد. در عوض، انتظار می‌رود متحدان و شرکا مسئولیت اصلی ثبات منطقه‌ای خود را بر عهده بگیرند؛ تغییری که محاسبات امنیتی را برای کشورهای اروپا و خاورمیانه به طور اساسی دگرگون می‌کند.[2][4]

دانیل زیمرمن، دستیار وزیر جنگ در امور امنیت بین‌الملل، اخیراً شهادت داد که ایالات متحده اکنون مناطقی را در اولویت قرار خواهد داد که تنها قدرت آمریکا می‌تواند نقشی تعیین‌کننده ایفا کند. در خاورمیانه، این به معنای گذار از موضع تثبیت دائمی به موضع قابلیت حمله از فراسوی افق است، در حالی که از شرکای منطقه‌ای می‌خواهد رهبری دفاع از خود را بر عهده بگیرند. این همسوسازی مجدد، کشورهای متحد را مجبور می‌کند تا برنامه‌های تدارکات نظامی و آمادگی خود را به سرعت تسریع بخشند.[4][5]

توالی استراتژیک تشریح شده در استراتژی دفاع ملی همچنین دفاع از میهن و امنیت مرزی را به بالاترین اولویت نظامی ارتقا می‌دهد. این شامل هماهنگی گسترده با وزارت امنیت داخلی و تمرکز مجدد بر سامانه‌های دفاع ضد پهپادی و موشکی است که به عنوان یک سپر حفاظتی جامع برای قاره ایالات متحده مفهوم‌سازی شده‌اند. پنتاگون استدلال می‌کند که با تأمین امنیت میهن در وهله اول، می‌تواند در زمان نیاز به عملیات سلطه سریع، قدرت خود را آزادانه‌تر به نمایش بگذارد.[1][2]

با این حال، حرکت به سمت موضع پیش‌دستانه، عدم قطعیت‌های سیستمی جدیدی را به همراه دارد. تحلیلگران دفاعی خاطرنشان می‌کنند که دکترین‌هایی که بر حمله قبل از واکنش دشمن تکیه دارند، ذاتاً زمان تصمیم‌گیری را فشرده می‌کنند. در محیط‌های بسیار مورد مناقشه مانند منطقه هند-آرام، الزام به دستیابی به سلطه فوری و فلج‌کننده می‌تواند آستانه درگیری جنبشی را کاهش دهد و خطر تبدیل شدن یک اشتباه محاسباتی محلی به یک درگیری گسترده‌تر را افزایش دهد.[3][5]

ادغام فناوری‌های پیشرفته، ستون فقراتی است که این دکترین را عملی می‌سازد. پنتاگون به شدت در سامانه‌های خودکار و آگاهی غالب از میدان نبرد سرمایه‌گذاری می‌کند تا اطمینان حاصل شود که فرماندهان آمریکایی برتری داده‌ای لازم برای اجرای مؤثر حملات پیش‌دستانه را دارند. این الزام تکنولوژیکی، سازماندهی مجدد گسترده‌ای در تدارکات دفاعی را هدایت می‌کند و سرعت و نوآوری را بر حفظ پلتفرم‌های قدیمی اولویت می‌دهد.[1]

در نهایت، دکترین سلطه سریع نشان‌دهنده یک بده‌بستان محاسبه‌شده است. ایالات متحده در حال مبادله حضور گسترده و تثبیت‌کننده دوران پس از جنگ سرد با یک موضع نظامی متمرکزتر، مرگبارتر و غیرقابل پیش‌بینی‌تر است. برای بازارهای جهانی و دولت‌های متحد، این نشان‌دهنده عصری است که مداخله نظامی آمریکا کمتر رخ خواهد داد، اما در صورت استقرار، بسیار مخرب‌تر خواهد بود و قوانین بازدارندگی بین‌المللی را به طور بنیادی بازنویسی می‌کند.[5][3]

کاربرد این دکترین در منطقه هند-آرام، این واقعیت جدید را نشان می‌دهد. به جای تلاش برای برابری کشتی به کشتی با چین در دریای چین جنوبی، چارچوب سلطه سریع بر دارایی‌های توزیع‌شده و بسیار مقاوم متکی است که قادر به ارائه اثرات جنبشی نامتناسب هستند. اگر اطلاعات نشان‌دهنده یک تهدید قریب‌الوقوع برای منافع اصلی ایالات متحده باشد، این دکترین اجازه می‌دهد تا گره‌های فرماندهی و کنترل دشمن به سرعت و پیش از وقوع یک حمله متعارف، از هم پاشیده شوند.[5]

این رویکرد همچنین رابطه ایالات متحده با نیمکره غربی را بازتعریف می‌کند. استراتژی دفاع ملی صراحتاً دفاع از قاره آمریکا را به عنوان یک اولویت اصلی نام می‌برد و تمرکز نظامی را برای مقابله با تهدیدات غیرسنتی مانند کارتل‌های فراملی و عملیات اطلاعاتی خارجی در داخل نیمکره گسترش می‌دهد. پنتاگون با در نظر گرفتن قاره آمریکا به عنوان یک پایگاه عملیاتی مستحکم، قصد دارد زنجیره‌های تأمین لجستیکی و صنعتی خود را در برابر اختلال ایمن سازد.[2][1]

در حالی که وزارت جنگ اجرای این دکترین را در سراسر فرماندهی‌های رزمی آغاز می‌کند، ساختار امنیتی جهانی وارد دوره سازگاری اجباری می‌شود. متحدان اکنون باید ظرفیت مدیریت تنش‌های منطقه‌ای را به طور مستقل ایجاد کنند، در حالی که دشمنان باید خطرات تحریک یک پاسخ پیش‌دستانه و قاطع آمریکایی را محاسبه کنند. موفقیت سلطه سریع در نهایت به این بستگی دارد که آیا وعده نیروی سریع و فلج‌کننده آن، درگیری را باز می‌دارد یا ناخواسته آن را تسریع می‌کند.[4][3][5]